Ὁμιλία τοῦ κ. Γιάννη Κ. Λάμπρου στὸν καθεδρικὸ ναὸ τοῦ Ἀποστόλου Βαρνάβα (1η Ἀπριλίου 2026)

Κατὰ τὴν ἄφιξη τῆς ΕΛ.ΔΥ.Κ. στὴν Κύπρο ἀμέσως μετὰ τὴν ἀνακήρυξη τοῦ νησιοῦ σὲ ἀνεξάρτητο κράτος στὶς 16 Αὐγούστου 1960 ἕνας γέρος βρακὰς προχώρησε πιὸ μπροστὰ ἀπὸ τὸ ὑπόλοιπο πλῆθος καὶ ὑποδέχτηκε γονατιστὸς τοὺς Ἕλληνες στρατιῶτες. Ἡ στάση του, ὅπως ἀπαθανατίστηκε στὴν δημοσιευθεῖσα τότε φωτογραφία, ἐξέφραζε πόθους αἰώνων τῶν Ἑλλήνων τῆς Κύπρου γιὰ Ἕνωση μὲ τὴν Ἑλλάδα, ποὺ ἡ σκληρὴ πραγματικότητα δὲν ἐπέτρεψε νὰ πραγματοποιηθοῦν. Αὐτοὺς τοὺς πόθους ὁ κυπριακὸς Ἑλληνισμὸς ἐξέθεσε πολλάκις καὶ ποικιλοτρόπως πρὸς τοὺς Βρετανοὺς κυριάρχους τῆς Κύπρου, ἀλλὰ αὐτοὶ πεισμόνως ἀρνοῦνταν νὰ τοὺς ἱκανοποιήσουν. Ὡστόσο τὸ αἴτημα τῶν Ἑλλήνων τῆς Κύπρου γιὰ αὐτοδιάθεση βρῆκε ἰσχυρὸ ἀρωγὸ τὸν Ὀργανισμὸ Ἡνωμένων Ἐθνῶν, τοῦ ὁποίου τὸ πρῶτο ἄρθρο τοῦ Καταστατικοῦ του Χάρτη καθὼς καὶ ἀπόφαση τῆς Γενικῆς Συνέλευσης στὶς 16 Δεκεμβρίου 1952 τάσσονταν ὑπὲρ τοῦ δικαιώματος ὅλων τῶν λαῶν γιὰ αὐτοδιάθεση. Ὅμως ἡ Βρετανία, παρ᾿ ὅλο ποὺ «συμμεριζόταν», ὅπως δήλωσε, «τὶς ἀρχὲς ποὺ ἐνσωματώθηκαν στὸν Καταστατικὸ Χάρτη τοῦ Ο.Η.Ε., τὸν Χάρτη τοῦ Πότομακ καὶ τὸν Χάρτη τοῦ Εἰρηνικοῦ», τοὺς ὁποίους εἶχε προσυπογράψει, ἐξακολουθοῦσε νὰ ἀρνεῖται τὸ δικαίωμα τοῦ 80% τοῦ πληθυσμοῦ της Κύπρου γιὰ αὐτοδιάθεση.

Αὐτὴ ἡ ἄρνηση, ποὺ ἀποκορυφώθηκε μὲ τὴν δήλωση τοῦ Ἄγγλου ὑφυπουργοῦ Ἀποικιῶν Χένρι Χόπκινσον στὸ βρετανικὸ Κοινοβούλιο στὶς 28 Ἰουλίου 1954 ὅτι ἡ Κύπρος ἦταν μία ἀπὸ τὶς βρετανικὲς ἀποικίες, οἱ ὁποῖες οὐδέποτε θὰ ἀποκτοῦσαν ἀνεξαρτησία, φούσκωσε, ὅπως λέει ὁ ποιητὴς Σεφέρης, τῆς πίκρας τὸ προζύμι καὶ ὁδήγησε στὸν ἔνοπλο ἀπελευθερωτικὸ ἀγῶνα τῆς Ε.Ο.Κ.Α.. Γιατί, ὅπως ἐπισημαίνει ἕνας ἄλλος ποιητής, ὁ Γερμανὸς Φρειδερίκος Σίλερ, στὸ ἔμμετρο θεατρικὸ ἔργο του Γουλιέλμος Τέλλος

