«Ο Κήπος των Αρετών – Καρποί ζωής, πίστης και δημιουργίας». Χαιρετισμός και επεξήγηση του έργου από τη Μαρία Ανδρέου Φωκά

Χαιρετισμός και επεξήγηση του έργου από τη Μαρία Ανδρέου Φωκά, Εκπαιδευτικό Μέσης Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας στην Παιδογκολογική Κλινική του Μακάρειου Νοσοκομείου και Υπεύθυνη του Προγράμματος «Ο Κήπος των Αρετών».

Εκδήλωση-έκθεση «Ο Κήπος των Αρετών – Καρποί ζωής, πίστης και δημιουργίας», στο Πνευματικό Κέντρο Γερίου, στις 12 Ιουλίου 2026.

Σήμερα δεν εγκαινιάζουμε απλώς μία έκθεση· εγκαινιάζουμε μία συνάντηση καρδιών. Με βαθιά συγκίνηση και ιδιαίτερη χαρά, σας καλωσορίζω στη σημερινή τιμητική εκδήλωση και έκθεση με τίτλο «Ο Κήπος των Αρετών – Καρποί ζωής, πίστης και δημιουργίας».

Η παρουσία όλων σας αποτελεί για εμάς πολύτιμη ευλογία και έμπρακτη έκφραση αγάπης, ευαισθησίας και αλληλεγγύης. Μας υπενθυμίζει ότι, όταν η Πολιτεία, η Εκκλησία, η Εκπαίδευση, οι λειτουργοί Υγείας και η κοινωνία συμπορεύονται με κοινό όραμα, τότε μπορούν να γεννηθούν μικρά και μεγάλα θαύματα ανθρωπιάς. Η σημερινή εκδήλωση δεν είναι απλώς μία παρουσίαση έργων. Είναι μία πράξη μνήμης, προσφοράς και ελπίδας.

Ο τίτλος της έκθεσης, «Ο Κήπος των Αρετών», δεν επιλέχθηκε τυχαία.

Ένας κήπος δεν ανθίζει από μόνος του.

Χρειάζεται φροντίδα.

Χρειάζεται υπομονή.

Χρειάζεται επιμονή.

Χρειάζεται αγάπη.

Χρειάζεται πίστη.

Χρειάζεται ανθρώπους που θα σκύψουν με σεβασμό πάνω από τη γη, θα σπείρουν με ελπίδα και θα περιμένουν με εμπιστοσύνη τον καρπό.

Και όπως ακριβώς ένας κήπος καλλιεργείται με κόπο και φροντίδα, έτσι καλλιεργούνται και οι αρετές στην ανθρώπινη ψυχή.

Η αγάπη.

Η πίστη.

Η ελπίδα.

Η υπομονή.

Η πραότητα.

Η καλοσύνη.

Η ταπείνωση.

Οι αρετές δεν καλλιεργούνται στην ευκολία.

Δυναμώνουν μέσα στις δοκιμασίες.

Ωριμάζουν με τη χάρη του Θεού και τον προσωπικό αγώνα.

Και ανθίζουν στην καρδιά του ανθρώπου.

Αυτοί είναι οι αληθινοί καρποί του Αγίου Πνεύματος.

Καρποί που δεν είναι θεωρία.

Είναι ζωή.

Είναι εμπειρία.

Είναι παρουσία.

Σήμερα βρισκόμαστε εδώ για να απολαύσουμε αυτούς τους καρπούς.

Γιατί, αν κάποιος αναζητήσει ζωντανά παραδείγματα αρετής, δεν χρειάζεται να κοιτάξει μακριά.

Βρίσκονται ανάμεσά μας.

Βρίσκονται στα παιδιά.

Στα παιδιά που, παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν καθημερινά, συνεχίζουν να χαμογελούν, να ελπίζουν, να δημιουργούν και να ονειρεύονται.

Βρίσκονται στους γονείς τους, οι οποίοι γίνονται καθημερινά πηγή δύναμης, θάρρους και αστείρευτης αγάπης, που αδιαλείπτως δίνουν έναν αγώνα σιωπηλό, αλλά βαθιά ηρωικό.

Στους γονείς που μετατρέπουν την αγωνία σε δύναμη, τον φόβο σε ελπίδα και την αβεβαιότητα σε αγάπη που δεν λυγίζει. Η παρουσία τους δίπλα στα παιδιά τους δεν είναι απλώς φυσική. Είναι υπαρξιακή. Είναι μία διαρκής πράξη προσφοράς, αυταπάρνησης και αξιοπρέπειας.

