Ομιλία στη 12η Σύναξη των Εκκλησιαστικών Επιτροπών των κατεχομένων Ενοριών και Κοινοτήτων της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου (01 Φεβρουαρίου 2026)

Του Επισκόπου Μεσαορίας Γρηγορίου

Προέδρου των Εκκλησιαστικών Επιτροπών των Ενοριών και Κοινοτήτων της κατεχόμενης Αρχιεπισκοπικής Περιφέρειας

«Το Γένος μας και άλλες φορές σταυρώθηκε, αλλά ιδού ζώμεν»

(Θεόδωρος Κολοκοτρώνης)

Συναχθήκαμε και εφέτος, με την έναρξη του νέου έτους 2026.

Δόξα τω Θεώ πάντων ένεκεν!

Ευχή και προσευχή μας, όλος ο κόσμος κι εμείς μαζί, οι εκτοπισμένοι από την πατρώα γη πριν 52 έτη, να έχουμε υγεία, αντοχές στην ψυχή και στο σώμα, ενωμένοι, με αγάπη και συγχώρεση προς πάντας για να αξιωθούμε με τη βοήθεια του Θεού, την προστασία της Υπεραγίας Θεοτόκου που τόσον πολύ τιμάται στις κατεχόμενες ενορίες μας, και με τις πρεσβείες όλων των Αγίων της πατρίδας μας, να δούμε ετούτο το έτος ελευθερία και επιστροφή στα σπίτια και τις Εκκλησίες μας. Στη γη των προγόνων, πάππων προπάππων μας, που εμείς μικρά παιδιά προλάβαμε και ζήσαμε. Εσείς οι μεγαλύτεροι δημιουργήσατε και τα παιδιά και εγγόνια σας ποθούν να ζήσουν σε ευημερούσα πατρίδα.

Την ίδια ώρα δεν μας επιτρέπεται να αδιαφορούμε, αλλά με νηφαλιότητα να παρακολουθούμε και να προβληματιζόμαστε για το τι συμβαίνει ή τι ενδεχομένως τίκτεται στην περιφερειακή και διεθνή γεωπολιτική σκηνή, το οικουμενικό γίγνεσθαι.

Εμείς έχουμε και μια άλλη οπτική γωνία αποτίμησης και αντιμετώπισης του κόσμου τούτου. Και αναφέρομαι σε αυτό που ζήσαμε προ ολίγου στη Θεία Λειτουργία, της οποίας προέστη ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Κύπρου κ. Γεώργιος, λάβαμε την ευλογία και τις παραινέσεις με το κήρυγμα του θείου λόγου και μεταλάβαμε των Αχράντων Μυστηρίων. Η μετοχή μας στη θεία Λειτουργία και ιδιαίτερα με σύνεση, συμμετοχή στο κοινό Ποτήριο της ζωής, τη Θεία Κοινωνία, βιώνουμε ρεαλιστικά την ενότητα μεταξύ μας και την ένωση όλων μας με τον Δεσπότη Ιησού Χριστό. Μας αγκαλιάζει «η χάρις του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και η αγάπη του Θεού και η κοινωνία του Αγίου Πνεύματος» (Β΄ Κορ. 13, 13).

Και τώρα, εδώ, έχουμε την τελετή της κοπής της παραδοσιακής βασιλόπιτας, ενθυμούμενοι το παράδειγμα φιλανθρωπίας του Μεγάλου Βασιλείου. Εδώ είμαστε όλοι οι Εκκλησιαστικοί Επίτροποι, άνδρες και γυναίκες των κατεχομένων ενοριών και κοινοτήτων μας, καθώς επίσης Δήμαρχοι, Κοινοτάρχες και Προέδροι οργανωμένων συνόλων, φιλοξενούμενοι της πατρικής αγάπης του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου ημών κ. Γεωργίου, του οποίου ευχόμαστε τα έτη να είναι πολλά και καρποφόρα προς δόξαν Θεού και επ’ αγαθώ της Παλαιφάτου Αποστολικής Εκκλησίας της Κύπρου.

Αισθάνομαι ιδιαίτερη συγκίνηση βλέποντας σήμερα τα πρόσωπα σας και το μυαλό μου πηγαίνει νοερά πίσω πριν 18 έτη, όταν στην εις Επίσκοπον χειροτονία μου ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Β’ με προέτρεπε να διακονήσω στον Αμπελώνα της Εκκλησίας. Ο εις εμέ κλήρος διακονίας έφθασε μέχρι τον κάμπο της Μεσαορίας. Τότε, δεν καταλάβαινα πόσο μακριά έβλεπε ο Κύπρου Χρυσόστομος ο Β΄ με τα μάτια της εμπειρίας και της αγάπης του για την Εκκλησία και την τυραννισμένη πατρίδα.

