Τά κατά τόν εὐαγγελισμό τῆς ἁγίας Παρθένου Μαρίας γεγονότα

Σταύρου Τσουλούπα,

Θεολόγου

Ὁ Εὐαγγελισμός τῆς Υπεραγίας Θεοτόκου συνιστᾶ κορυφαῖο γεγονός τῆς Θείας Οἰκονομίας καί θεμελιώδη ἄξονα τῆς Χριστολογικῆς καί Σωτηριολογικῆς διδασκαλίας τῆς Ἐκκλησίας, καθώς σηματοδοτεῖ τήν ἔναρξη τῆς Ἐνανθρωπήσεως τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ καί Πατρός. Ἡ Παναγία, ὡς σκεῦος ἐκλογῆς καί πρόσωπο τῆς ἀπόλυτης ὑπακοῆς, ἀναδεικνύεται τό κατεξοχήν ὄργανο τῆς θείας συγκαταβάσεως καί τῆς φανερώσεως τοῦ Μυστηρίου τοῦ Χριστοῦ, ἀποκαλύπτοντας ταυτόχρονα τό πρότυπο τῆς ἀνθρώπινης συνεργίας στό ἔργο τῆς Θείας Οἰκονομίας, καθώς καί τήν κλήση κάθε ἀνθρώπου νά μετέχει ἐνεργά στή σωτηρία διά τῆς χάριτος καί τῆς ὑπακοῆς στό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Τό μέγα αὐτό Μυστήριο τῆς Κενώσεως ἀποκαλύπτεται διά τοῦ ἀγγελικοῦ μηνύματος πρός τήν Παρθένο, ὅπως μᾶς παραδίδει ἡ εὐαγγελική διήγηση.

«Ὁ μέγας Στρατηγός, τῶν ἀΰλων ταγμάτων»[1], δηλαδή ὁ ἀρχάγγελος Γαβριήλ, «τῷ ἔκτῳ μηνί»[2], ἀπό τήν ἡμέρα πού προήγγειλε στόν Ζαχαρία ὅτι ἡ γυναῖκα του Ἐλισάβετ θά γεννήσει υἱό καί ἔμεινε ἔγκυος τόν Ἰωάννη τόν Πρόδρομο μετά ἀπό συζυγική σύναψη, ἀπεστάλη στήν πόλη Ναζαρέτ πρός τήν Ἁγία Παρθένο Μαριάμ. Αὐτή ἡ κόρη καταγόταν ἀπό τήν φυλή τοῦ Δαυίδ[3], ἐκπληρώνοντας τήν ὑπόσχεση τήν ὁποία ἔδωσε ὁ Θεός στόν προφητάνακτα ὅτι «ἐκ καρποῦ τῆς κοιλίας σου θήσομαι ἐπί τοῦ θρόνου σου»[4]. Ἔτσι, εἶναι ὁλοφάνερο, ὅτι ὁ Κύριος ἀνέτειλε ἐν σαρκί σάν ἥλιος ἀπό τήν πύλη, δηλαδή τή Θεοτόκο[5], καί προῆλθε ἀπό τή φυλή Ἰούδα[6], ἀπό τήν ὁποία καταγόταν ἡ μητέρα Του.

Ὁ ἀρχάγγελος Γαβριήλ κατασπάζεται καί μηνύει στήν ἄχραντο παρθένο ἀπερινόητον μυστήριον, «βουλήν προαιώνιον»[7], «τόν λόγον τῆς σωτηρίας»[8]. Εὐαγγελιζόμενος ἔλεγε πρός αὐτήν· «Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετά σοῦ· εὐλογημένη σύ ἐν γυναιξίν»[9]. Ὁ ἀρχάγγελος ἀντιλαμβανόμενος ὅτι ἡ ἁγία κόρη εἶναι «χωρίον θείων καί ἀνθρωπίνων χαρισμάτων», τήν ἀναγνωρίζει κεχαριτωμένη, καί τῆς ἀναφωνεῖ τό «Χαῖρε», διότι προορᾶ τήν κατάπαυση τῆς κατάρας τῆς Εὔας στό πρόσωπο τῆς νέας Εὔας, δηλαδή τῆς Παναγίας, γι’ αὐτό ἡ γέννηση τοῦ Χριστοῦ ἀπό τήν Παρθένο δέν θά γίνει μέ λύπη καί πόνο, ἀλλά μέ χαρά καί ἀνώδυνα[10]. Εἶναι ἡ μόνη εὐλογημένη καί δοξασμένη ἀνάμεσα στίς γυναῖκες καί πᾶσαι αἱ γενεαί μακαρίζουν αὐτήν τή μητέρα τοῦ Θεοῦ.