Και μέσα από τη δική τους στάση, τα παιδιά αντλούν θάρρος, κουράγιο και φως, ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές.

Ιδιαίτερη μνεία οφείλεται και στους λειτουργούς υγείας: στους γιατρούς, στους νοσηλευτές, στους ψυχολόγους και σε όλους όσοι εργάζονται στην Παιδογκολογική Κλινική του Μακάρειου Νοσοκομείου. Το έργο τους δεν είναι απλώς επιστημονικό. Είναι βαθιά ανθρώπινο. Είναι λειτούργημα. Με επαγγελματισμό, αλλά και με ευαισθησία, στέκονται καθημερινά δίπλα στα παιδιά και τις οικογένειές τους, προσφέροντας όχι μόνο θεραπεία, αλλά και παρηγοριά, ελπίδα και δύναμη. Και γι’ αυτό αξίζουν όχι μόνο τον σεβασμό μας, αλλά και την απεριόριστη ευγνωμοσύνη μας.

Ως εκπαιδευτικός, πήγα με την πεποίθηση ότι θα προσφέρω γνώση, δημιουργικότητα και στήριξη. Όμως, πολύ σύντομα συνειδητοποίησα ότι η πραγματική προσφορά δεν είναι μονόδρομος.

Είναι συνάντηση.

Είναι σχέση.

Είναι ανταλλαγή ζωής.

Εκεί, σε ένα περιβάλλον νοσηλείας, η εκπαίδευση απέκτησε άλλο νόημα. Έπαψε να είναι απλώς μετάδοση γνώσης και έγινε πράξη παρουσίας, επικοινωνίας και αγάπης.

Η πιο βαθιά εμπειρία ήταν ότι τα παιδιά αυτά, μέσα στις ιδιαίτερες συνθήκες τους, διατηρούν μία απίστευτη δύναμη ψυχής. Μου έμαθαν να βλέπω την εκπαίδευση όχι ως υποχρέωση, αλλά ως προνόμιο. Όχι ως καθήκον, αλλά ως ευκαιρία να σταθείς δίπλα στον άλλον άνθρωπο με σεβασμό και αλήθεια. Κάθε συνάντηση μαζί τους ήταν ένα μάθημα ζωής. Κάθε βλέμμα, μία υπενθύμιση δύναμης. Κάθε χαμόγελο, μία απόδειξη ότι η ελπίδα μπορεί να επιβιώσει ακόμη και στις πιο δύσκολες συνθήκες.

Μέσα από αυτή την εμπειρία γεννήθηκε και το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Ο Κήπος των Αρετών – Καρποί ζωής, πίστης και δημιουργίας».

Ένα πρόγραμμα που σχεδιάστηκε όχι απλώς ως παιδαγωγική δράση, αλλά ως μία γέφυρα ανάμεσα στην εκπαίδευση, την ψυχοκοινωνική στήριξη και τη θεραπευτική διαδικασία.

Στόχος του προγράμματος είναι να διατηρηθεί η επαφή των παιδιών με τη μάθηση, να ενισχυθεί η δημιουργική έκφραση και να καλλιεργηθεί ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης, χαράς και ελπίδας. Μέσα από δραστηριότητες προσαρμοσμένες στις ανάγκες και τις δυνατότητές τους, η εκπαίδευση μετατρέπεται σε μία εμπειρία ζωής που δεν περιορίζεται στην ύλη, αλλά αγγίζει την ψυχή.

Αυτό που ανέδειξε στην πράξη το πρόγραμμα είναι ότι η εκπαίδευση, όταν συνδυάζεται με την ανθρώπινη παρουσία και την αγάπη, μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά και συμπληρωματικά προς τη θεραπευτική διαδικασία.

Δεν αντικαθιστά, αλλά ενισχύει.

Δεν επιβάλλεται, αλλά συνοδεύει.

Δεν απαιτεί, αλλά προσφέρει.

Και έτσι, μέσα σε αυτόν τον «Κήπο των Αρετών», κάθε παιδί και κάθε γονέας γίνεται δημιουργός.

Κάθε χρώμα γίνεται συναίσθημα.

Κάθε κατασκευή γίνεται έκφραση ψυχής.

Και κάθε στιγμή γίνεται μία μικρή νίκη ζωής.