«Ἐκειός ποὺ τυραννιέται σὰ δὲν βρίσκει

τὸ δίκιο πουθενά, γεμάτος θάρρος

στὰ οὐράνια πιὰ τὰ χέρια του σηκώνει

καὶ παίρνει πιὰ τὸ δίκιο του ἀπὸ κεῖθε,

ποὺ λάμπει ἐκεῖ ἀκατάλυτο, αἰώνιο

σὰν τ᾿ ἄστρα – καὶ ξανάρχεται τῆς φύσης

ἡ σχέση πιὰ ἡ παλιά, ποὺ ἀντίκρυ στέκουν

οἱ ἀνθρῶποι στοὺς ἀνθρώπους σὰν ἀγρίμια.

Γιὰ μέσο τελευταῖο πιά, σὰν τ᾿ ἄλλα

δουλειὰ δὲν κάνουν, πιάνει τὸ σπαθί του».

Ὁ ἀπελευθερωτικὸς ἀγώνας τῆς Ε.Ο.Κ.Α. εἶναι ἕνας ἀπὸ τοὺς ἡρωικότερους καὶ ἁγνότερους ἀγῶνες τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ἀποτελεῖ τὸ κορύφωμα τῆς ἀρετῆς τοῦ κυπριακοῦ Ἑλληνισμοῦ. Τὴν στρατιωτικὴ διεξαγωγὴ τοῦ ἀγῶνα ὁ Ἐθνάρχης Ἀρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος Γ´ ἀνέθεσε στὸν ἀπόστρατο συνταγματάρχη τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ Γεώργιο Γρίβα, ἐνῶ ὁ ἴδιος ἀνέλαβε τὸν χειρισμὸ τῶν πολιτικῶν θεμάτων. Ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ο.Κ.Α. μὲ τὸ ψευδώνυμο Διγενῆς, παρὰ τὴν προχωρημένη ἡλικία του, ἔδειξε ἐκπληκτικὴ ψυχικὴ καὶ σωματικὴ ἀντοχὴ καὶ ἐξαίρετες στρατιωτικὲς καὶ διοικητικὲς ἱκανότητες. Κράτησε καλὰ πειθαρχημένη τὴν Ὀργάνωσή του καὶ κατόρθωσε ὣς τὸ τέλος τοῦ τετραετοῦς ἀγῶνα νὰ παραμείνει ἀόρατος καὶ ἀσύλληπτος καὶ νὰ καταστεῖ θρῦλος ὄχι μόνο στὴν Κύπρο ἀλλὰ καὶ διεθνῶς. Ὑπὸ τὴν ἡγεσία του οἱ ἀγωνιστὲς τῆς Ε.Ο.Κ.Α. μὲ ἀνεπαρκῆ ὁπλισμὸ καὶ ἐφόδια ἀντιμετώπισαν γιὰ τέσσερα χρόνια μὲ εὐψυχία τὶς συντριπτικὰ ὑπέρτερες δυνάμεις τῆς κραταιᾶς Βρετανικῆς Αὐτοκρατορίας. Ἐπέφεραν σ’ αὐτὲς σοβαρὰ πλήγματα μὲ σημαντικότερο τὴν καταστροφὴ πέντε πολεμικῶν ἀεροπλάνων στὴν Βάση τῆς Ἐπισκοπῆς (26.11.1957). Ἦταν ἔφηβοι καὶ νέοι οἱ πιὸ πολλοί, ποὺ ἀνῆκαν στὶς ὀργανώσεις Ο.Χ.Ε.