Ὁ ποιμενικός αὐλός τῆς θεολογίας σου, τάς τῶν ῥητόρων ἐνίκησε σάλπιγγας

Ὁ ποιμενικός αὐλός τῆς θεολογίας σου, τάς τῶν ῥητόρων ἐνίκησε σάλπιγγας

Την Πέμπτη, 25 Ιανουαρίου 2018, η Εκκλησία μας εορτάζει τη μνήμη του Αγίου Γρηγορίου Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως του Θεολόγου. Ημέρα κατά την  οποία  ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Μεσαορίας κ. Γρηγόριος, άγει τα ονομαστήριά του.

Την Τετάρτη, 24 Ιανουαρίου 2018, ώρα 17.00, ο Θεοφιλέστατος χοροστάτησε και κήρυξε κατά την ακολουθία του Μεγάλου Πανηγυρικού Εσπερινού στον Καθεδρικό Ναό Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, στην Ιερά Αρχιεπισκοπή, στη Λευκωσία.

Ανήμερα της εορτής, την Πέμπτη 25 Ιανουαρίου 2018, λειτούργησε στον ίδιο Καθεδρικό Ναό στην Ιερά Αρχιεπισκοπή.

Ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Μεσαορίας δέχθηκε τις ευχές των πιστών στο Γραφείο του, στην Ιερά Αρχιεπισκοπή, μετά την ακολουθία του Εσπερινού και ανήμερα της εορτής, την Πέμπτη 25 Ιανουαρίου, αμέσως μετά το τέλος της Θείας Λειτουργίας έως το μεσημέρι, καθώς και το απόγευμα.

Ψάλλουμε στο απολυτίκιο του Αγίου Γρηγορίου:

Ὁ ποιμενικός αὐλός τῆς θεολογίας σου, τάς τῶν ῥητόρων ἐνίκησε σάλπιγγας· ὡς γάρ τά βάθη τοῦ Πνεύματος ἐκζητήσαντι, καί τά κάλλη τοῦ φθέγματος προσετέθη σοι. Ἀλλά πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, Πάτερ Γρηγόριε, σωθῆναι τάς ψυχάς ἡμῶν.

Από το Γραφείο Ενημερώσεως και Επικοινωνίας της Εκκλησίας της Κύπρου

*******************************

Ακολουθεί η ομιλία του Αρχιμανδρίτου Γρηγόριου Μουσουρούλη:

Μηνύματα ἀπό τόν Ἅγιο Γρηγόριο τόν Θεολόγο

 

«Μῆτερ ἐμή, τί μ᾽ἔτικτες,  ἐπεί Θεόν οὔτε νοῆσαι, οὔτε φράσαι δύναμαι  τόσον, ὅσον ἐθέλω;»

«Μάνα μου, τί μέ γέννησες, ἀφοῦ οὔτε νά γνωρίσω, οὔτε νά μιλήσω γιά τόν Θεόν μπορῶ, ὅσο τό θέλω;». Ἔχετε ἀκούσει ποτέ, Θεοφιλέ­στατε, τρυφερό­τερο παράπονο ἀνθρώπου πού νά εἶναι μαζί καί ὕμνος ἀγάπης; Μόνο ὁ γιός τῆς «ὀψιτόκου Σάρρας», ὁ «νέος Σαμουήλ», ὅπως αὐτοπροσδι­ορίζεται, ὁ ἅγιος Γρηγόριος, μποροῦ­σε νά τό διατυ­πώσει. Τόσο φλεγόταν ἡ ψυχή του ἀπό τήν ἀγά­πη πρός τόν Τριαδικό Θεό, ὥστε μό­νο γι᾽Αὐτόν ἤθελε νά μιλᾶ, γι᾽Αὐτόν ἤθελε νά ζεῖ, γι᾽Αὐτόν καί νά πεθαίνει.

Τόν Γρηγόριο ἡ ἱστορία τόν ὀνόμασε «Θεο-λογίας πηγήν», «ποταμόν θείας γνώσεως» καί «θεῖον τοῦ Χριστοῦ στόμα». Σαγηνευμένοι ἀπό τήν ἱερή μορφή του· ζητώντας τή Χάρη τοῦ Θεοῦ καί τήν εὐλογία τοῦ ἰδίου τοῦ Ἁγίου, θά προσπαθήσουμε νά προσλάβουμε κάποια μηνύματα ἀπό τή ζωή καί τόν λόγο του.