 Ἐκείνη διαταράχθηκε μέ τά λόγια αὐτά καί τότε ὁ ἄγγελος διαλύει ἀμέσως τόν θεοφιλῆ φόβο της, λέγοντας πρός αὐτή· «μή φοβοῦ, Μαριάμ· εὗρες γάρ χάριν παρά τῷ Θεῷ. καί ἰδού σύλληψη ἐν γαστρί καί τέξῃ υἱόν, καί καλέσεις τό ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν. οὗτος ἔσται μέγας καί υἱός ὑψίστου κληθήσεται, καί δώσει αὐτῷ Κύριος ὁ Θεός τόν θρόνον Δαυίδ τοῦ πατρός αὐτοῦ, καί βασιλεύσει ἐπί τόν οἶκον Ἰακώβ εἰς τούς αἰῶνας, καί τῆς βασιλείας αὐτοῦ οὐκ ἔσται τέλος»[11]. Αὐτός θά σώσει τόν λαό του ἀπό τίς ἁμαρτίες του[12], καί τοῦτο φανερώνει τό ὄνομα Του, Ἰησοῦς, τό ὁποῖο ἑρμηνεύεται ὡς σωτῆρας. Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς δίνει ἀπάντηση γιατί δέν εἶπε ὁ ἀρχάγγελος «ἐστί μέγας καί υἱός Ὑψίστου», ἀλλά εἶπε «ἔσται καί κληθήσεται», διότι ὁμιλοῦσε περί τοῦ ἀνθρωπίνου προσλήμματος τοῦ Χριστοῦ[13].

Ἡ ἴδια ἀποροῦσε καί ἀναζητοῦσε τόν τρόπο τῆς συλλήψεως, δέν δέχθηκε ἀνεξετάστως τόν χαιρετισμό, γι’ αὐτό λέει πρός τόν ἀρχάγγελο· «πῶς ἔσται μοι τοῦτο, ἐπεί ἄνδρα οὐ γινώσκω;»[14]. Χωρίς ἀπιστία δικαίως ἀποροῦσε ἀφοῦ ἦταν παρθένος, δέν εἶχε γνώση τῆς ἀνδρικῆς συνευρέσεως. Ἀφοῦ οἱ γονεῖς τῆς Ιωακείμ καί Ἄννα τήν ἀφιέρωσαν μετά τῶν παρθένων σέ ἡλικία τριῶν χρονῶν στόν Ναό. Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς λέει ὅτι ἡ ενοίκησή τς στά Ἅγια τῶν Ἁγίων ἦταν ἀπό ἐλεύθερη θέληση, ἐνθαρρυμένη ἀπό θεῖο καί ἱερό ἔρωτα καί ἦταν ἀναγκαία ἀφοῦ ἔμελλε ὡς σκεῦος ἐκλογῆς νά ἐνοικήσει στά σπλάχνα της ὁ Υἱός καί Λόγος τοῦ Θεοῦ Πατρός ἐν σαρκί[15]. Ὁ Ἰωσήφ ὡς μνήστωρ τῆς Παρθένου, ἦταν προστάτης καί φύλακας τῆς παρθένου Μαρίας. Δέν ὑπῆρξε ποτέ συνεύρεση σαρκική μετά τοῦ Ἰωσήφ, γι’ αὐτό ὁ Λόγος ὁ ὁποῖος γεννᾶται αΐδια ἀπό τόν Πατέρα ἀμήτωρ, τώρα γεννᾶται ἐν σαρκί ἀπό μητέρα παρθένο ἀπάτωρ. Τοῦτο προφήτεψε καί ὁ Ἠσαΐας πρίν ἀπό πολλά χρόνια, λέγοντας· «ἰδού ἡ παρθένος ἐν γαστρί ἕξει, καί τέξεται υἱόν, καί καλέσεις τό ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουήλ»[16].  Γι’ αὐτό ὁ Μελχισεδέκ τῆς Παλαιάς Διαθήκης εἶναι προφητικός τύπος τοῦ Μεσσία Χριστοῦ, διότι· «ἀπάτωρ, ἀμήτωρ, ἀγενεαλόγητος, μήτε ἀρχήν ἡμερῶν μήτε ζωῆς τέλος ἔχων»[17].

