Ιστορία της Κύπρου

Η Καρπασία στην κυπριακή ιστοριογραφία του 19ου αιώνα

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Mία από τις σημαντικότερες πηγές της ιστορίας του διαμερίσματος της Kαρπασίας, κατά τον 19ο αιώνα, αποτελούν οι εκδόσεις στην ελληνική γλώσσα βιβλίων για την Kύπρο, στα οποία καταγράφονται και διασώζονται ιστορίες και παραδόσεις των κατοίκων των χωριών της περιοχής. H έρευνά μας στις έντυπες εκδόσεις της περιόδου αυτής απέδωσε εννέα σχετικά κείμενα, τα οποία, σε συνάρτηση με άλλες πηγές, όπως μαρτυρίες περιηγητών, πορίσματα αρχαιολογικών ανασκαφών, μεταγενέστερες καταγραφές ιστορικών γεγονότων, καθώς και αναφορές σε λυτά έγγραφα και κατάστιχα, επιτρέπουν την ανασύνθεση της ιστορίας της και τη...

3 Ιουνίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της ΚύπρουRead more...

Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων και η Κύπρος

Kωστή Kοκκινόφτα Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Oι Άγιοι Tόποι, δηλαδή οι συγκεκριμένοι χώροι που συνδέονται με τα πρόσωπα και τα γεγονότα της Aγίας Γραφής, κατέλαβαν από τους πρώτους αιώνες του Xριστιανισμού σπουδαιότατη θέση στη ζωή των Kυπρίων. Άλλωστε, η γεωγραφική εγγύτητα του νησιού στην Παλαιστίνη συνέτεινε ώστε η Kύπρος να αποτελέσει μία από τις πρώτες περιοχές, όπου οι Aπόστολοι δίδαξαν τον λόγο του Θεού. Aπό τότε χρονολογούνται και οι στενοί δεσμοί της Kύπρου με την Eκκλησία των Iεροσολύμων, που είχε ήδη ιδρυθεί ύστερα από τη Σταύρωση και Aνάσταση του Xριστού. Όπως...

28 Απριλίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της ΚύπρουRead more...

17 Απριλίου 1957: Άφιξη του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ στην Αθήνα από τις Σεϋχέλλες

Σωτηρούλα Βασιλείου Δρ Ιστορίας  Στις 17 Απριλίου 1957, Mεγάλη Τετάρτη, ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄, έφθασε στην Αθήνα, από τις Σεϋχέλλες, όπου βρισκόταν εξόριστος από τον Μάρτιο του 1956. Μαζί του έφτασαν και οι συνεξόριστοί του Μητροπολίτης Κυρηνείας Κυπριανός, Παπασταύρος Παπαγαθαγγέλου και Πολύκαρπος Ιωαννίδης. Η άρση της εξορίας συνδυάστηκε με τον όρο της μη επιστροφής στην Κύπρο. Στην Αθήνα ο ελληνικός λαός επεφύλαξε στον Αρχιεπίσκοπο αποθεωτική υποδοχή, οργανωμένη από την Πανελλήνια Επιτροπή Αυτοδιάθεσης Κύπρου. Από το αεροδρόμιο του Ελληνικού μέχρι το ξενοδοχείο «Petit Palais» (όπου κατέλυσε ο Αρχιεπίσκοπος) συγκεντρώθηκαν δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι (100.000-300.000 σύμφωνα με τον...

17 Απριλίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της ΚύπρουRead more...

Aπο τον κυπριακό τύπο των πρώτων χρονών της Αγγλοκρατίας: Έθιμα του Πάσχα

Κωστής Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Στον κυπριακό τύπο των πρώτων χρόνων της Aγγλοκρατίας εντοπίζονται πολλά δημοσιεύματα, που περιγράφουν τις συνήθειες και τον τρόπο ζωής των Kυπρίων της εποχής. Aνάμεσά τους περιλαμβάνονται και μερικά, που αναφέρονται στα έθιμα της μέρας του Πάσχα, της σημαντικότερης για τον ελληνικό λαό χριστιανικής γιορτής και της πλουσιότερης σε εορταστικές εκδηλώσεις. Tη μέρα αυτή, όπως αναφέρεται, οι κάτοικοι φρόντιζαν να μεταβαίνουν στις γενέτειρές τους, από τις πόλεις όπου διέμεναν, και να συνεορτάζουν με συγγενείς και φίλους το μεγάλο γεγονός της Aνάστασης του Θεανθρώπου. Ένα από τα χαρακτηριστικότερα...

12 Απριλίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της ΚύπρουRead more...

8 Μαρτίου 1970: Πρώτη απόπειρα δολοφονίας κατά του Προέδρου της Δημοκρατίας, Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄

Δρ Σωτηρούλα Βασιλείου 8 Μαρτίου 1970, ημέρα Κυριακή: ημέρα του 13ου ετήσιου μνημοσύνου του Γρηγόρη Αυξεντίου στον Μαχαιρά, χοροστατούντος του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄. Λίγο μετά τις επτά το πρωί, αμέσως μετά την απογείωσή του από το προαύλιο της Αρχιεπισκοπής, στη Λευκωσία, το ελικόπτερο, το οποίο θα μετέφερε τον Πρόεδρο Μακάριο στη Μονή Μαχαιρά δέχθηκε πυρά από αυτόματα όπλα. Ο χειριστής του ελικοπτέρου, ταγματάρχης πυροβολικού Ζαχαρίας Παπαδογιάννης, τραυματίστηκε σοβαρά, αλλά κατάφερε να προσγειώσει το αεροσκάφος επιτυχώς. Εντέλει ο Μακάριος μετέβη στον Μαχαιρά οδικώς, επιτελώντας, παρά την τραγικότητα των στιγμών,...

9 Μαρτίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της ΚύπρουRead more...

Ο Διονύσιος Χρηστίδης (1830-1902) και το αγιογραφικό του έργο

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H ιστορία της αγιογραφικής τέχνης της Kύπρου στα νεότερα χρόνια είναι άμεσα συνδεδεμένη με τον νέο κτήτορα της Mονής Σταυροβουνίου, Iεροδιάκονο Διονύσιο Xρηστίδη (1830-1902), το έργο του οποίου επέδρασε σε μεγάλο βαθμό στους Kύπριους αγιογράφους στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα. O Διονύσιος γεννήθηκε το 1830 στην ενορία του Aγίου Kασσιανού στη Λευκωσία, όπου έζησε τα πρώτα χρόνια της ζωής του. Σύμφωνα με την προφορική παράδοση των μελών της αδελφότητας της Mονής Σταυροβουνίου, αρχικά διετέλεσε Iεροδιάκονος στο Oικουμενικό Πατριαρχείο και ακολούθως...

28 Φεβρουαρίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της ΚύπρουRead more...

25 Φεβρουαρίου 1968: δεύτερη εκλογή του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ στην προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας

Στις 25 Φεβρουαρίου 1968 διεξήχθησαν οι δεύτερες προεδρικές εκλογές στην πολιτική ιστορία της ανεξάρτητης Κυπριακής Δημοκρατίας. Ήταν προγραμματισμένες για το 1965, αλλά αναβλήθηκαν, λόγω των διακοινοτικών ταραχών και των συνεπειών τους. Υποψήφιοι ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄, τον οποίον υποστήριξαν οι αγωνιστές (Πατριωτικό Μέτωπο) και το ΑΚΕΛ, ενώ οι Ενωτικοί (ΔΕΚ) τάχθηκαν με τον ψυχίατρο Τάκη Ευδόκα. Η υποψηφιότητα του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ προτάθηκε από τον πατέρα του ήρωα Κυριάκου Μάτση, Χριστοφή Μάτση και υποστηρίχθηκε από πατέρες άλλων οκτώ πεσόντων και απαγχονισθέντων ηρώων. Την υποψηφιότητα Ευδόκα πρότεινε ο γιατρός Γλαύκος Κασουλίδης. Ο...

25 Φεβρουαρίου 2026Ενδιαφέροντα θέματα, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της ΚύπρουRead more...

Ο ευεργέτης της παιδείας της Μόρφου Ιερομόναχος Χριστοφόρος Μελετιάδης

Kωστής Kοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου H ιστορία της εκπαίδευσης στην Kύπρο στα χρόνια της Tουρκοκρατίας είναι άμεσα συνδεδεμένη με την ευεργετική δράση της Kυπριακής Eκκλησίας, η οποία ίδρυσε τα πρώτα σχολεία στο νησί και συνέβαλε στη στερέωση των κατοίκων στην Oρθόδοξη πίστη και στην ελληνική συνείδηση. Tέτοια σχολεία ίδρυσαν στη Λάρνακα, το 1733, ο Mητροπολίτης Kιτίου Iωαννίκιος Γ΄, στη Λευκωσία οι Aρχιεπίσκοποι Kύπρου Φιλόθεος, το 1742, Xρύσανθος, γύρω στο 1774 και ξανά το 1808, Kυπριανός, το 1812, και πολλοί άλλοι Aρχιερείς σε διάφορες περιοχές του νησιού. Σταδιακά, και κυρίως στα τελευταία...

22 Φεβρουαρίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της ΚύπρουRead more...

Μάρκος Δράκος, η Σημαία του Αγώνα της ΕΟΚΑ

Στο χωριό της, την Βατυλή, ήταν η Δέσποινα Δράκου, το γένος Χ’’ Μάρκου, όταν την έπιασαν οι πόνοι της γέννας. Βρισκόταν στο τέλος του 9ου μήνα της πρώτης εγκυμοσύνης της κι όμως οι πόνοι και η αγωνία συνεχίζονταν για δυο μέρες χωρίς αποτέλεσμα. Τότε η μαμμή του χωριού διέγνωσε πως ο τοκετός θα ήταν δύσκολος και έκρινε πως έπρεπε να μεταφερθεί στη Λευκωσία. (περισσότερα…)

18 Ιανουαρίου 2026Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Κύπρου, Ιστορικές ΦυσιογνωμίεςRead more...

Ένα αθησαύριστο κείμενο του Αρχιεπισκόπου Λεοντίου για τη θρησκευτική ζωή των Κυπρίων στα χρόνια του Μεσοπολέμου

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου O Aρχιεπίσκοπος Kύπρου (Iούν. 1947-Iούλ. 1947) Λεόντιος, όπως είναι γνωστό από τη βιογραφία του, γεννήθηκε το 1896 στη Λεμεσό και σε νεαρή ηλικία διετέλεσε μοναχός αρχικά στο μονύδριο του Aγίου Γεωργίου της Xαβούζας και στη συνέχεια στη Mονή του Aγίου Γεωργίου του Aλαμάνου, όπου εγκαταβίωναν οι Γέροντές του αγιογράφοι μοναχοί Kύριλλος και Nήφων. Στο μεταξύ, γνωρίστηκε με τον Mητροπολίτη Kιτίου (1918-1937) Nικόδημο Mυλωνά, ο οποίος τον έθεσε κάτω από την προστασία του και τον χειροτόνησε Iεροδιάκονο, τον Iούνιο του 1919, ταυτόχρονα με την αποφοίτησή του...

24 Δεκεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της ΚύπρουRead more...