Το εκπαιδευτικό αυτό πρόγραμμα δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί χωρίς τη συνεργασία, την εμπιστοσύνη και την ευαισθησία πολλών ανθρώπων και φορέων.

Από την πρώτη στιγμή, το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας αγκάλιασε αυτή την πρωτοβουλία με ανοιχτή καρδιά και ουσιαστικό ενδιαφέρον, δίνοντάς μου τη δυνατότητα να μεταφέρω την εκπαίδευση μέσα σε έναν χώρο όπου η γνώση συναντά την ανάγκη, και η παιδεία συναντά την ελπίδα.

Στο σημείο αυτό θα ήθελα να εκφράσω τις ευχαριστίες μου, προς το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας για την εμπιστοσύνη που έδειξε στο πρόσωπό μου, αναθέτοντάς μου την υλοποίηση αυτού του πιλοτικού εκπαιδευτικού προγράμματος στην Παιδογκολογική Κλινική του Μακάρειου Νοσοκομείου.

Ιδιαίτερα θα ήθελα να ευχαριστήσω τον αναπληρωτή διευθυντή Μέσης Εκπαίδευσης  κ. Γιώργο Κουτσίδη και τους λειτουργούς του Υπουργείου Παιδείας, την κυρία Χρυστάλλα Κουκουμά, την κυρία Φροσούλα Ταλιαδώρου, τον κύριο Δώρο Τσολάκη και την κυρία Μαρίζα Μιχαηλίδου, οι οποίοι πίστεψαν σε αυτή την πρόταση, και μου εμπιστεύθηκαν ώστε να υπηρετήσω τα παιδιά μέσα από την εκπαιδευτική μου ιδιότητα.

Το πρόγραμμα αυτό αποτελεί μία πρωτοποριακή πιλοτική δράση, με προοπτική να εδραιωθεί και να αποτελέσει έναν σταθερό θεσμό. Για πρώτη φορά η Μέση Εκπαίδευση εντάσσεται οργανωμένα στην Παιδογκολογική Κλινική μέσα από το γνωστικό αντικείμενο της Γραφιστικής Επικοινωνίας, αναδεικνύοντας τη δύναμη της εκπαίδευσης και της δημιουργικής έκφρασης ως πολύτιμων συνοδοιπόρων στη ζωή των παιδιών.

Τα αποτελέσματα αυτής της πιλοτικής εφαρμογής είναι ενθαρρυντικά και αυτό αποδεικνύεται στο γεγονός ότι λειτούργησε ως προέκταση του θεραπευτικού κομματιού.

Το πρόγραμμα σχεδιάστηκε με στόχο την αναβάθμιση της παρεχόμενης εκπαιδευτικής και ψυχοκοινωνικής στήριξης προς τα παιδιά που νοσηλεύονται, μέσα από παιδαγωγικά στοχευμένες, ευέλικτες και δημιουργικές δραστηριότητες, προσαρμοσμένες στις δυνατότητες, τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα κάθε παιδιού. Βασικές επιδιώξεις αποτελούν η διατήρηση της επαφής των παιδιών με τη μαθησιακή διαδικασία, η ενίσχυση της ενεργού συμμετοχής, η καλλιέργεια της έκφρασης και επικοινωνίας και η ψυχοσυναισθηματική στήριξη.

Πήγα με την ιδιότητα της εκπαιδευτικού, πιστεύοντας ότι θα προσφέρω γνώση, δημιουργικές εμπειρίες και στήριξη.

Στην πραγματικότητα, όμως, ήμουν εκείνη που διδάχθηκε.

Διδάχθηκα τι σημαίνει θάρρος από παιδιά που αντιμετωπίζουν δοκιμασίες τις οποίες οι περισσότεροι ενήλικες δυσκολεύονται να φανταστούν.

Διδάχθηκα τι σημαίνει υπομονή από γονείς που μετατρέπουν καθημερινά την αγωνία σε δύναμη και την αγάπη σε ελπίδα.

Διδάχθηκα τι σημαίνει πίστη στη ζωή από οικογένειες που εξακολουθούν να βλέπουν το φως ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές.

Μέσα από αυτό το πρόγραμμα το δημιουργικό κομμάτι έγινε γλώσσα επικοινωνίας.

Τα χρώματα έγιναν συναισθήματα.

Οι ζωγραφιές έγιναν προσευχές.

Οι δημιουργίες έγιναν γέφυρες που ένωσαν καρδιές.

Τα έργα που εκτίθενται σήμερα δεν είναι απλώς καλλιτεχνικές δημιουργίες.