Ὅπως ἄλλωστε ὑμνολογεῖ ἡ ἐκκλησιαστική κοινότητα στούς Χαιρετισμούς τῆς Θεοτόκου· «Ἄγγελος πρωτοστάτης, οὐρανόθεν ἐπέμφθη, εἰπεῖν τῇ Θεοτόκῳ τό Χαῖρε· καί σύν τῇ ἀσωμάτῳ φωνῇ, σωματούμενόν σέ θεωρῶν Κύριε». Ὁ Θεός στέλνει τόν ἀρχάγγελο πρός τήν Παρθένο καί τήν καθιστά μητέρα Του μέ μόνη τήν προσφώνηση καί παραμένοντας παρθένος.

Γι’ αὐτό τότε στήν ἀπορία τῆς παρθένου Μαρίας μή μπορῶντας ὁ ἀρχάγγελος νά ἑρμηνεύσει τόν τρόπο τῆς συλλήψεως, κατέφυγε καί αὐτός πρός τόν Θεό. Τό μέγα αὐτό τοῦ Χριστοῦ μυστήριο· «οὐκ ἐκ θελήματος ἤ ἐπιθυμίας ἤ συναφείας ἀνδρός ἤ γεννήσεως ἐνηδόνου ἐν τῇ ἀχράντῳ μήτρᾳ τῆς Παρθένου συλληφθείς, ἀλλ’ ἐκ Πνεύματος Ἁγίου»[18] ἐπιτελεῖται ὅπως ἡ δημιουργία τοῦ πρώτου ἀνθρώπου τοῦ Ἀδάμ, δηλαδή χωρίς θέλημα, ἐπιθυμία καί συνάφεια ἡδονική. Ὁ Γαβριήλ λέει πρός τήν ἄχραντο ὅτι· «Πνεῦμα Ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπί σέ καί δύναμις ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι», διότι καί τό γεννώμενο δέν εἶναι προφήτης οὔτε ἁπλῶς ἄνθρωπος, ὅπως ὁ Ἀδάμ, ἀλλά «ἅγιον κληθήσεται υἱός Θεοῦ»[19], εἶναι ὁ σωτῆρας καί λυτρωτής τοῦ ἀνθρωπίνου γένους καί βασιλεύς αἰώνιος.

Ἄν ὁ Υἱός καί Λόγος τοῦ Πατρός συλλαμβανόταν στή μήτρα τῆς Παρθένου ἀπό σπέρμα ἀνδρός, δέν θά ἦταν καινός ἄνθρωπος οὔτε θά ἦταν ἀναμάρτητος καί σωτῆρας τῶν ἁμαρτωλῶν, γι’ αὐτό καί ὁ Δαβίδ ἔλεγε· «ἐν ἀνομίαις συνελήφθην καί ἐν ἁμαρτίαις ἐκίσσησέ με ἡ μήτηρ μου»[20]. Γι’ αὐτό ἡ σύλληψη εἶναι ἄσπορη, ὁ τρόπος ἀνερμήνευτος, ὑπό μητρός Παρθένου ἡ ὁποία διαμένει Παρθένος, διότι δέν διαφθείρει ἡ ἄνανδρη κύηση τήν παρθενία της. Ἔτσι γεννᾶται ὁ Θεός Λόγος ἐν σαρκί, ὁ καινός Ἀδάμ ὁ ὁποῖος καινοποιεῖ τήν ἀνθρώπινη φύση καί σώζει τό ἀνθρώπινο γένος.