Ενώ έχω συνείδηση ότι είμαι ο έσχατος των Επισκόπων, άνευ επαρχίας και ποιμνίου, εντούτοις η εντολή της Εκκλησίας μού προσέφερε δια της προσκλήσεως την πρόκληση να συμπορευθούμε, άλλοτε σε εύκολα και άλλοτε σε δύσβατα μονοπάτια. Κυριολεκτικά σχοινοβατώντας και μη θέλοντας να ξεπεράσω ή να δρασκελίσω τα όρια και τα περιθώρια της εντολής, η οποία διατηρείται μέχρι σήμερα με τις ευλογίες και την καθοδήγηση του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου μας κ. Γεωργίου.

Έλαβα την πρόσκληση ως ευλογία και εσείς είστε η πρόκληση σε αυτή την πονεμένη υπό κατοχήν πορεία!

Ο κάθε άνθρωπος, ο κάθε πρόσφυγας, ο κάθε συνεργάτης μας, όλοι εσείς και όλοι όσοι συμπορεύθηκαν αλλά πλέον παρήλθαν του βίου τούτου, συμβάλλετε τα μέγιστα στο έργο και τη δράση αυτή, ανάλογα με την περίπτωση και τις συνθήκες, είτε της αναστήλωσης της Εκκλησίας και του κοιμητηρίου ή τη σύναξη στις εορτές και τα μνημόσυνα στην ελεύθερη περιοχή είτε πολύ περισσότερο τους εκκλησιασμούς στις κατεχόμενες Εκκλησίες μας, ζώντας τη λειτουργική μας παράδοση ως ένα ακόμη θαύμα.

Σας οφείλω ένα μεγάλο «ευχαριστώ» και μία απέραντη «συγγνώμη».

Το «ευχαριστώ» για την πίστη σας στην Αγία μας Ορθόδοξο Εκκλησία, την υπομονή και την κατανόησή σας προς εμέ και την εμπιστοσύνη σας στην προσπάθεια μας να συνεργαστούμε από κοινού και να μαζέψουμε τα «συντρίμμια» της τουρκικής εισβολή και συνεχιζόμενης κατοχής. Κληθήκαμε να ενώσουμε κάτω από τη σκεπή της Εκκλησίας τους διασκορπισμένους χωριανούς της κάθε κοινότητας.

Το «συγγνώμη», για τα λάθη και τις παραλήψεις μου κατά άνθρωπο, όποτε συνέβησαν και είναι πολλές οι περιπτώσεις.

Κάθε φορά που ξεκινά η νέα χρονιά, μετά από μισό αιώνα κατοχής, δεν είναι τυχαίο που συνεχίζουμε εμείς οι πρόσφυγες να ευχόμαστε μεταξύ μας να έρθει η ποθητή απελευθέρωση. Αυτό έγινε παράδοση κάθε χρόνο, μέχρι την ευλογημένη εκείνη ημέρα της ελευθερίας και της επιστροφής μας. Η προσοχή και προσήλωση μας πάντα στην κατεχόμενη μάνα γη.

Ενδεχομένως, πολλοί να κουράστηκαν, ή έπαψαν πια να ελπίζουν στο θαύμα. Πολλοί ειρωνεύονται και απαξιώνουν τις καλές και τίμιες μετριοπαθείς προσπάθειες διατήρησης, ό,τι μπορεί να διατηρηθεί πνευματικά ψυχικά και ορατά υλικά, ως πυξίδα και σημείο αναφοράς της αυτοσυνειδησίας μας.

Πολλοί ενδεχομένως έχασαν την πίστη και την ελπίδα τους. Περισσότεροι άλλοι όμως επιμένουν. Κι αυτοί συντηρούν την ελπίδα, συντηρούν με προσευχή, επιμονή και μετριοπάθεια αναμμένη τη φλόγα της ελευθερίας, της μνήμης και των ανθρώπινων αξιών. Και είναι άξιοι επαίνου.

Αυτή η παρήγορη και αισιόδοξη ηλιαχτίδα φωτός αρχίζει να φαίνεται ιδίως ανάμεσα στους νέους που εντάσσονται στις Εκκλησιαστικές Επιτροπές, στα Δημοτικά και Κοινοτικά Συμβούλια, καθώς και σε όλα τα οργανωμένα σύνολα.