Είναι ιστορίες.

Είναι βιώματα.

Είναι μαρτυρίες ψυχής.

Πίσω από κάθε χρώμα υπάρχει ένα όνειρο.

Πίσω από κάθε πινελιά υπάρχει μία ελπίδα.

Πίσω από κάθε δημιουργία υπάρχει ένας μικρός ή μεγάλος αγώνας ζωής.

Ιδιαίτερη χαρά και τιμή αποτελεί για εμάς η φιλική συμμετοχή της Θεραπευτικής Κοινότητας Αγίας Σκέπης, η οποία εμπλουτίζει τη σημερινή έκθεση με έργα δημιουργικής έκφρασης. Οι δημιουργίες αυτές μεταφέρουν ένα ισχυρό μήνυμα ελπίδας, δύναμης, προσωπικής υπέρβασης και πίστης στις δυνατότητες του ανθρώπου. Ευχαριστούμε θερμά τη Διευθύντρια της Θεραπευτικής Κοινότητας Αγίας Σκέπης, κυρία Τίνα Παύλου, καθώς και όλους όσοι συνέβαλαν στη φιλική αυτή συμμετοχή, η οποία προσδίδει ακόμη μεγαλύτερο νόημα στη σημερινή μας γιορτή αγάπης, αλληλεγγύης και προσφοράς.

Και γι’ αυτό η σημερινή έκθεση δεν αποτελεί μόνο μία καλλιτεχνική παρουσίαση.

Αποτελεί μια γιορτή ζωής.

Μια γιορτή πίστης.

Μια γιορτή ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Ιδιαίτερη θέση στη σημερινή εκδήλωση κατέχει η μνήμη του Αλέξανδρου Χρυσοστόμου ως παράδειγμα θάρρους, δύναμης και αγωνιστικότητας για όλα τα παιδιά που παλεύουν καθημερινά με ελπίδα και αξιοπρέπεια.

Ενός παιδιού που με τη δύναμη της ψυχής του, και την αγωνιστικότητά του άφησε ένα ανεξίτηλο αποτύπωμα στις καρδιές όσων τον γνώρισαν.

Σήμερα δεν θυμόμαστε μόνο την πορεία του.

Τιμούμε το φως που άφησε πίσω του.

Το παράδειγμα που συνεχίζει να εμπνέει.

Την ελπίδα που εξακολουθεί να γεννά.

Η μνήμη του γίνεται σήμερα πράξη αγάπης και προσφοράς.

Γίνεται μία γέφυρα στήριξης προς όλα τα παιδιά που συνεχίζουν τον δικό τους αγώνα.

Έχει χαραχθεί στην μνήμη και στην καρδιά μου η ημέρα όπου φιλοτέχνησε έναν υπέροχο πίνακα με ζεστά χρώματα. Μέσα από το έργο του φανερώθηκαν η λεπτότητα, η σύνεση, η ευγένεια και το μεγαλείο της ψυχής του. Η παρουσία του υπήρξε μάθημα πίστης, αξιοπρέπειας, αγάπης και ελπίδας για όλους μας.

Στο σημείο αυτό, Θα ήθελα να εκφράσω τις θερμότατες ευχαριστίες μου προς όλους όσοι συνέβαλαν στην πραγματοποίηση αυτής της δράσης.

Πρωτίστως, επιτρέψτε μου να εκφράσω την ιδιαίτερη ευγνωμοσύνη μου προς τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Κύπρου κ.κ. Γεώργιο.

Μακαριώτατε, σας ευχαριστούμε από καρδιάς γιατί αγκαλιάσατε με πατρική αγάπη, ευαισθησία και ειλικρινές ενδιαφέρον τη σημερινή τιμητική δράση. Η αποδοχή της πρόσκλησής μας και η παρουσία σας σήμερα, παρά το ιδιαίτερα βεβαρημένο πρόγραμμά σας, αποτελεί για όλους μας μεγάλη τιμή, ξεχωριστή ευλογία και πηγή δύναμης.

Στους υποστηρικτές μας.

Στο Ίδρυμα Αλκίνοος Αρτεμίου, με πρωτεργάτη τον κ. Αρτέμη Αρτεμίου για την  πρόθυμη ανταπόκριση σε κάθε κάλεσμα μας,

Στον Παγκύπριο Σύνδεσμο Γονέων και Φίλων Παιδογκολογικής Μονάδας.