Ἡ Ἐκκλησία ὁμολογεῖ στό Σύμβολο τῆς Πίστεως Νικαίας-Κωνσταντινουπόλεως ὅτι ἡ σάρκωση καί ἐνανθρώπηση τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ Πατρός ἔγινε «ἐκ Πνεύματος Ἁγίου καί Μαρίας τῆς Παρθένου». Ἔτσι, ἡ Κυρία Θεοτόκος διέμεινε «πρό τοῦ τόκου, καί ἐν τόκῳ καί μετά τόκον, Παρθένος»[21], γι’ αὐτό ὀνομάζεται Ἀειπάρθενος. Στό δογματικό ὅρο τῆς Ζ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ἀνακεφαλαιώνεται ὁλόκληρη ἡ μακραίωνη πίστη καί ἐμπειρία τῆς Ἐκκλησίας καί ἐπαναλαμβάνεται ὅτι ἡ Μητέρα τοῦ Κυρίου εἶναι Ἀειπάρθενος καί ἀληθινά Θεοτόκος· «Ὁμολογοῦμεν δέ καί τήν δέσποιναν ἡμῶν τήν ἁγίαν Μαρίαν κυρίως καί ἀληθῶς Θεοτόκον, ὡς τεκοῦσαν σαρκί τόν ἕνα τῆς ἁγίας Τριάδος Χριστόν τόν Θεόν ἡμῶν … σύν τούτοις δέ καί τάς δύο φύσεις ὁμολογοῦμεν τοῦ σαρκωθέντος δι’ ἡμᾶς ἐκ τῆς ἀχράντου Θεοτόκου καί ἀειπαρθένου Μαρίας, τέλειον αὐτόν Θεόν καί τέλειον ἄνθρωπον γινώσκοντες»[22].

Ἡ Ἀειπάρθενος Μαρία «ἡ Θεοχώρητος Κόρη καί Θεοπρόκριτος» δάνεισε, «εὐδοκίᾳ γάρ τοῦ Θεοῦ καί Πατρός» καί «συνεργίᾳ Πνεύματος Ἁγίου», στόν Θεό Λόγο τήν ἀνθρωπότητά Του[23]. Ἔτσι, ὁ Λόγος τοῦ Πατρός ἔγινε κατά πάντα τέλειος ἄνθρωπος ὁμοούσιος μ’ ἐμᾶς πλήν τῆς ἁμαρτίας. Ὁ Λόγος ὡς θεῖος σπόρος «συνέπηξεν ἑαυτῷ ἐκ τῶν ἁγνῶν καί καθαρωτάτων αὐτῆς αἱμάτων»[24] καί ἐνοίκησε στή μήτρα τῆς Ἁγίας Παρθένου οἰκοδομῶντας ἀπό τά ἁγνά αἵματα της, στή δική του ὑπόσταση, δηλαδή τοῦ Λόγου,  σάρκα ἐμψυχωμένη μέ λογική καί νοερή ψυχή. Γι’ αὐτό ἡ μητέρα Του ἀληθῶς ὀνομάζεται Θεοτόκος, ἐπειδή ἔτεκεν Θεόν Λόγον ἐν σαρκί. Αὐτό ὁμολογεῖ καί ἡ Ἐλισάβετ, πλημμυρισμένη μέ τό Ἅγιο Πνεῦμα ἀναφωνῶντας στή συνάντησή της μέ τήν Κυρία Θεοτόκο ὅτι εἶναι ἀληθῶς «ἡ μήτηρ τοῦ Κυρίου μου»[25].

Αὐτή ἡ ἴδια ἀποδέχθηκε ταπεινά[26] τόν χαιρετισμό τοῦ ἀρχαγγέλου, μέ βεβαιότητα ὅτι τά πάντα «δυνατά παρά τῷ Θεῷ ἐστίν»[27], καί «Θεός ὅπου βούλεται, νικᾶται φύσεως τάξις»[28]. Γι’ αὐτό λέει μέ πλήρη ἐμπιστοσύνη· «ἰδού ἡ δούλη Κυρίου· γένοιτο μοι κατά τό ρῆμα σου»[29]. Ἔτσι, μετά τή συγκατάθεση τῆς Ἁγίας Παρθένου ἦλθε σ’ αὐτήν, κατά τόν λόγο τοῦ Κυρίου, τόν ὁποῖον εἶπε ὁ ἄγγελος, Πνεῦμα Ἅγιο, καθαρίζοντάς την καί παρέχοντας δύναμη δεκτική τῆς θεότητος τοῦ Λόγου, συνάμα καί γεννητική[30]. Αὐτό ὁ προφήτης Ἠσαΐας προεικόνισε ἐνεργά μέ ὅσα ἀξιώθηκε νά πάθη. Ὁ Σεραφείμ δέν πῆρε μέ γυμνά χέρια ἀμέσως τόν ἄνθρακα ἀπό τό νοητό θυσιαστήριο τοῦ οὐρανοῦ, ἀλλά μέ λαβίδα, μέ τήν ὁποία ἄγγιξε τά χείλη τοῦ Ἠσαΐα καί τόν καθάρισε. Αὐτή ἡ μυστική λαβίδα ὅπως ὑμνολογεῖ ἡ Ἐκκλησία εἶναι ἡ κυρία Θεοτόκος. Αὐτή ἡ ἐμπειρία ἦταν τό ἴδιο μ’ ἐκεῖνο τό μεγάλο θέαμα τό ὁποῖο εἶδε ὁ Μωϋσῆς, τή βάτο ἡ ὁποία ἦταν φλεγόμενη ἀλλά μή κατακαιόμενη, ἦταν σάν τήν παρθενομήτωρ, ἡ ὁποία συνέλαβε μέσα της τό θεῖο πῦρ ἀπυρπολύτως, ἀφοῦ καί ἐδῶ στόν Εὐαγγελισμό ἀρχάγγελος μεσίτευε στήν σύλληψη καί συνένωσε δι’ αὐτῆς τόν αἴροντα τήν ἁμαρτία τοῦ κόσμου μέ τό ἀνθρώπινο γένος.