****

«Μῆτερ ἐμή, τί μ᾽ἔτικτες,  ἐπεί Θεόν οὔτε νοῆσαι, οὔτε φράσαι δύναμαι  τόσον, ὅσον ἐθέλω;»

Τά σωματικά μάτια, τοῦ γιοῦ  τοῦ Γρηγορίου καί τῆς Νόνας, ἄνοιξαν στό φῶς τοῦ φυσικοῦ ἥλιου τό 329 μ.Χ. στήν Ἀριανζό τῆς Καππαδοκίας. Στίς 25 Ἰανουαρίου τοῦ 390 τά ἴδια ἥμερα μάτια τοῦ ὑψιπέτη ἀετοῦ τῆς Θεολογίας ἔκλεισαν στήν ἴδια πόλη γιά τό φῶς τῆς γῆς. Ἄνοιξαν ἄφοβα στήν θέα καί τήν «μετουσία» τοῦ ἀληθινοῦ φωτός.

Ὁ Γρηγόριος ἦρθε στόν κόσμο αὐτό στήν πιό κρίσιμη ὥρα τῆς πάλης τῶν δύο κόσμων. Τοῦ παλαι­οῦ τῆς εἰδωλολατρίας καί τοῦ νέου πού τόν ἔπλασε μέ τό Αἷμα Του πάνω στό Σταυρό τοῦ Γολγοθᾶ ὁ υἱ­ός τῆς Παρθένου.

Ψυχή γεμάτη εὐγένεια, προικισμένη μέ σκέψη λαμπερή, φαντασία μέ γιγάντια φτερά, μέ καρδιά ὁλόκληρη μιά τρυφερή πηγή ποίησης καί λυρισμοῦ θά τολμήσει νά περπατήσει στά «ἴχνη τῆς ἀβύσσου». Δηλαδή θά ἐκζητήσει, ὅπως λέγει τό ἀπολυτίκιό του,  τά βάθη τοῦ Πνεύματος. Θά ἐπιχειρήσει νά εἰσδύσει μέ πνεῦμα συντετριμμένο καί καρδιά ταπεινή καί διάθεση μαθητείας, στά μυστήρια τοῦ Θεοῦ.

Μέ τά γιγάντια ἀετίσια φτερά του θά σελα­γή­σει στούς αἰθέρες τοῦ οὐρανοῦ, γιά νά προσ­κυνήσει τόν Θεό. Νά ἰδεῖ τό «κάλλιστον τῶν ὄν­των καί ὑψη­λότατον». Νά ἀνάψει ἀπ᾽αὐτό τήν ἀνθρώπινη λαμπά­δα, καί νά τήν μεταφέρει «θεω­μένη» στούς ἀδελ­φούς του.

Ὁ ἱερός Πατήρ ἔχοντας σαφή ἐπίγνωση τῆς ἀβύσσου πού χωρίζει τόν ἄνθρωπο ἀπό τόν Θεό, ἰλιγγιᾶ καί φρίττει ὅταν πρόκειται νά καταθέσει λόγο περί Θεοῦ. Γι᾽αὐτό καί ἐπιχειρεῖ, ὅπως καί οἱ ἄλλοι Πατέρες, νά προσεγγίσει τή θεία μεγαλειό­τητα μέ τρόπο ἀποφατικό. Καρπός αὐτῆς του τῆς προσπά­θειας εἶναι ὁ «Ὕμνος εἰς Θεόν». Ἕνα ποίημα πού μεταφέρει αὐτόν πού τό διαβάζει στό ἐπέκεινα τῆς ὕπαρξης τοῦ Θεοῦ, στά ἀπύθμενα βάθη τῆς θείας ἀπειρίας. «Ὤ, λέγει, ἐσύ πού εἶσαι πέρα καί πάνω ἀπό κάθε τί· τί ἄλλο μπορεῖ κανείς νά ψάλλει γιά σένα;  Πῶς ὁ λόγος νά σέ ὑμνήσει; ᾽Εσύ μέ κανένα λόγο δέν ὁρίζεσαι. Πῶς ὁ νοῦς νά σέ κατανοήσει; Ἐσύ εἶσαι ἀπρόσιτος στήν ἀν­θρώπινη σκέψη. Μόνος ἐσύ εἶσαι ἄρρητος. … Μόνος ἐσύ εἶσαι ἀκατανόητος. Ἐσύ πού δημιούρ­γησες ὅσα κατανοοῦνται. Διότι ἐσένα ὅλα ποθοῦν καί γιά σένα ὅλα πονοῦν…. Μέσα σέ σένα βρίσ­κονται ὅλα. Κι ἐσύ μέ ἕνα βλέμμα σου ἐποπτεύεις τά πάντα».

Ὁ Θεός γιά τόν Θεολόγο Πατέρα ὁ Θεός εἶναι «ὁ Ἕνας καί τά πάντα καί κανένας». Τό ὑπερπλεονάζον πλήρωμα τῆς ὑπάρξεώς Του ὑπερβαίνει κάθε μέτρο. Εἶναι ὁ Θεός ὁ «πάντων ἐπέκεινα».

