Η ανάσταση του Λαζάρου στην κυπριακή λαογραφία

Κωστής Κοκκινόφτας
Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου

Αρχαία εκκλησιαστική παράδοση συνδέει άμεσα τον γνωστό από τα αγιογραφικά κείμενα τετραήμερο φίλο του Χριστού Άγιο Λάζαρο με την Κύπρο, όπου έφθασε ύστερα από την εκ νεκρών ανάστασή του και έζησε μέχρι τον δεύτερο θάνατό του. Σύμφωνα με όσα αναφέρονται από την παράδοση, μετά την ανάστασή του ο Λάζαρος κινδύνευε άμεσα από τους αρχιερείς των Ιουδαίων, που επεδίωκαν να τον δολοφονήσουν, αφού ήταν η ζωντανή απόδειξη για τη θεότητα και τη θαυματουργική δύναμη του Χριστού. Για τον λόγο αυτό διέφυγε, γύρω στο 33 μ.Χ., στο Κίτιο της Λάρνακας, όπου το 45 μ.Χ. χειροτονήθηκε πρώτος Επίσκοπος της πόλης από τους Αποστόλους Παύλο και Βαρνάβα, κατά την ιεραποστολική περιοδεία τους στο νησί. Προστίθεται επίσης, ότι ο Άγιος Λάζαρος, όταν απέθανε την πρώτη φορά ήταν τριάντα χρονών και ότι έζησε στην Κύπρο άλλα τριάντα χρόνια, οπότε και απεβίωσε για δεύτερη φορά, δηλαδή γύρω στο 63 μ.Χ. Κατά συνέπεια, συμπεραίνεται ότι διετέλεσε Επίσκοπος Κιτίου για περίοδο δεκαοκτώ ετών.

Τα έθιμα του Σαββάτου του Λαζάρου

Οι παραδόσεις αυτές συνέτειναν, ώστε ο Άγιος Λάζαρος να καταστεί ένας ιδιαίτερα δημοφιλής Άγιος και η γιορτή του να συνδεθεί με σειρά τελετουργιών και σύνθεσης ασμάτων από τη λαϊκή μούσα, όπου κεντρικό ρόλο είχε το γεγονός της ανάστασής του και η επικείμενη Ανάσταση του Θεανθρώπου. Σύμφωνα με μεγάλο αριθμό καταγραφών, τη μέρα της γιορτής του Αγίου, παιδιά περιέρχονταν τα σπίτια κάθε κοινότητας στην Κύπρο και αναπαριστούσαν με θεατρικό δρώμενο τον θάνατο και την ανάσταση του Λαζάρου, απαγγέλλοντας μάλιστα και σχετικό άσμα. Πρόκειται για έθιμο, το οποίο ήταν διαδεδομένο στον ευρύτερο Ελληνισμό, όπου παρουσιάζεται με πολλές και ποικίλες εκδοχές.

Διαβάστε ολόκληρο το κείμενο, πιο κάτω: