Θεολογικά και άλλα θέματα

16 Ιουλίου 1906: Τα Ιουλιανά της Ανατολικής Ρωμυλίας

Σωτηρούλα Βασιλείου, Δρ Ιστορίας 16 Ιουλίου 1906: Τα Ιουλιανά της Ανατολικής Ρωμυλίας, οι καταστροφές ελληνικών ιδρυμάτων, εκκλησιών και σχολείων σε Φιλιππούπολη, Αγχίαλο, Βάρνα και Στενήμαχο από τους Βουλγάρους. Στην Κύπρο η είδηση έφτασε λίγες μέρες αργότερα, μέσω επιστολής Κυπρίου, εξ Αθηνών: «Αι σφαγαί της Αγχιάλου, της Φιλιππουπόλεως, της Βάρνας, της Στενημάχου ήλθον αλληλοδιαδόχως να πλήξουν, να ταράξουν, να συγκινήσουν, να προκαλέσουν σκέψεις οδυνηροτάτας εις το Έθνος, το οποίον αυτόχρημα ενεόν προ της τόσης των αντιπάλων του βαρβαρότητος, πενθεί σιγηλόν, αλλ’ αξιοπρεπές διά τον απηνή των τέκνων του διωγμόν. Σπανίως ειδήσεις αφορώσαι τα...

16 Ιουλίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ο μάρτυρας Ηγούμενος Κύκκου (1819-1821) Ιωσήφ

Kωστής Kοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Η δεσπόζουσα θέση της Mονής Kύκκου στην εκκλησιαστική και πολιτική ζωή του τόπου συνέτεινε ώστε, όταν ξέσπασε η Eλληνική Eπανάσταση του 1821, το μένος των Tούρκων να στραφεί εναντίον της με σφαγές μελών της Αδελφότητάς της και σύληση των θησαυρών και των κειμηλίων της. Tότε, ως γνωστό, εκτελέστηκαν οι εκκλησιαστικοί ηγέτες του τόπου, με επικεφαλής τον Aρχιεπίσκοπο Kυπριανό (1810-1821) και τους τρεις Mητροπολίτες Kιτίου Mελέτιο (1810-1821), Πάφου Xρύσανθο (1805-1821) και Kυρηνείας Λαυρέντιο (1816-1821), καθώς και μεγάλος αριθμός προκρίτων. Aνάμεσα στους εκτελεσθέντες περιλαμβανόταν και ο Hγούμενος...

16 Ιουλίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

15 Ιουλίου 1974: Μια θλιβερή επέτειος για τον ελληνισμ. Ημέρα μνήμης και τιμής για τους υπερασπιστές της δημοκρατίας και της νομιμότητας με επικεφαλής τον Πρόεδρο Αρχιεπίσκοπο Μακάριο Γ΄

Δρ Σωτηρούλα Βασιλείου Επιστημ. λειτ. Ιδρ. Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ Συμπληρώνονται σήμερα, 15 Ιουλίου 2026, 52 χρόνια από το προδοτικό Πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974, το οποίο προσέφερε στην Τουρκία την αφορμή που αναζητούσε για Εισβολή. (περισσότερα…)

15 Ιουλίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης

Πρωτ. Μιχαὴλ Βοσκοῦ Γιὰ νὰ μπορέσει ἕνας λαὸς νὰ ἐπιβιώσει μετὰ ἀπὸ τέσσερεις αἰῶνες σκλαβιᾶς, πρέπει νὰ διαθέτει ἰσχυρὲς πνευματικὲς ἀντιστάσεις καὶ νὰ βιώνει ζωντανὰ τὴ βοήθεια καὶ τὴ Χάρη τοῦ Παναγάθου Τριαδικοῦ Θεοῦ. (περισσότερα…)

14 Ιουλίου 2026Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Φώτης Κόντογλου και Κύπρος