Καί ταυτόχρονα εἶναι αὐτός γύρω ἀπό τόν Ὁποῖο καί μέσα στόν ὁποῖο βρίσκονται τά πάντα. Εἶναι τό τέλος καί ὁ σκοπός τῶν πάντων.

Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος μέ τόν ὕμνο του αὐτό μᾶς ἀποκαλύπτει κάτι τό συγκλονιστικό: Μᾶς λέγει ὅτι τόν Θεό, πού εἶναι πέρα καί πάνω ἀπό κάθε τι, «ἐπέκεινα πάντων», μποροῦμε νά τόν κλείνουμε μέσα μας, ὅταν τόν ποθοῦμε. Ἐκεῖνος τόν ἐπόθησε, τόν γνώρισε, τόν ἀγάπησε, τόν ὑπερασπίστηκε μέ τή ζωή καί τόν λόγο του σέ ὧρες κρίσιμες τῆς ἱστορίας. Αὐτό σημαίνει ὅτι καί κάθε πιστός πού ἔχει πόθο Θεοῦ καί εἶναι γνήσιος ἀναζητητής τῆς Ἀλήθειας, θά τήν βρεῖ τήν Μόνη Ἀλήθεια, τόν Τριαδικό Θεό καί θά τήν κλείσει στήν καρδιά του δῶρο ἀτίμητο καί μοναδικό. Ἄλλωστε ὁ Ἴδιος ὁ Χριστός μᾶς ἐβεβαίωσε πώς αὐτός πού ἀγαπᾶ τόν Υἱό, θά ἀγαπηθεῖ καί ἀπό τόν Πατέρα. Καί τότε «πρός αὐτόν ἐλευσόμεθα καί μονήν παρ᾽αὐτῷ ποιήσωμεν». Ὁ Θεός Πατήρ καί ὁ ἐνανθρωπήσας Υἱός του, ἄρα καί τό Πανάγιο Πνεῦμα, ἐφ᾽ὅσον ἑνιαία καί ἀδιαίρετος εἶναι ἡ Ζωοποιός Τριάς, θά κάμουν τήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου δικό τους κατοικητήριο. Ὑπάρχει με­γαλύτερη εὐλογία γιά τόν ἄνθρωπο, ἀδελφοί μου, ἀπό τό νά ἔχει τόν Θεόν μέσα του; Καί μπορεῖ νά ποθήσει κάτι περισσότερο ἀπ᾽αὐτό ὁ ἄνθρωπος;

*******

Ὅταν ὁ ἄνθρωπος γνωρίσει τόν Θεόν, ὅταν ἡ ὕπαρξή του γίνει κατοικητήριον τοῦ Θεοῦ, τότε καθίσταται ἱκανός νά ἀναδεχθεῖ καί τίς μεγαλύτερες θυσίες μέ χαρά καί ἀγαλλίαση, ὅπως καί ὁ Ἅγιος Γρηγόριος.

Ὡς γνωστόν ὁ Ἅγιος Γρηγόριος μέ τούς περίφημους θεολογικούς λόγους του ἀνάστησε τήν Ὀρθοδοξία στήν Βασιλεύουσα. Κατά τήν ἐπι­θυμία τοῦ αὐτοκράτορα Θεοδοσίου συγκα­λεῖται τό 381 μ.Χ. ἡ Β´Οἰκουμενική Σύνοδος στήν Κων­σταντινούπολη. Ἡ προεδρεία της προσφέρ­θηκε στόν Γρηγόριο. Ὅταν  στήν πορεία τῶν ἐργασιῶν τέθηκε θέμα  κανονικότητας τοῦ Γρηγορίου, ὁ Ἅγιος ἔδειξε ὅλο τό μεγαλεῖο τῆς ψυχῆς του. Ἔδειξε ὅτι πράγματι ἡ ψυχή του ἦταν κατοικητή­ριο τοῦ Θεοῦ. Λεπτός καί εὐαίσθητος, ἀλλά καί ταπεινός, ὅπως ἦταν, δέν ἄντεχε νά βλέπει διαι­ρεμένη τήν Σύνοδο. Ξαφνικά ἀπό τήν προεδρική καθέδρα ἀπήγγειλε λόγους πού ἄφησαν  τούς συνέδρους ἔκπληκτους. Ἄν ἦταν αὐτός αἴτιος τῆς διαίρεσης, ἄς ἔπεφτε ὡς ἄλλος Ἰωνᾶς στήν θά­λασσα γιά νά παύσει ἡ τρικυμία. Ὁ περίφημος Συντακτήριος λόγος πού ἀπηύθυνε πρός τούς συνέδρους πρίν τήν ἀποχώρησή του, φανερώνει τό μεγαλεῖο τῆς  ψυχῆς του.  «Ἄνδρες συμποιμέ­νες τῆς ἱερᾶς ποίμνης τοῦ Χριστοῦ… εἰ… τι ὑμῖν ἐγώ τῆς διαστάσεως  αἴτιος… Θρόνου ἐξώσατε, πόλεως ἀπελάσατε, μόνο τήν ἀλήθειαν καί τήν εἰρήνην ἀγαπήσατε…»