Ἔτσι, ἐξ ἄκρας συλλήψεως σαρκοῦται ὁ Λόγος στά σπλάχνα της· «καί ὁ Λόγος σάρξ ἐγένετο»[31], καί ὄχι κατά δόκηση καί φαντασία ἀλλά πραγματικά ἑνώνεται ὑποστατικῶς στό πρόσωπο τοῦ Λόγου-Χριστοῦ ἡ Θεία μέ τήν ἀνθρώπινη φύση-οὐσία, γι’ αὐτό ἡ Ἀειπάρθενος κόρη γίνεται Θεοτόκος καί «ὑπούργησε» τό μυστήριο «τῆς τοῦ Λόγου σαρκώσεως καί τῆς ἡμῶν θεώσεως»[32]. Ἑπομένως αὐτή ἡ παρθενομήτωρ εἶναι μεθόριο κτιστῆς καί ἀκτίστου φύσεως καί χωρεῖ στά σπλάχνα της τόν αχώρητο, ὡς χώρα τοῦ ἀχωρήτου. Κανείς δέν κληρονόμησε τέτοιο μεγάλο ὄνομα, Θεοτόκος, ἤ ἔτυχε τέτοια μεγάλη δόξα νά τίκτει στά σπλάχνα της τόν Κύριον.  Ὅπως ὑμνολογεῖ ἡ Ἐκκλησία ἡ Θεοτόκος ἔγινε «αἰτία τῆς τῶν πάντων θεώσεως»[33]. Εἶναι ἡ αἰτία τῆς ἀνόρθωσης τῶν ἀνθρώπων[34] καί «δι’ ἧς ἡμεῖς ἐκ τῶν τοῦ ἅδου πυλῶν εἰς οὐρανούς ἀνεβιβάσθημεν»[35]. Ἡ Θεοτόκος εἶναι «ἡ πάντων ὁμοῦ τῶν περάτων τῆς γῆς κοινή σωτηρία»[36]. Μέ αὐτό τόν τρόπο συνέβαλε μοναδικά «ἐφάπαξ»[37] καί «ὑπέρ πάντων ἡμῶν»[38], στήν ἐκπλήρωση τοῦ σχεδίου τῆς Θείας Οἰκονομίας. Ἔτσι· «ὁ ἔχων θρόνον οὐρανόν, καί ὑποπόδιον τήν γῆν, ἐν μήτρᾳ χωρεῖται γυναικός»[39].

[1] Κάθισμα τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου, Ἦχος α΄.

[2] Βυζάντου, Ἰδιόμελον εἰς τήν Λιτήν τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου, Ἦχος α΄.

[3] Λουκ. α΄, 27· «ἐξ οἴκου Δαυίδ»· Γρηγορίου Παλαμᾶ, Ὁμιλία ιδ΄, Εἰς τόν Εὐαγγελισμόν τῆς πανυπέραγνου Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καί Ἀειπαρθένου Μαρίας, 2, ΕΠΕ 9, σ. 382· «ἄμφω γάρ ἥ τε Παρθένος καί ὁ Ἰωσήφ εἰς Δαβίδ τό γένος ἀνέφερον».