Ν. (Ὀρθόδοξη Χριστιανικὴ Ἕνωσις Νέων-Νεανίδων), Π.Ε.Ο.Ν. (Παγκύπρια Ἐθνικὴ Ὀργάνωσις Νεολαίας), Π.Ε.Κ. (Παναγροτικὴ Ἕνωσις Κύπρου), Σ.Ε.Κ. (Συνομοσπονδία Ἐργατῶν Κύπρου). Ἐνεργὸ μέρος στὸν ἀγῶνα εἶχαν καὶ πάμπολλοι μαθητὲς καὶ μαθήτριες Γυμνασίων. Παρὰ τὴν ἀντίθεση τῆς Ἀριστερᾶς στὸν ἔνοπλο ἀγῶνα ὑπῆρξαν περιπτώσεις ὅπου καὶ παιδιὰ ἀριστερῶν ἐντάχθηκαν στὶς τάξεις τῆς Ε.Ο.Κ.Α., ὅπως διαπιστώνει καὶ ὁ ἴδιος ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ο.Κ.Α.. Συνεπαρμένοι οἱ ἀγωνιστὲς ἀπὸ τὸ ὅραμα τῆς Ἑλλάδας καὶ τῆς Ἑλευθερίας, μὲ βαθιὰ θρησκευτικότητα καὶ ὑψηλὴ συναίσθηση τοῦ χρέους ἀγωνίστηκαν μὲ γενναιότητα καὶ προπαντὸς μὲ συγκινητικὴ διάθεση θυσίας. Κορυφαῖες καὶ ἐκθαμβωτικὲς  ἐκφάνσεις αὐτῆς τῆς διάθεσης ἦταν τὰ ὁλοκαυτώματα τοῦ Γρηγόρη Αὐξεντίου στὸν Μαχαιρᾶ (3.3.1957), τοῦ Κυριάκου Μάτση στὸ Δίκωμο (19.11.1958) τῶν Ἀνδρέα Κάρυου, Φώτη Πίττα, Ἠλία Παπακυριακοῦ καὶ Χρίστου Σαμάρα στὸν Ἀχυρῶνα τοῦ Λιοπετρίου (2.9.1958) καὶ ἄλλων ἀκόμη. Ὅλοι τους, ἐνῶ εἶχαν τὴν εὐκαιρία νὰ παραδοθοῦν, προτίμησαν νὰ ἀντισταθοῦν μέχρι τέλους. Ὁ τόπος τῆς θυσίας τους καὶ τὰ «Φυλακισμένα Μνήματα», δηλαδὴ οἱ τάφοι ἀγωνιστῶν ποὺ ἀπαγχονίστηκαν ἢ ἔπεσαν σὲ μάχες καὶ μὲ ἀπόφαση τῶν Ἄγγλων τάφηκαν ἐντὸς τῶν κεντρικῶν φυλακῶν, ἀποτελοῦν μέχρι σήμερα τὰ ἱερότερα ἐθνικὰ προσκυνήματα τοῦ κυπριακοῦ Ἑλληνισμοῦ. Πολλὲς ἐπιστολὲς καὶ ποιήματα ἀπαγχονισθέντων καὶ ἄλλων ἀγωνιστῶν δείχνουν τὴν εὐγένεια καὶ τὸ μεγαλεῖο τῆς ψυχῆς τους. Ὄχι λιγότερο ἥρωες ἀπὸ ἐκείνους ποὺ ἔδωσαν τὴν ζωή τους ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας πρέπει νὰ θεωρηθοῦν καὶ ὅσοι, ἂν καὶ ὑπέστησαν φρικτά βασανιστήρια, ἄντεξαν καὶ δὲν ἔδωσαν πληροφορίες ποὺ θὰ ἔβλαπταν συναγωνιστές τους καὶ γενικότερα τὴν Ὀργάνωση.

