Εθνικά – Ιστορικά

16 Ιουλίου 1906: Τα Ιουλιανά της Ανατολικής Ρωμυλίας

Σωτηρούλα Βασιλείου, Δρ Ιστορίας 16 Ιουλίου 1906: Τα Ιουλιανά της Ανατολικής Ρωμυλίας, οι καταστροφές ελληνικών ιδρυμάτων, εκκλησιών και σχολείων σε Φιλιππούπολη, Αγχίαλο, Βάρνα και Στενήμαχο από τους Βουλγάρους. Στην Κύπρο η είδηση έφτασε λίγες μέρες αργότερα, μέσω επιστολής Κυπρίου, εξ Αθηνών: «Αι σφαγαί της Αγχιάλου, της Φιλιππουπόλεως, της Βάρνας, της Στενημάχου ήλθον αλληλοδιαδόχως να πλήξουν, να ταράξουν, να συγκινήσουν, να προκαλέσουν σκέψεις οδυνηροτάτας εις το Έθνος, το οποίον αυτόχρημα ενεόν προ της τόσης των αντιπάλων του βαρβαρότητος, πενθεί σιγηλόν, αλλ’ αξιοπρεπές διά τον απηνή των τέκνων του διωγμόν. Σπανίως ειδήσεις αφορώσαι τα...

Ο μάρτυρας Ηγούμενος Κύκκου (1819-1821) Ιωσήφ

Kωστής Kοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Η δεσπόζουσα θέση της Mονής Kύκκου στην εκκλησιαστική και πολιτική ζωή του τόπου συνέτεινε ώστε, όταν ξέσπασε η Eλληνική Eπανάσταση του 1821, το μένος των Tούρκων να στραφεί εναντίον της με σφαγές μελών της Αδελφότητάς της και σύληση των θησαυρών και των κειμηλίων της. Tότε, ως γνωστό, εκτελέστηκαν οι εκκλησιαστικοί ηγέτες του τόπου, με επικεφαλής τον Aρχιεπίσκοπο Kυπριανό (1810-1821) και τους τρεις Mητροπολίτες Kιτίου Mελέτιο (1810-1821), Πάφου Xρύσανθο (1805-1821) και Kυρηνείας Λαυρέντιο (1816-1821), καθώς και μεγάλος αριθμός προκρίτων. Aνάμεσα στους εκτελεσθέντες περιλαμβανόταν και ο Hγούμενος...

15 Ιουλίου 1974: Μια θλιβερή επέτειος για τον ελληνισμ. Ημέρα μνήμης και τιμής για τους υπερασπιστές της δημοκρατίας και της νομιμότητας με επικεφαλής τον Πρόεδρο Αρχιεπίσκοπο Μακάριο Γ΄

Δρ Σωτηρούλα Βασιλείου Επιστημ. λειτ. Ιδρ. Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ Συμπληρώνονται σήμερα, 15 Ιουλίου 2026, 52 χρόνια από το προδοτικό Πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974, το οποίο προσέφερε στην Τουρκία την αφορμή που αναζητούσε για Εισβολή. (περισσότερα…)

Φώτης Κόντογλου και Κύπρος

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου O Φώτης Kόντογλου (Aϊβαλί 1895 - Aθήνα 1965) υπήρξε ένας από τους πλέον διακεκριμένους Έλληνες λογοτέχνες και ζωγράφους του 20ού αιώνα. Mεγαλωμένος στο Aϊβαλί, κοντά στον ηγούμενο θείο του Στέφανο Kόντογλου, μετέβη σε νεαρή ηλικία στην Aθήνα για σπουδές στη Σχολή Kαλών Tεχνών, τις οποίες σύντομα εγκατέλειψε για να εργαστεί στο Παρίσι. Aκολούθως, ασχολήθηκε για κάποιο διάστημα με τη συντήρηση εικόνων στο Bυζαντινό Mουσείο των Aθηνών, τοιχογραφιών στον Mυστρά και έργων τέχνης στο Kοπτικό Mουσείο του Kαΐρου. Kυρίως, όμως, εργάστηκε ως αγιογράφος σε ναούς, ενώ...

Ο ηρωομάρτυρας της αιματηρής 9ης Ιουλίου 1821

ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗΣ ΧΑΡΜΑΝΤΑ - ΠΡΩΤΟΠΑΠΑ Ποιος ήταν ο Χατζηνικόλας Λαυρεντίου Πρωτοσυγκέλλου από τον Καραβά και πώς τον εκτέλεσαν οι Τούρκοι. Ιούλιος 1821... Ιούλιος 1974... μαύρος ο Ιούλιος... Κι ένα γιατί να κρέμεται στο στόμα... Το μαύρο Ιούλιο... Να περιμένουμε έναν άλλο Ιούλιο που θα μας ανταμείψει, άραγε; Τον Ιούλιο του 1821 ένα μαύρο σύννεφο κουβάλησε τη συμφορά στον τόπο. Ο αρχιεπίσκοπος, οι επίσκοποι και οι προύχοντες του τόπου, αλλά και ένα πλήθος άλλων κληρικών και λαϊκών θανατώθηκαν σε μια προσπάθεια εκφοβισμού του λαού. Η πλούσια περιοχή Λαπήθου-Καραβά πλήρωσε βαρύ τίμημα. Είχε το μεγαλύτερο αριθμό...