[4] Ψαλμ. 131, 11.

[5] Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ, Λόγος Ε΄, Εἰς τόν Εὐαγγελισμόν τῆς ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου, PG 96, 656Β· «Χαίροις, μόνη ἐν πύλαις πύλη κεκλεισμένη».

[6] Ἑβρ. ζ΄, 13-14.

[7] Στιχηρό Προσόμοιο Ἑσπερινοῦ τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου, Ἦχος πλ. β΄.

[8] Βυζάντου, Ἰδιόμελον εἰς τήν Λιτήν τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου, Ἦχος α΄.

[9] Λουκ. α΄, 28.

[10] Γρηγορίου Παλαμᾶ, ἔνθ’ ἀνωτ., 8-9, ΕΠΕ 9, σ. 384-386.

[11] Λουκ. α΄, 30-33.

[12] Ματθ. α΄, 21· «καί καλέσεις τό ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν· αὐτός γάρ σώσει τόν λαόν αὐτοῦ ἀπό τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν».

[13] Γρηγορίου Παλαμᾶ, ἔνθ’ ἀνωτ., 11, ΕΠΕ 9, σ. 388.

[14] Λουκ. α΄, 34.

[15] Γρηγορίου Παλαμᾶ, Ὁμιλία νθ΄, Κατά τήν ἑορτήν τῶν Εἰσοδίων τῆς Θεοτόκου, 12, ΕΠΕ 11, σ. 252.

[16] Ἡσ. ζ΄, 14.

[17] Ἑβρ. ζ΄, 3.

[18] Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ, Ἔκδοσις ἀκριβή τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως, PG 94, 984C.

[19] Λουκ. α΄, 35.

[20] Ψαλμ. 50, 7.

[21] Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ, Λόγος Ε΄, Εἰς τόν Εὐαγγελισμόν τῆς ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου, PG 96, 656B.

[22] Ἰωάννου Καρμίρη, Τά Δογματικά καί Συμβολικά Μνημεῖα, ἰδιωτική ἔκδοση, Ἀθήνα 1952, σ. 239.

[23] Νεοφύτου Ἐγκλείστου, Συγγράμματα, τόμος Ε΄, ἐκδόσεις Ἱερᾶς Βασιλικῆς καί Σταυροπηγιακῆς Ἁγίου Νεοφύτου, Πάφου 2005, σσ. 146-147· Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ, Ἔκδοσις ἀκριβή τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως, PG 94, 984Α.

[24] Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ, ἔνθ’ ἀνωτ., PG 94, 985Β.

[25] Λουκ. α΄, 43.

[26] «ὅτι ἐπέβλεψεν ἐπί τήν ταπείνωσιν τῆς δούλης αὐτοῦ». Λουκ. α΄, 48

[27] Λουκ. ιη΄, 27.

[28] Στιχηρόν ἑσπερινοῦ τῆς ἑορτῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου, Ἦχος πλ. β΄.

[29] Λουκ. α΄, 38.

[30] Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ, ἔνθ’ ἀνωτ., PG 94, 958Α-Β.

[31] Ἰωάν. α΄, 14.

[32] Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ, Λόγος Στ΄, Εἰς τό Γενέσιον τῆς Θεοτόκου, PG 96, 676Β.

[33] Ἰωσήφ Ὑμνογράφου, Τροπάριο Στ΄ ὠδῆς τοῦ κανόνος τῆς ἀκολουθίας τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου, Ἦχος δ΄.

[34] Βλ. Β΄ Στάσις Χαιρετισμῶν τῆς Θεοτόκου.

[35] Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ, Λόγος Ε΄, Εἰς τόν Εὐαγγελισμόν τῆς ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου, PG 96, 657Α.

[36] Ἔνθ’ ἀνωτ., PG 96, 660Α.

[37] Ἑβρ. ζ΄, 27· 9, 12· 10, 10.

[38] Ματθ. κ΄, 28· Β΄Κορ. ε΄, 14.

[39] Ἰωάννου Μοναχοῦ, Δοξαστικόν Ἑσπερινοῦ τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου, Ἦχος πλ. β΄.

 

*Τό κείμενο δημοσιεύθηκε στο Περιοδικό “Παρέμβαση Εκκλησιαστική”, τεύχος 63 (Ιανουάριος – Απρίλιος 2026), σελ. 281-287.