Οι νέοι, γεννημένοι μετά το 1974, έζησαν και ζουν τα κατεχόμενα μέσα από τα μάτια των γονιών και των παππούδων τους. Και δεν εγκαταλείπουν τις προσδοκίες τους. Κι όσοι λένε ότι φεύγουν οι πρόσφυγες και οι νέες γενιές δεν γνώρισαν τα κατεχόμενα και ούτε προσδοκούν στην επιστροφή, έχουν άδικο. Δηλαδή δεν ερμηνεύουν με ψυχραιμία τα πράγματα και την ιδιοσυγκρασία της νέας γενεάς, καθώς και των ευαισθησιών τους, χωρίς σοβινισμούς και μισαλλοδοξίες.

Οι νέοι λαμβάνουν τη σκυτάλη με περιεχόμενο την αγάπη, τη μετριοπάθεια και την αγωνιστικότητα για την ενότητα και τη διατήρηση της ξεχωριστής ταυτότητας της κάθε εκτοπισμένης κοινότητας.

Και οι μεγαλύτεροι σε ηλικία οφείλουν να τους ακολουθήσουν. Ας το δουν στις συνήθειες, στα έθιμα, στις γιορτές, που μεταφέρουν από γενιά σε γενιά σε όλη την πατρίδα μας, ιδιαίτερα στην κατεχόμενη και κατεξοχήν στα δικά μας μέρη της Μεσαορίας.

Ποιος να το πίστευε πριν είκοσι ή πριν πενήντα χρόνια πως η Κύπρος θα είχε αυτή την εξέλιξη. Ο κόσμος ολόκληρος αλλάζει, πάντα θα υπάρχουν οι αντιδικίες, οι διεκδικήσεις, το άδικο θα επιδιώκει να υπερκεράσει το δίκαιο, το λάθος και το άδικο να προσπαθούν να καθιερωθούν ως κανονικές πραγματικότητες. Αν ακούγαμε τα αποπροσανατολιστικά μηνύματα, που θα ήμασταν σήμερα; Κι όμως, σήμερα η Κύπρος αποκτά τη θέση που της αξίζει. Έστω, με κινδύνους που την πέρασαν και την περνούν από χίλια μύρια κύματα. Σήμερα με αναβάθμιση και βαθύ ρίζωμα. Αρκεί ο καθένας να κάνουμε την αντίστασή μας προς το καλό το τίμιο και το αυθεντικό, μέσω της παιδείας μας και των Ελληνικών και Ορθόδοξων Χριστιανικών παραδόσεων μας ως άλλα φύτρα ζωής.

Το γνωρίζουμε περισσότερο από κάθε άλλο ότι «ο χρόνος είναι εναντίον μας». Είναι εναντίον μας, πράγματι, αλλά για να αντισταθούμε, όχι για να παραδοθούμε αμαχητί. Είμαστε ρεαλιστές αλλά ταυτόχρονα παλεύουμε για τα πιο βασικά ανθρώπινα ιδανικά με αξιοπρέπεια μέσα μας και γύρω μας. Για την ελευθερία της πατρίδας, τα ανθρώπινα δικαιώματα, το ήθος, τη δημοκρατία.

«Το Γένος μας και άλλες φορές σταυρώθηκε, αλλά ιδού ζώμεν», έλεγε ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης.

Εμείς δεν πήραμε τα όπλα, όπως έκανε ο Κολοκοτρώνης. Αλλά, σηκώσαμε τα μανίκια και εργαζόμαστε «έκαστος εφ’ ω ετάχθη» για να επιβιώσουμε. Κι επιβιώνουμε και προχωρούμε μέσα στο ευρωπαϊκό ιστορικό γίγνεσθαι. Δεν περισσεύει κανείς.

Για ποιους να αγωνιστούμε; Για ποιους να παραμένουμε σταθεροί σε πανανθρώπινες αξίες; Για εκείνους που έφυγαν προασπιζόμενοι την πατρίδα παρά την προδιαγεγραμμένη προδοσία. Για την Αποστολοβάδιστη πατρίδα μας. Για το δίκαιο. Για την αξιοπρέπεια. Για την ελευθερία. Για τα παιδιά και τις γενεές που έρχονται και αναλαμβάνουν με περισσότερο ζήλο και αγάπη τα ηνία για τη διατήρηση των ενοριών και κοινοτήτων μας και των Εκκλησιαστικών Επιτροπών μας σήμερα στην προσφυγιά και αύριο στην ελεύθερη και ευημερούσα γενέθλια γη των πατέρων μας.

Καλή χρονιά και ελευθερία στον τόπο μας!