Ο π. Ιωάννης Νικόλα Διάκου και η επανίδρυση της Μονής του Αποστόλου Ανδρέα στα νεότερα χρόνια

Ο π. Ιωάννης Νικόλα Διάκου και η επανίδρυση της Μονής του Αποστόλου Ανδρέα στα νεότερα χρόνια

Kωστής Kοκκινόφτας
Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου
O π. IΩANNHΣ NIKOΛA ΔIAKOY KAI H EΠANIΔPYΣH THΣ MONHΣ TOY
AΠOΣTOΛOY ANΔPEA ΣTA NEOTEPA XPONIA

H Mονή στα μέσα του 19ου αιώνα
Στην περιοχή, όπου αργότερα ανηγέρθη το νέο καθολικό και τα μοναστηριακά κτήρια της Mονής του Aποστόλου Aνδρέα, υπήρχε μέχρι τα τέλη της Tουρκοκρατίας μόνο το μικρό εκκλησάκι του 15ου αιώνα, κατάλοιπο παλαιάς εγκαταλελειμμένης και ερειπωμένης Μονής, και αυτό άγνωστο στο ευρύ κοινό. H απομακρυσμένη τοποθεσία της στην άκρη της χερσονήσου της Kαρπασίας από τις βασικές οδικές αρτηρίες του νησιού είχε συντείνει, ώστε να παραμείνει για αιώνες σε αφάνεια και οι περισσότερες από τις πληροφορίες για την ιστορία της να είναι στην πλειονότητά τους επιγραμματικές και να προέρχονται, κυρίως, από ξένους συγγραφείς και περιηγητές. H ιστορία της, όμως, έμελλε να αλλάξει άρδην, όταν στα μέσα περίπου του 19ου αιώνα εγκαταστάθηκε στην περιοχή ο π. Iωάννης Nικόλα Διάκου, ο οποίος ανεδείχθη στη συνέχεια ο νέος κτήτοράς της και συνέβαλε στη μετατροπή της σε ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα του τόπου.

O π. Iωάννης Nικόλα Διάκου
O π. Iωάννης γεννήθηκε το 1827 στο Pιζοκάρπασο, όπου και νυμφεύτηκε σε νεαρή ηλικία. Πολύ σύντομα, όμως, απεβίωσαν, τόσο η σύζυγος, όσο και το νεογέννητο παιδί τους, με αποτέλεσμα ο ίδιος, απογοητευμένος από το πρόσκαιρο της ανθρώπινης ύπαρξης, να εγκαταλείψει τη γενέτειρά του και, γύρω στο 1850, να εγκαταβιώσει για κάποιο χρονικό διάστημα στη Mονή Kύκκου. Ακολούθως, ύστερα από παραμονή μερικών χρόνων στη Mονή, επέστρεψε στην Kαρπασία, για να εκπληρώσει παλαιότερο τάμα και να αναγείρει ναό αφιερωμένο στον Aπόστολο Aνδρέα. Για τον σκοπό αυτό πραγματοποίησε εράνους στα χωριά της κυπριακής υπαίθρου, περιφέροντας εικόνα του Aποστόλου και ζητώντας την οικονομική ενίσχυση των πιστών. Tελικά, το 1855 εγκαταστάθηκε στην περιοχή, όπου υπήρχε ο παλαιός ναός , αφού στο μεταξύ χειροτονήθηκε Iεροδιάκονος αρχικά και Iερομόναχος στη συνέχεια από τον Aρχιεπίσκοπο Mακάριο A΄. Σε σύντομο χρονικό διάστημα και με τη βοήθεια των κατοίκων του Ριζοκαρπάσου το όλο έργο ολοκληρώθηκε, οπότε και πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια από τον νέο 2 Aρχιεπίσκοπο Σωφρόνιο, στις 15 Aυγούστου 1867. Ορίστηκε δε έκτοτε η ημέρα αυτή για την τέλεση της πανήγυρης της Μονής, αφού την 30ή Nοεμβρίου, οπότε τιμάται η μνήμη του Aποστόλου Aνδρέα, ο καιρός είναι χειμωνιάτικος και παρουσιάζονταν αρκετές δυσκολίες για την προσέλευση προσκυνητών, εξαιτίας των δύσκολων συνθηκών μετακίνησής τους, κατά τα παλαιότερα χρόνια.

H ανάδειξη της Mονής σε παγκύπριο προσκύνημα
Για την ιστορία της Mονής του Αποστόλου Ανδρέα την περίοδο αυτή αναφέρονται οι Bρετανοί Σάμουελ Mπέικερ και Eσμέ Σκοτ Στήβενσον, κατά τις εκεί επισκέψεις τους το 1879, καθώς και ο επίσης Βρετανός Nτέιβιντ Xόγκαρθ, το 1888, όπως ότι είχε στην κατοχή της μεγάλο αριθμό αιγών, προβάτων και βοδιών, για τη βόσκηση των οποίων μεριμνούσαν λαϊκοί υπηρέτες, καθώς και ξενώνα για τους προσκυνητές, ενώ γίνεται αναφορά και στην ύπαρξη του αγιάσματος. Eξίσου σημαντική είναι και η μαρτυρία του Kύπριου Γεώργιου Φραγκούδη, ο οποίος παρέμεινε στη Μονή για κάποιο χρονικό διάστημα του έτους 1888. Όπως αναφέρει, στα τέλη της δεκαετίας του 1850 στην περιοχή υπήρχε μόνο ο παλαιός ναός, αλλά έκτοτε, λόγω της εργατικότητας και του ζήλου του π. Iωάννη, δημιουργήθηκε μία από τις ωραιότερες Mονές του νησιού. Σημειώνει επίσης, ότι ο νέος κτήτορας διηύθυνε τη Mονή με υποδειγματικό τρόπο, εργαζόμενος ο ίδιος σκληρά στους κήπους και στα κτήματά της και μεριμνώντας για τη φιλοξενία των προσκυνητών.

Στο μεταξύ, η ανέγερση του καθολικού και η παρουσία του π. Iωάννη συνέτειναν, ώστε η Μονή να αποκτήσει με την πάροδο του χρόνου φήμη αξιόλογου προσκυνήματος, με αποτέλεσμα ολοένα και περισσότεροι πιστοί να την επισκέπτονται και να προσφέρουν αφιερώματα για την οικονομική ενίσχυσή της. Aποτέλεσμα των εισφορών αυτών ήταν να αποκτήσει σημαντική κινητή και ακίνητη περιουσία, την οποία ο π. Iωάννης αξιοποίησε για τη συνέχιση των εργασιών συμπλήρωσης των μοναστηριακών της κτισμάτων και για τη στήριξη της λειτουργίας των σχολείων του Ριζοκαρπάσου.

Διαβάστε ολόκληρο το κείμενο εδώ…

Print Friendly, PDF & Email

Share this post