Στο Ίδρυμα «Μικροί Ήρωες».

Στον Παγκύπριο Αντιλευχαιμικό Σύνδεσμο «ΖΩΗ».

Στον Δήμο Λατσιών – Γερίου.

Στον Χριστιανικό Σύνδεσμο Γυναικών και στην Εκκλησιαστική Επιτροπή του Ιερού Ναού Αγίου Χαραλάμπους Γερίου.

Στο Βιβλιοπωλείο Μαρέλιον.

Η συμβολή όλων υπήρξε ουσιαστική και ανεκτίμητη.

Ιδιαίτερη ευγνωμοσύνη θα ήθελα να εκφράσω και προς τους ανθρώπους που, με διακριτικότητα και γενναιοδωρία, στήριξαν οικονομικά την πραγματοποίηση της σημερινής εκδήλωσης.

Η ευγενική τους προσφορά αποτελεί έμπρακτη έκφραση κοινωνικής ευαισθησίας, αλληλεγγύης και θυσιαστικής αγάπης προς τον συνάνθρωπο. Τους ευχαριστώ από καρδιάς για την εμπιστοσύνη τους και για τη διακριτική αλλά ουσιαστική συμβολή τους στην επιτυχία της σημερινής μας εκδήλωσης.

Και φυσικά σε όλους τους εθελοντές και συνεργάτες που αγκάλιασαν αυτή την προσπάθεια με αγάπη και ανιδιοτέλεια.

Θερμές ευχαριστίες εκφράζω επίσης προς τη Διεύθυνση και το προσωπικό της Παιδογκολογικής Κλινικής του Μακάρειου Νοσοκομείου για τη συνεργασία, την εμπιστοσύνη και το σπουδαίο έργο που επιτελούν καθημερινά με επαγγελματισμό, ευαισθησία και ανθρωπιά.

Και φυσικά, ένα ξεχωριστό και θερμό ευχαριστώ απευθύνω στην αδελφική μου φίλη, Δρα Σωτηρούλα Βασιλείου, για την ουσιαστική και πολύτιμη συμβολή της στην προετοιμασία και ολοκλήρωση της σημερινής τιμητικής εκδήλωσης.

Επισημαίνετε, τέλος, πως όλα τα έσοδα από την πώληση των έργων θα διατεθούν αποκλειστικά για τις ανάγκες της Παιδογκολογικής Κλινικής, με στόχο τη στήριξη των παιδιών και την κάλυψη έκτακτων αναγκών. Σήμερα, όμως, προσφέρουμε κάτι περισσότερο από οικονομική ενίσχυση.

Προσφέρουμε παρουσία.

Προσφέρουμε ενδιαφέρον.

Προσφέρουμε αγάπη.

Και πολλές φορές αυτά είναι εξίσου πολύτιμα.

Πριν ολοκληρώσω, θα ήθελα να μοιραστώ μία σκέψη που γεννήθηκε μέσα από αυτή την όμορφη διαδρομή.

Συχνά πιστεύουμε ότι εμείς οι ενήλικες διδάσκουμε τα παιδιά.

Όμως υπάρχουν παιδιά που γίνονται οι δικοί μας δάσκαλοι.

Παιδιά που μας διδάσκουν να ελπίζουμε.

Να αγαπάμε.

Να ευγνωμονούμε.

Να μην εγκαταλείπουμε ποτέ.

Τα παιδιά που τιμούμε σήμερα είναι τέτοιοι δάσκαλοι ζωής.

Εύχομαι ο καθένας μας, φεύγοντας από αυτή την αίθουσα, να πάρει μαζί του έναν καρπό από αυτόν τον Κήπο των Αρετών.

Έναν καρπό αγάπης.

Έναν καρπό πίστης.

Έναν καρπό ελπίδας.

Και να τον μεταφέρει στην οικογένειά του, στην εργασία του, στην καθημερινότητά του.

Γιατί οι αρετές αποκτούν πραγματική αξία μόνο όταν γίνονται πράξεις.

Ας συνεχίσουμε λοιπόν να καλλιεργούμε μαζί αυτόν τον κήπο.

Για τα παιδιά.

Για τις οικογένειές τους.

Για τον συνάνθρωπό μας.

Για μια κοινωνία πιο ανθρώπινη και πιο φωτεινή.

Ο Θεός να ευλογεί όλα τα παιδιά και να χαρίζει υγεία, δύναμη και ελπίδα σε κάθε οικογένεια.

Σας ευχαριστώ.