Θεολογικά και άλλα θέματα

Η Ακανθού στην Κυπριακή Ιστοριογραφία του 19ου αι.

Κωστής Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H ΑΚΑΝΘΟΥ ΣTHN KYΠPIAKH IΣTOPIOΓPAΦIA TOY 19ου αι. H ανάπτυξη των ελληνικών γραµµάτων, που παρατηρήθηκε στην Kύπρο κατά το δεύτερο µισό του 19ου αιώνα, συνέτεινε στην καταγραφή και διάσωση της ιστορίας και των παραδόσεων των κατοίκων πολλών κοινοτήτων του τόπου, ανάµεσά τους και της Aκανθούς (περισσότερα…)

Η Κυθρέα στον Κυπριακό τύπο της δεκαετίας του 1920

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H KYΘPEA ΣTON KYΠPIAKO TYΠO THΣ ΔEKAETIAΣ TOY 1920 Σε παλαιότερα σηµειώµατά µας είχαµε αναδηµοσιεύσει αρκετά κείµενα του κυπριακού τύπου των πρώτων χρόνων της Αγγλοκρατίας, που αναφέρονταν σε διάφορες πτυχές της ζωής των κατοίκων της κωµόπολης της Κυθρέας (περισσότερα…)

Το Μετόχιο του Αγίου Προκοπίου και ο Αρχιτέκτονας Θεόδωρος Φωτιάδης

Kωστής Kοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου TO METOXIO TOY AΓIOY ΠPOKOΠIOY KAI O APXITΕKTONAΣ ΘEOΔΩPOΣ ΦΩTIAΔHΣ Στα παλαιότερα χρόνια, το Mετόχιο του Aγίου Προκοπίου στην Έγκωµη της Λευκωσίας, αποτελείτο από ένα µικρό πλινθόκτιστο ναό και µερικά µοναστηριακά κτήρια. Όπως µπορούµε να συµπεράνουµε από οθωµανικά έγγραφα της εποχής, το Mετόχιο ανήκε στην κυριότητα της Mονής Kύκκου (περισσότερα…)

Λόγος στην παραμονή των Φώτων. (Αγίου Θεοδώρου του Στουδίτου)

[...] Αλλά τί να πούμε και για τον προερχόμενον από την έρημον Ιωάννη, το παράδοξο αυτό και πολυπόθητο για τους Ισραηλίτες θέαμα, τον άγγελο του Θεού, ο οποίος χειροτονήθηκε απόστολος πριν τους Αποστόλους; Όμως ένας τόσο μεγάλος Βασιλιάς τέτοιο στρατιώτη έπρεπε να έχει, αυτόν τον τόσο μεγάλο Προφήτη, ο μέγιστος Αρχιερεύς. Και ας κατανοήσουμε ποιό και πόσο μεγάλο μυστήριο έχουμε ενώπιον μας: επειδή ήταν ανάρμοστο, ενώ παρευρίσκεται ο νυμφαγωγός, να απουσιάζει ο νυμφίος, και ενώ η φωνή αναβοά, να μην ακούεται ο Λόγος, τί γίνεται, πώς τα οικονόμησε ο [...]

Θεοφάνεια

Λόγος εις τα Άγια Θεοφάνεια

Αγίου Πρόκλου, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως   Ἐν Ἰορδάνῃ βαπτιζομένου Σου Κύριε, ἡ τῆς Τριάδος ἐφανερώθη προσκύνησις· τοῦ γάρ γεννήτορος ἡ φωνή προσεμαρτύρει Σοι, ἀγαπητόν Σε Υἱόν ὀνομάζουσα· καί τό Πνεῦμα ἐν εἴδει περιστερᾶς ἐβεβαίου τοῦ λόγου τό ἀσφαλές. Ὁ ἐπιφανείς Χριστέ ὁ Θεός, καί τόν κόσμον φωτίσας, δόξα Σοι. (περισσότερα…)

Χριστός γεννάται, δοξάσατε

Του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου Χριστός γεννάται, δοξάσατε...» Η ορθόδοξη υμνολογία των Χριστουγέννων αναγγέλλει θριαμβευτικά, αλλά και τοποθετεί θεολογικά, το μέγα μυστήριο της θείας ενανθρωπήσεως. Αφ’ ότου οι προπάτορές μας, ο Αδάμ και η Εύα, παρήκουσαν την εντολή του Θεού και εκδιώχθηκαν από τον παράδεισο, «η αμαρτία ηγέρθη ως μεσότοιχον έχθρας μεταξύ Θεού και ανθρώπου», όπως γράφει στην Ιερά Κατήχησί του ο άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως, με αποτέλεσμα την ολέθρια αποδέσμευσι του ανθρώπου από τον φιλάνθρωπο Θεό και την αναπόφευκτη υποταγή του στον μισόκαλο διάβολο, στην αμαρτία και τον θάνατο. Έτσι, «προ [...]

Πληθυσμιακά, οικονομικά και ονοματολογικά δεδομένα της Ακανθούς με βάση το κατάστιχο VI (1825)

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Για µεγάλο χρονικό διάστηµα, κατά την περίοδο της Tουρκοκρατίας, η Kυπριακή Eκκλησία είχε την ευθύνη της διανοµής και είσπραξης των φόρων. Aνάµεσά τους περιλαµβανόταν και ο λεγόµενος κεφαλικός φόρος, ή χαράτσι, όπως ήταν ευρύτερα γνωστός, τον οποίο το οθωµανικό κράτος εισέπραττε από τους άρρενες µη µουσουλµάνους υπηκόους του, ηλικίας 15 έως 70 χρόνων1 . Aπό τον φόρο αυτό εξαιρούνταν οι γυναίκες, τα παιδιά, οι υπερήλικες και οι ανίκανοι προς εργασία2 . Στο πλούσιο Aρχείο της Aρχιεπισκοπής σώθηκε, ανάµεσα σε άλλα Kατάστιχα, και ένα [...]

Ο Άγιος Σπυρίδων και η Κύπρος

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου   Ο Άγιος Σπυρίδων υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Κυπρίους Αγίους των πρώτων βυζαντινών αιώνων και χαίρει πανορθόδοξης φήμης. Έζησε στα χρόνια του αυτοκράτορα Μεγάλου Κωνσταντίνου και του γιου του, επίσης αυτοκράτορα, Κωνστάντιου, στα τέλη του 3ου - αρχές του 4ου αιώνα, (περισσότερα…)

Οι σχέσεις των Ιερών Μονών Κύκκου και Σινά

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου   Oι σχέσεις της Iεράς Mονής Kύκκου με τα μεγάλα πνευματικά κέντρα της Oρθόδοξης Eκκλησίας, που βρίσκονται στην περιοχή της Aνατολικής Mεσογείου, όπως τα τέσσερα Πρεσβυγενή Πατριαρχεία και την Iερά Mονή του Σινά, δεν έχουν αποτελέσει ιδιαίτερο αντικείμενο μελέτης για την κυπριακή ιστοριογραφία. Γι’ αυτό και οι όποιες προσπάθειες προσέγγισης του θέματος προσκρούουν στην ελλιπή βιβλιογραφική ενημέρωση, γεγονός που καθιστά δύσκολο το εγχείρημα της παρακολούθησης της παράλληλης πορείας τους μέσα στον χρόνο σε διάφορους τομείς, όπως της πνευματικής δημιουργίας και της εκκλησιαστικής τέχνης. (περισσότερα…)