Ἡ ἔνοπλη ἐξέγερση τῶν Ἑλλήνων τῆς Κύπρου ἔφερε σὲ πολὺ δύσκολη θέση τὴν Ἀγγλία. Ἂν καὶ διέθετε συντριπτικὴ ὑπεροπλία, δὲν κατόρθωνε νὰ καταστείλει τὴν δράση τῆς Ε.Ο.Κ.Α. καὶ ὑποχρεώθηκε νὰ κρατεῖ καθηλωμένους στὴν Κύπρο 30 χιλιάδες στρατιῶτες. Ἡ ἠθικὴ ζημιὰ γιὰ τὴν Ἀγγλία ἦταν ἀκόμη μεγαλύτερη. Διεθνῶς ἐμφανιζόταν ὡς χώρα ποὺ δὲν σεβόταν τὶς ἀρχὲς τοῦ Ο.Η.Ε. καὶ τὶς δικές της διακηρύξεις κατὰ τὸν Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ακόμη ὡς χώρα ποὺ καταπατοῦσε βάναυσα τὰ ἀνθρώπινα δικαιώματα μὲ τὸν ἐγκλεισμὸ σὲ κρατητήρια χιλιάδων προσώπων χωρὶς δίκη καὶ μὲ τὴν ὑποβολὴ ὑπόπτων σὲ φρικτὰ βασανιστήρια.

Ὁ ἀγώνας τῆς Ε.Ο.Κ.Α. εἶχε τὴν ἔμπρακτη συμπαράσταση ὅλων τῶν Ἑλλήνων τῆς Κύπρου μὲ τὴν συμμετοχή τους σὲ διαδηλώσεις, σὲ ἀπεργίες καὶ σὲ ἄλλες ἐκδηλώσεις ἀλληλεγγύης. Συγκινητικὴ ἀλληλεγγύη ἐκδήλωσε καὶ ὁ λαὸς τῆς Ἑλλάδας, ὅπου συντελέστηκε τὸ θαῦμα, ὁ βαθύτατος διχασμὸς κατὰ τὸν ἐμφύλιο πόλεμο καὶ τὰ ἀμέσως ἑπόμενα χρόνια νὰ μετατραπεῖ σὲ ὁμόγνωμη ὑποστήριξη τοῦ κυπριακοῦ ἀγῶνα.

Ὡστόσο ἡ κυπριακὴ ἡγεσία περισσότερο καὶ ἡ ἑλλαδικὴ ἡγεσία λιγότερο κατὰ τὸν σχεδιασμό τους γιὰ προώθηση τοῦ Κυπριακοῦ ὑπέπεσαν σὲ δύο πολὺ σοβαρὰ λάθη. Πρῶτον, θεώρησαν δεδομένο ὅτι ἡ Τουρκία δὲν θὰ ἐναντιωνόταν στὴν Ἕνωση τῆς Κύπρου μὲ τὴν Ἑλλάδα, ἀφοῦ εἶχε παραιτηθεῖ ἀπὸ κάθε δικαίωμά της ἐπὶ τῆς Κύπρου, ὅταν ὑπέγραψε τὴν Συνθήκη τῆς Λωζάννης τὸ 1923. Δεύτερον, δὲν ὑπολόγισαν ὅτι ἡ Βρετανία θὰ συμπεριφερόταν ἀδίστακτα καὶ θὰ ἀναμείγνυε στὸ Κυπριακὸ τὴν Τουρκία καθιστώντας την ἀντίδικο τῆς Ἑλλάδας πολὺ μεγαλύτερο ἀπὸ τὴν ἴδια. Ἔτσι ὁ Ἑλληνισμὸς ἀντὶ γιὰ τὴν Ἕνωση βρέθηκε νὰ ἀγωνίζεται τελικὰ γιὰ ἀποτροπὴ τῆς διχοτόμησης, ποὺ εἶχε καταστεῖ λάβαρο τῆς Τουρκίας. Τὸ ἀποτέλεσμα ἦταν στὴν ἑλληνικὴ θέση γιὰ Ἕνωση νὰ παρουσιαστεῖ ὡς ἀντίθεση ἡ τουρκικὴ ἀπαίτηση γιὰ διχοτόμηση, καὶ νὰ προκύψει τέλος ὡς σύνθεση ἡ ἀνεξαρτησία. Ἦταν βέβαια ἡ ἀνεξαρτησία καὶ ἡ ἐλευθερία ποὺ ἀπήλαυσε ὁ κυπριακὸς Ἑλληνισμὸς ὕστερα ἀπὸ αἰῶνες δουλείας μέγιστα ἀγαθά, ποὺ προέκυψαν ἀπὸ τὸν ἐπικὸ ἀγῶνα τοῦ 55-59. Ὅμως οἱ Συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου, βάσει τῶν ὁποίων ἡ Κύπρος ἀπέκτησε τὴν ἀνεξαρτησία της, περιεῖχαν δύο πολὺ σοβαρὰ ἀρνητικὰ στοιχεῖα: Πρῶτον, παραχώρησαν στὴν Τουρκία τὸ δικαίωμα μονομεροῦς ἐπεμβάσεως, τὸ ὁποῖο ἡ Τουρκία ἑρμήνευσε μὲ τρόπο διαστρεβλωτικὸ καὶ τὸ ἐπικαλέστηκε τὸ 1974 γιὰ νὰ εἰσβάλει στὴν Κύπρο. Δεύτερον, παραχώρησαν ὑπερπρονόμια καὶ πολλὰ βέτο στὴν τουρκικὴ κοινότητα, τὰ ὁποῖα δυσκόλεψαν ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμὴ τὴν εὔρυθμη λειτουργία τοῦ κράτους. Αὐτὰ τὰ ἀρνητικὰ στοιχεῖα ὁ πρῶτος πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας τῆς Κύπρου ἀρχιεπίσκοπος Μακάριος ἔκρινε ὅτι ἦταν ἀνάγκη νὰ διορθωθοῦν. Γι᾿ αὐτὸ ἐνεργώντας μὲ πολλὴ περίσκεψη καὶ ἔχοντας τὴν συμπαράσταση ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν Ἑλλήνων τῆς Κύπρου στὶς 30.11.1963 ὑπέβαλε στὴν ἡγεσία τῶν Τουρκοκυπρίων τὶς γνωστὲς 13 προτάσεις γιὰ βελτίωση τοῦ Συντάγματος τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας. Ὡστόσο οἱ Τοῦρκοι στὴν ἔκκληση τοῦ Μακαρίου γιὰ διαπραγμάτευση ἀπάντησαν μὲ ἐξέγερση, ποὺ ὁδήγησε σὲ διακοινοτικὲς συγκρούσεις καὶ σὲ κατάρρευση τοῦ ἑνιαίου δικοινοτικοῦ κράτους, ποὺ ἱδρύθηκε μὲ τὶς Συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου. Ὁ Μακάριος ἐπικρίθηκε καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ ἐπικρίνεται γιὰ τὴν τροπὴ ποὺ πῆραν τὰ πράγματα μετὰ τὴν ὑποβολὴ τῶν 13 σημείων. Ὡστόσο ὁ Ἀρχιεπίσκοπος χειρίστηκε τὴν κρίση μὲ ἱκανότητα μεγάλου ἡγέτη. Μὲ ψυχραιμία καὶ σταθερότητα ἀντιστάθηκε στὶς πιέσεις νὰ δεχτεῖ λύση ἀσύμφορη γιὰ τὸν κυπριακὸ Ἑλληνισμὸ καὶ ὁδήγησε τὴν κυπριακὴ ὑπόθεση στὸ Συμβούλιο Ἀσφαλείας. Χάρη καὶ στὴν σθεναρὴ ὑποστήριξη τῆς νέας ἑλληνικῆς Κυβέρνησης τοῦ Γεωργίου Παπανδρέου καθὼς καὶ τοῦ Γενικοῦ Γραμματέα του Ο.Η.Ε. Οὒ Θάντ, ποὺ ἦταν προσηλωμένος στὶς ἠθικὲς ἀρχὲς τοῦ διεθνοῦς αὐτοῦ ὀργανισμοῦ, ἡ Κύπρος κατήγαγε περιφανῆ νίκη. Μὲ τὴν ἀπόφαση 186 τῆς 4^ης Μαρτίου 1964 τὸ Συμβούλιο Ἀσφαλείας ἀναγνώρισε ὡς νόμιμη τὴν ὑπὸ τὸν Μακάριο Κυβέρνηση τῆς Κύπρου, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸ Συμβούλιο καὶ ἀπὸ τὴν Βουλὴ τῶν Ἀντιπροσώπων εἶχαν ἀποχωρήσει τὰ τουρκοκυπριακὰ μέλη τῶν δύο αὐτῶν σωμάτων. Ἔκτοτε ἡ Κυπριακὴ Κυβέρνηση μὲ μέλη της ἀποκλειστικὰ Ἑλληνοκυπρίους ἀναγνωρίζεται ἀπὸ ὅλα τὰ κράτη πλὴν τῆς Τουρκίας ὡς ἡ νόμιμη Κυβέρνηση τῆς Κύπρου. Διασώθηκε ἔτσι ἡ Κυπριακὴ Δημοκρατία κι ἂς τὴν ἀποκαλεῖ ἐκλιποῦσαν ἡ Τουρκία.

