Σύντομα πορίσματα της Επιστημονικής Ημερίδος «1825-2025: Μία κριτικὴ ἐξέταση τῶν διαχρονικῶν προτάσεων ἐνσωμάτωσης τῆς Κύπρου στὴν Ἑλλάδα»

ΔΕΛΤΙΟΝ ΤΥΠΟΥ

Λευκωσία, 19 Οκτωβρίου 2025

Η Εταιρεία Κυπριακών Σπουδών σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο ΝΕΑΠΟΛΙΣ Πάφου και εξ’ αφορμής της συμπλήρωσης 70 χρόνων από την έναρξη του Αγώνα της ΕΟΚΑ (1955-59) συνδιοργάνωσε επιστημονική Ημερίδα στη Λευκωσία, στις 18 Οκτωβρίου 2025 (09.30-14.00 με θέμα: «1825-2025: Μία κριτικὴ ἐξέταση τῶν διαχρονικῶν προτάσεων ἐνσωμάτωσης τῆς Κύπρου στὴν Ἑλλάδα», με σκοπό να διερευνήσει τις κατά καιρούς εκφραζόμενες απόψεις, ότι δόθηκαν ρεαλιστικές ευκαιρίες ενσωμάτωσης της Κύπρου στην Ελλάδα (π.χ. επί Καποδίστρια, επί Ζαΐμη (1915), 1931 επί Βενιζέλου), αλλά η Ελλάς δεν τόλμησε να ανταποκριθεί. Η επιστημονική αυτή Ημερίδα αποσκοπούσε στην επιστημονική διερεύνηση για τις ρεαλιστικές τους προϋποθέσεις,την τύχη των προτάσεων αυτών και την ιστορική αποτίμησή τους.

Την Ημερίδα ανοιξε με το καλωσόρισμά του ο Πρόεδρος της Εταιρείας Κυπριακών Σπουδών δρ Χαράλαμπος Γ. Χοτζάκογλου. Ακολούθησε ο Υπουργός Εργασίας Ιωάννης Παναγιώτου, ο οποίος ανέγνωσε τον χαιρετισμό του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας δρος Νίκου Χριστοδουλίδη σημειώνοντας τη σημασία του αγώνα της ΕΟΚΑ και το ενδιαφέρον τωνερωτημάτων, που έθιξε η Ημερίδα της Εταιρείας Κυπριακών Σπουδών. Κατόπιν χαιρέτησε στην Ημερίδα ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου ΝΕΑΠΟΛΙΣ Πάφου Καθηγητής Παντελής Σκλιας, ο οποίος αναφερθηκε στην επιστημονική συνεργασία των δύο φορέων βάσει του Συμφώνου Συναντίληψης, που έχει υπογραφεί, καθώς επίσης στο τόμο των Πρακτικών που θα εκδοθεί. Τον λόγο κατόπιν έλαβε ο Πρόεδρος του ΣΙΜΑΕ Ανδρέας Μαϊμαρίδης και ακολούθως ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Κύπρου κ. κ. Γεώργιος σημείωσε στον χαιρετισμό του τη σημασίατης θεματικής μίας τέτοια ημερίδος, συνεχάτη τους διοργανωτές και κήρυξε την έναρξη των εργασιών της. Οι ομιλητές παρουσίασαν ενδιαφέρον αρχειακό και εν πολλοίς άγνωστο υλικό και διεξήχθη ζωηρός διάλογος με το κοινό. Στο πλαίσιο της Ημερίδο παρουσιάσθηκε το νέο βιβλίο του Ιωάννου Παπαφλωράτου, Συνοπτικὴ ἱστορία τῆς Κύπρου ἀπὸ τὴν περίοδο τοῦ Βυζαντίου ἕως καὶ τὸν Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, Ἀθήνα, ἐκδόσεις Λειμών, 2023, το οποίο έχει προλογίσει ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ως προς τα πορίσματα της Ημερίδος, αυτά μπορούν να συνοψισθούν στα εξής:

1. Η κυπριακή καταγωγή του Καποδίστρια και η πρώιμη συμπερίληψή του της Κύπρου στα εδάφη που θεωρούσε ότι ανήκαν στον Ελληνισμό και ώφειλαν να ελευθερωθούν καταδεικνύει ότι αποτελούσε επιδίωξή του να την περιλάβει στο ελεύθερο ελληνικό κράτος. Ως εκ τούτου η αδυναμία του είχε να κάνει με τα κριτήρια συμπερίληψης περιοχών, όπως το ποσοστό παρουσίας ελληνικού πληθυσμού, η υλική προσφορά στον αγώνα, η προσφορά σε αίμα και η δυνατότητα στρατιωτικής προστασίας των περιοχών αυτών. Βάσει των κριτηρίων αυτών κρίθηκε ότι η συμπερίληψη της Κύπρου στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος δεν θα μπορούσε τη στιγμή εκείνη να είναι βιώσιμη.
2. Η προσφορά της Κύπρου από τη Μεγάλη Βρετανία στην κυβέρνηση Ζαΐμη το 1915 απαιτούσε ως αντάλλαγμα, να έστελνε η Ελλάς στρατεύματα, για να στηρίξει τη Σερβία εναντίον της Βουλγαρίας και της Αυστροουγγαρίας και περιείχε τον κίνδυνο της επίθεσης των Βουλγάρων στη Μακεδονία και την κατάληψη της Θεσσαλονίκης. Η γερμανική καταγωγή του βασιλέως των Ελλήνων αποτέλεσε πρόσχημα. Η πρόταση εκ μέρους της Βρετανίας ήταν μη ρεαλιστική από πλευράς Διεθνούς Δικαίου. Η Κύπρος δεν αποτελούσε βρετανικό έδαφος για να το προσφέρει σε κάποια άλλη χώρα, καθώς το 1915 είχε προσαρτηθεί μονομερώς από τη Μ. Βρετανία και βρετανική αποικία κατέστη μόλις με τη Συνθήκη της Λωζάννης το 1925.
3. Το αίτημα της προσάρτησης της Κύπρου επί Βενιζέλου το 1931 προς τη Μ. Βρετανία παρά την αγγλόφιλη στάση του Έλληνα προωθυπουργού και η απόρριψή του, καταδεικνύει τις πραγματικές προθέσεις της Αγγλίας, η οποία δεν σκόπευε να προσφέρει την Κύπρο στην Ελλάδα.

 Η Εταιρεία Κυπριακών Σπουδών θα προχωρήσει στην έκδοση των Πρακτικών σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο ΝΕΑΠΟΛΙΣ Πάφου και εν τω μεταξύ οι εργασίες της Ημερίδος θα αναρτηθούν στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου Νεάπολις Πάφου.

Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνονται στους χορηγούς της Ημερίδος: Υπεραγορές ΜΙΚΡΟΠΟΛΙΣ, REGAL ESTATES, Εκδόσεις ΛΕΙΜΩΝ καί στο ΡΙΚ ως  Χορηγού Επικοινωνίας.

Εκ της Εταιρείας Κυπριακών Σπουδών