Ἄφησεν ὁ «κύκνος» τῆς Βασιλεύουσας τόν πρῶτο θρόνο τῆς χριστιανωσύνης! Κι ἔφυγε!  Καί ἄφησε πίσω του ὅσους θέλουν νά ἐρίζουν γιά τά ἱερά. Τό μάθημα πού ἔδωσε εἶναι μοναδικό στούς αἰῶνες: Εἶναι ἀσυγκρίτως μεγαλύτερος ὅποιος ἔχει τήν ταπείνωση νά θυσιάζει τή δόξα του παρά ἐκεῖνος πού κάμνει πολλά καί μεγάλα, ὅταν δέν τοῦ τό ζητᾶ ὁ Θεός! Ἀλλοίμονο ἄν ἡ ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ δέν βασιζόταν σέ τέτοιου εἴδους θυσίες.

Ἀθῶος ὁ πρωτόθρονος τῆς Ὀρθοδοξίας, ἀμέτοχος σέ διαιρέσεις καί διχασμούς, προτιμᾶ νά μένει στό περιθώριο. Νά θυσιάζει τόν ἑαυτό του χάριν τῆς εἰρήνης καί τῆς ἑνότητας. Προτιμᾶ νά αὐτοεξορίζεται παρά νά ἐπιμένει καί νά ζητεῖ δικαίωση ἀπό τούς ἀνθρώπους. Ὑπάρχει πιό ἠχη­ρός λόγος περί Θεοῦ ἀπ᾽αὐτόν;

Ὤ, ἀδελφοί μου, ἄν τό μάθημα αὐτό τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου γινόταν βίωμα καί πράξη στή ζωή τοῦ καθενός ἀπό μᾶς! Πόσο πιό ὄμορφη καί εἰρηνική θά ἦταν ἡ ζωή μας; Πόσο καλύτερα θά ἦταν τά πράγματα γιά ἐμᾶς καί τούς ἄλλους, ἄν χάριν τῆς ἑνότητας καί τῆς ὁμόνοιας τῆς οἰκογένειας, τοῦ τόπου μας, προτιμούσαμε νά θυσιάζουμε τόν ἑαυτό μας!

*****

«Μῆτερ ἐμή, τί μ᾽ἔτικτες,  ἐπεί Θεόν οὔτε νοῆσαι, οὔτε φράσαι δύναμαι  τόσον, ὅσον ἐθέλω;»

Θεοφιλέστατε, ἀδελφοί μου, ὁ Ἅγιος Γρη­γόριος ὁ Θεολόγος, μέ τή ζωή καί τό ἔργο του γίνεται ὁδοδείκτης σ᾽ἐμᾶς τά μέλη τῆς Ὀρθό­δοξης Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ σέ χρόνους κατ᾽ ἐξοχήν κρίσιμους. Μᾶς λέγει ὅτι ὁ ἄνθρωπος ὁ μικρός καί πεπερασμένος, μπορεῖ νά μεγαλώσει τόσο, ὥστε νά χωρέσει μέσα του τόν ἄπειρο Θεό. Νά γίνει ἡ ψυχή του κατοικητήριο τοῦ Θε­οῦ, δηλαδή νά γίνει κῆπος ἀρετῶν καί πα­ρά­δεισος εὐτυχίας. Κάτι πού ἰδιαίτερα ποθεῖ καί ἔχει ἀνάγκη ὁ ἄνθρωπος τοῦ 21ου αἰώνα. Μᾶς γίνεται φωτεινός ὁδοδείκτης μέ τήν ταπείνωση καί τήν αὐτοθυσία του, ὥστε νά μπορέσουμε νά σπά­σουμε τά δεσμά τοῦ ἐγωϊσμοῦ, τοῦ ἀτομι­σμοῦ, τῆς αὐτοδικαίωσης καί αὐτοπροβολῆς. Εὔχεσθε, Θεοφιλέστατε, νά  ἀγωνιζό­μαστε  νά τόν ἀντι­γράφουμε στή ζωή μας. Σέ σᾶς, δέ, υἱικῶς εὐχό­μαστε ὁ Ἅγιος Θεός μέ τίς πρεσβεῖες τοῦ προ­στάτου σας Ἁγίου νά σᾶς χαρίζει ἔτη πολλά, πλή­ρη χάριτος, ὥστε μέ τόν λόγο καί τά ἔργα σας, νά ἁρπάζετε ψυχές ἀπό τόν κόσμο καί νά τίς ὁδηγεῖτε στόν Θεό, στή βασιλεία τῶν Οἰρανῶν.

Print Friendly

Share this post