Μιὰ καλὴ λύση τοῦ Κυπριακοῦ διαφάνηκε ὅτι θὰ μποροῦσε νὰ ἐπιτευχθεῖ μὲ τὶς ἐνδοκυπριακὲς δικοινοτικὲς συνομιλίες τῶν ἐτῶν 1968-1974. Ἡ τουρκικὴ πλευρά, ποὺ τὸ 1963 εἶχε ἀπορρίψει τὴν πρόσκληση γιὰ διαπραγματεύσεις, συναίνεσε τώρα καὶ δέχτηκε τὶς περισσότερες ἀπὸ τὶς 13 προτάσεις τοῦ Μακαρίου μὲ ἀντάλλαγμα εὐρεῖα αὐτονομία γιὰ τὴν τουρκοκυπριακὴ κοινότητα. Τὸ τελευταῖο τετράμηνο του 1972 οἱ ἐνδοκυπριακὲς συνομιλίες, ἐνισχυμένες μὲ τὴν συμμετοχὴ τῶν συνταγματολόγων Μιχαὴλ Δεκλερῆ καὶ Ὀρχὰν Ἀλντικαστί, ποὺ διορίστηκαν ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴ καὶ τὴν Τουρκικὴ Κυβέρνηση ἀντιστοίχως, παρουσίασαν θεαματικὲς προόδους. Γι’ αὐτὸ ὅλοι οἱ μετέχοντες στὶς συνομιλίες καθὼς καὶ ὁ Μακάριος εὐελπιστοῦσαν ὅτι αὐτὲς θὰ κατέληγαν σὲ συμφωνία ἐντὸς τοῦ 1973. Δυστυχῶς ἡ προσδοκία αὐτὴ δὲν εὐοδώθηκε ἐξαιτίας τῆς παράνομης καὶ ἐγκληματικῆς δράσης τῆς Ε.Ο.Κ.Α. Β´. Ὡστόσο τὰ δημιουργηθέντα προσκόμματα ὑπερπηδήθηκαν καί, ὅπως μαρτυρεῖ ὁ Δεκλερῆς, δύο μέρες πρὶν ἀπὸ τὸ πραξικόπημα ὁ ἴδιος καὶ ὁ Ἀλντικαστὶ κατέληξαν σὲ συμφωνία ἀκόμη καὶ στὸ τελευταῖο μέχρι τότε ἄλυτο θέμα, δηλαδὴ ἐκεῖνο τῆς αὐτοδιοικήσεως τῶν δήμων, ἀπὸ τὸ ὁποῖο εἶχε ξεκινήσει ἡ διαμάχη μεταξὺ τῶν δύο κοινοτήτων. Ἡ ἐξαιρετικῆς σπουδαιότητας αὐτὴ συμφωνία, μὲ τὴν ὁποία οἱ συνομιλίες, ὅπως γράφει ὁ Δεκλερῆς, εἶχαν πλησιάσει στὸ αἴσιο τέλος τους, διαβιβάστηκε πάραυτα μὲ τηλεγράφημα στὴν Ἀθήνα καὶ τὴν Ἄγκυρα. Δυστυχῶς ἡ ἐλπιδοφόρα προοπτικὴ νὰ ἐπιτευχθεῖ μιὰ λύση πολὺ καλύτερη ἀπὸ ἐκείνη τῆς Ζυρίχης καταστράφηκε ἀπὸ τὸ πραξικόπημα τῆς 15^ης Ἰουλίου 1974. Μὲ τὸ πραξικόπημα ἀνατράπηκε ἡ νόμιμη κυβέρνηση τοῦ ἀρχιεπισκόπου Μακαρίου, καταλύθηκε ἡ συνταγματικὴ τάξη καὶ ἡ καραδοκοῦσα Τουρκία ἐκμεταλλευόμενη τὴν διεθνῆ κατακραυγὴ ἐναντίον τῆς χούντας καὶ ἐπικαλούμενη τὰ ἐπεμβατικὰ δικαιώματα ποὺ τῆς παραχώρησαν οἱ Συνθῆκες Ζυρίχης – Λονδίνου ἐξαπάτησε τὴν διεθνῆ κοινὴ γνώμη μὲ τὴν διαβεβαίωση ὅτι θὰ ἐπενέβαινε πρὸς ἀποκατάσταση τῆς συνταγματικῆς τάξης καὶ εἰσέβαλε στὴν Κύπρο στὶς 20 Ἰουλίου 1974, χωρὶς νὰ ἐπισύρει τὴν καταδίκη καμιᾶς χώρας πλὴν τῆς χουντοκρατούμενης τότε Ἑλλάδας.