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου O Φώτης Kόντογλου (Aϊβαλί 1895 - Aθήνα 1965) υπήρξε ένας από τους πλέον διακεκριμένους Έλληνες λογοτέχνες και ζωγράφους του 20ού αιώνα. Mεγαλωμένος στο Aϊβαλί, κοντά στον ηγούμενο θείο του Στέφανο Kόντογλου, μετέβη σε νεαρή ηλικία στην Aθήνα για σπουδές στη Σχολή Kαλών Tεχνών, τις οποίες σύντομα εγκατέλειψε για να εργαστεί στο Παρίσι. Aκολούθως, ασχολήθηκε για κάποιο διάστημα με τη συντήρηση εικόνων στο Bυζαντινό Mουσείο των Aθηνών, τοιχογραφιών στον Mυστρά και έργων τέχνης στο Kοπτικό Mουσείο του Kαΐρου. Kυρίως, όμως, εργάστηκε ως αγιογράφος σε ναούς, ενώ...

13 Ιουλίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Οἱ ὅσιοι καὶ θεοφόροι ἀσκητὲς στὴν Κύπρο Ἡλιόφωτος, Αὐξουθένιος, Ἐπαφρόδιτος καὶ Εὐθένιος

Ἀρχιμανδρίτης Φώτιος Ἰωακεὶμ Οἱ ὅσιοι πατέρες μας, οἱ καλούμενοι συνοπτικῶς ἅγιοι Ἡλιόφωτοι, ἔλαβαν τὴν κοινὴ τούτη ὀνομασία ἀπὸ τὸν Γέροντα καὶ προϊστάμενο τῆς τετράριθμης αὐτῆς σεπτῆς χορείας, ἅγιο Ἡλιόφωτο. Πρέπει ἐξαρχῆς νὰ ἀναφέρουμε, ὅτι ὁ βίος τῶν ἁγίων τούτων (ὅπως ἄλλωστε καὶ ἀρκετῶν ἄλλων ἁγίων τῆς Κύπρου), ἕνεκα ποικίλων ἱστορικῶν λόγων, ἀλλοιώθηκε σὲ τέτοιο βαθμὸ σὺν τῷ χρόνῳ, ὥστε μέχρι πρόσφατα νὰ θεωροῦνται ὅτι ἄκμασαν ἀπὸ τὸ ἔτος 300 μ.Χ., μὲ τιμωρὸ τὸν… μόνιμο διώκτη(!) τῶν Κυπρίων ἁγίων, διοικητὴ τῆς Κύπρου Σαβῖνο (γνωστὸ ἀπὸ τὰ Μαρτύρια τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Θεοδότου, ἐπισκόπου Κυρηνείας),...

13 Ιουλίου 2026Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Άγιος Παΐσιος o Αγιορείτης ο εκ Φαράσων της Καππαδοκίας

Πρωτοπρ. Μιχαὴλ Βοσκοῦ Ἡ μικρασιαστικὴ γῆ ὑπῆρξε ἀπὸ τοὺς πρώτους χριστιανικοὺς αἰῶνες ἁγιοτόκος γῆ. Τὰ χώματά της εἶναι ποτισμένα μὲ τὰ αἵματα πλήθους Μαρτύρων, ἀλλὰ καὶ μὲ τοὺς ἱδρῶτες καὶ τὰ δάκρυα πλήθους Ὁσίων. Αὐτὸ ἰσχύει ἀκόμη περισσότερο γιὰ τὴ γῆ τῆς Καππαδοκίας. Θὰ μπορούσαμε νὰ ποῦμε, μιλώντας εἰδικώτερα γιὰ τὴν Καππαδοκία, ὅτι ἀπὸ τὸν 4ο αἰώνα ξεκινᾶ μὲ τοὺς μεγάλους Καππαδόκες Πατέρες μιὰ ἀσκητικὴ παράδοση, μιὰ ἁλυσίδα ἁγιότητος, ἡ ὁποία φθάνει μέχρι καὶ τοὺς χρόνους τῆς Μικρασιαστικῆς Καταστροφῆς στὶς ἀρχὲς τοῦ 20ου αἰῶνος μὲ τὸν Ἅγ. Ἀρσένιο τὸν Καππαδόκη. Ὁ...