Ομιλία του Πρέσβεως της Ελλάδος κ. Κωνσταντίνου Κόλλια, στο ετήσιο μνημόσυνο του Εθνομάρτυρα Αρχιεπισκόπου Κυπριανού και των Εθνομαρτύρων της 9ης Ιουλίου 1821 (Ι. Ν. Παναγίας Φανερωμένης Λευκωσίας, 5 Ιουλίου 2026)

Κύπρος και Ελλάδα, τιμούμε και μνημονεύουμε σήμερα, εδώ, στον ιστορικό Ναό της Φανερωμένης, τη μνήμη Εθνομαρτύρων. Τη μνήμη των Εθνομαρτύρων της 9ης Ιουλίου 1821, του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού και των Κυπρίων Αρχιερέων, Ιερέων και λαϊκών. Καταθέτουμε το βαθύ σεβασμό μας σε αυτούς τους γνήσιους αγωνιστές της ελευθερίας, οι οποίοι μας έδωσαν με τη θυσία τους διαχρονικό παράδειγμα θάρρους, αυταπάρνησης και ψυχικού σθένους. Στον ιερό χώρο της Φανερωμένης, ο οποίος ταυτίζεται με τους αγώνες για ελευθερία και στον οποίο βρήκαν αιωνία ανάπαυση αγωνιστές της ελευθερίας, τιμούμε σήμερα την ηρωϊκή περίοδο του Ελληνικού Έθνους....

Η εκπαιδευτική δράση του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού

Η Κύπρος της προεπαναστατικής περιόδου χαρακτηρίζεται  από  πνευματική  άνθηση, που συμπίπτει με (και εν πολλοίς οφείλεται από) την αρχιεπισκοπία του Κυπριανού, του απαγχονισθέντος την 9η Ιουλίου 1821. Ο Κυπριανός γεννήθηκε το 1756 στον Στρόβολο. Σε παιδική ηλικία, γύρω στα δέκα του χρόνια, όπως συνηθιζόταν στα μοναστηριακά ήθη του νησιού μέχρι και πριν από μερικές  δεκαετίες, έγινε δεκτός ως δόκιμος στη Μονή Μαχαιρά, με την οποία οι κάτοικοι του Στροβόλου διατηρούσαν ποικίλες σχέσεις και δεσμούς. Την ίδια περίπου εποχή, το 1767, ανήλθε στον  αρχιεπισκοπικό θρόνο της Εκκλησίας του Αποστόλου Βαρνάβα ο...

«Δικαιώματα», «δια του αίματος του χυθέντος»: Θυσίες και ενωτικοί πόθοι ενός αιώνα. Από τον Ιούλιο του 1821, στον Ιωάννη Καποδίστρια, τον Βασίλη Μιχαηλίδη και τον Χριστόδουλο Σώζο

Σωτηρούλα Βασιλείου Δρ Ιστορίας Α.Π.Θ. «Έγραψε [ο διοικητής] στους επισκόπους του νησιού να μεταβούν στη Λευκωσία μαζί με τους κοτζαμπάσηδες. Στις 9 Ιουλίου τους υποχρέωσε να πάνε στο Σεράγιο. Αφού έδωσε εντολή να κλειστούν οι πύλες, αρχίζοντας τους αποκεφαλισμούς από τον επίσκοπο της Λάρνακας, διέταξε το ίδιο και για τους επισκόπους της Πάφου και της Κερύνειας και απαγχόνισε τον αρχιεπίσκοπο Κυπριανό. Καθημερινά δεν επεδίωκε παρά να φέρνει από όλα τα μέρη της νήσου αθώα πλάσματα, με σκοπό να χύνεται ολοένα και περισσότερο το αίμα. Μετά απ’ αυτό έφθασε στην αξεπέραστη ωμότητα να...

Τα γεγονότα στην Κύπρο κατά το 1821

Κωστής Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Φιλική Eταιρεία και Κύπρος Η νεότερη ιστορία του Ελληνισμού καθορίστηκε από τον Αγώνα των Ελλήνων για ελευθερία το 1821, που συνέτεινε στην ίδρυση Ελληνικού κράτους και στην πνευματική αναγέννησή του, ύστερα από την πολύχρονη υποδούλωσή του στους Οθωμανούς. Η προετοιμασία για την Επανάσταση ανάγεται στο έτος 1814, όταν ιδρύθηκε στην Οδησσό η Φιλική Εταιρεία από τους Εμμανουήλ Ξάνθο, Νικόλαο Σκουφά και Αθανάσιο Τσακάλωφ, με στόχο τη δημιουργία των απαραίτητων συνθηκών για την απελευθέρωση των Ελλήνων. Σταδιακά η Φιλική Εταιρεία γνώρισε εντυπωσιακή ανάπτυξη και μυήθηκαν στους σκοπούς...

Η 9η Ιουλίου του 1821 εν Λευκωσία Κύπρου

Παρακολουθήστε το βίντεο "Η 9η Ιουλίου του 1821 εν Λευκωσία Κύπρου" Στίχοι: Βασίλης Μιχαηλίδης, απόσπάσματα από το ποίημα "Η 9η Ιουλίου του 1821 εν Λευκωσία Κύπρου" Μουσική: Λάρκος Λάρκου, από το άλμπουμ "Το πρώτο ΄δώ βασίλειο είχαν θεοί το κτίσει" .   https://www.youtube.com/watch?v=TmIMggB-yJo