Ἔκτοτε, παρὰ τὶς προσπάθειες ὅλων τῶν κυπριακῶν Κυβερνήσεων καὶ τὴν συμπαράσταση τῆς δημοκρατικῆς Ἑλλάδας, δὲν κατέστη δυνατὴ ἡ ἐπίτευξη μιᾶς δίκαιης λύσης. Μετὰ τὸ Κρὰνς-Μοντανά, μάλιστα, τὸ Κυπριακὸ ὁδηγήθηκε σὲ πλῆρες ἀδιέξοδο ἕνεκα τῆς ἐμμονῆς τῆς Τουρκίας σὲ λύση δύο πλήρως ἀνεξάρτητων καὶ ἰσότιμων κρατῶν, λύση ποὺ ἀντίκειται στὰ ψηφίσματα τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας καὶ ὁδηγεῖ στὴν διχοτόμηση. Εὐχόμαστε, οἱ γενναῖες προσπάθειες τοῦ Προέδρου κυρίου Νίκου Χριστοδουλίδη νὰ σπάσουν αὐτὸ τὸ ἀδιέξοδο καὶ νὰ ὁδηγήσουν σὲ δίκαιη λύση, ποὺ νὰ ἀπαλλάξει τὴν Κύπρο ἀπὸ τὰ τουρκικὰ κατοχικὰ στρατεύματα καὶ νὰ ἐξασφαλίσει τὴν ὕπαρξη τοῦ Ἑλληνισμοῦ στὴν γῆ τῶν πατέρων του.

Ὁ ὑπέροχος ἀγώνας τῆς Ε.Ο.Κ.Α. ἂς γίνει καθοδηγητὴς καὶ στὸν σημερινὸ ἀγῶνα γιὰ ἐπίτευξη μιᾶς δίκαιης λύσης τοῦ Κυπριακού.