12 Ιουλίου 2026Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ο ηρωομάρτυρας της αιματηρής 9ης Ιουλίου 1821

ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗΣ ΧΑΡΜΑΝΤΑ - ΠΡΩΤΟΠΑΠΑ Ποιος ήταν ο Χατζηνικόλας Λαυρεντίου Πρωτοσυγκέλλου από τον Καραβά και πώς τον εκτέλεσαν οι Τούρκοι. Ιούλιος 1821... Ιούλιος 1974... μαύρος ο Ιούλιος... Κι ένα γιατί να κρέμεται στο στόμα... Το μαύρο Ιούλιο... Να περιμένουμε έναν άλλο Ιούλιο που θα μας ανταμείψει, άραγε; Τον Ιούλιο του 1821 ένα μαύρο σύννεφο κουβάλησε τη συμφορά στον τόπο. Ο αρχιεπίσκοπος, οι επίσκοποι και οι προύχοντες του τόπου, αλλά και ένα πλήθος άλλων κληρικών και λαϊκών θανατώθηκαν σε μια προσπάθεια εκφοβισμού του λαού. Η πλούσια περιοχή Λαπήθου-Καραβά πλήρωσε βαρύ τίμημα. Είχε το μεγαλύτερο αριθμό...

10 Ιουλίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ομιλία του Πρέσβεως της Ελλάδος κ. Κωνσταντίνου Κόλλια, στο ετήσιο μνημόσυνο του Εθνομάρτυρα Αρχιεπισκόπου Κυπριανού και των Εθνομαρτύρων της 9ης Ιουλίου 1821 (Ι. Ν. Παναγίας Φανερωμένης Λευκωσίας, 5 Ιουλίου 2026)

Κύπρος και Ελλάδα, τιμούμε και μνημονεύουμε σήμερα, εδώ, στον ιστορικό Ναό της Φανερωμένης, τη μνήμη Εθνομαρτύρων. Τη μνήμη των Εθνομαρτύρων της 9ης Ιουλίου 1821, του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού και των Κυπρίων Αρχιερέων, Ιερέων και λαϊκών. Καταθέτουμε το βαθύ σεβασμό μας σε αυτούς τους γνήσιους αγωνιστές της ελευθερίας, οι οποίοι μας έδωσαν με τη θυσία τους διαχρονικό παράδειγμα θάρρους, αυταπάρνησης και ψυχικού σθένους. Στον ιερό χώρο της Φανερωμένης, ο οποίος ταυτίζεται με τους αγώνες για ελευθερία και στον οποίο βρήκαν αιωνία ανάπαυση αγωνιστές της ελευθερίας, τιμούμε σήμερα την ηρωϊκή περίοδο του Ελληνικού Έθνους....

10 Ιουλίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η εκπαιδευτική δράση του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού

Η Κύπρος της προεπαναστατικής περιόδου χαρακτηρίζεται  από  πνευματική  άνθηση, που συμπίπτει με (και εν πολλοίς οφείλεται από) την αρχιεπισκοπία του Κυπριανού, του απαγχονισθέντος την 9η Ιουλίου 1821. Ο Κυπριανός γεννήθηκε το 1756 στον Στρόβολο. Σε παιδική ηλικία, γύρω στα δέκα του χρόνια, όπως συνηθιζόταν στα μοναστηριακά ήθη του νησιού μέχρι και πριν από μερικές  δεκαετίες, έγινε δεκτός ως δόκιμος στη Μονή Μαχαιρά, με την οποία οι κάτοικοι του Στροβόλου διατηρούσαν ποικίλες σχέσεις και δεσμούς. Την ίδια περίπου εποχή, το 1767, ανήλθε στον  αρχιεπισκοπικό θρόνο της Εκκλησίας του Αποστόλου Βαρνάβα ο...

9 Ιουλίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματαRead more...