Αρχαία Ελιά Βουβών

Η Αρχαία Ελιά βρίσκεται στο χωριό Άνω Βούβες της δημοτικής ενότητας Κολυμβαρίου στην περιφερειακή ενότητα Χανίων της Κρήτης. Είναι ένα επιβλητικό δέντρο, με εντυπωσιακή κόγχη, με περίμετρο κορμού στη βάση του 12,55 μ., διάμετρο 4,53 μ. και επιφάνεια βάσης 11,45 τ.μ. Ο κορμός του δέντρου διατρέχεται από αγγεία που διατάσσονται κατά δέσμες και ακολουθούν ελικοειδή διαδρομή, γνώρισμα χαρακτηριστικό της αγριελιάς. Το δέντρο έχει εμβολιαστεί με την ποικιλία της μαστοειδούς ελιάς (τσουνάτη) σε ύψος 2,5 μέτρα περίπου από το έδαφος.

Η ηλικία του δέντρου υπολογίζεται από 3000 έως 5000 χρόνια. Στη συγκεκριμένη άποψη συνηγορούν τόσο τα βοτανικά χαρακτηριστικά του δέντρου και ιδιαίτερα η περίμετρος του, όσο και η ανακάλυψη από την ΚΕ’ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, δυο νεκροταφείων της γεωμετρικής περιόδου πλησίον του δέντρου της αρχαίας ελιάς των Βουβών. Δυστυχώς ο ακριβής προσδιορισμός της ηλικίας του δέντρου δεν είναι εφικτός. Το καρδιόξυλο του κορμού έχει χαθεί στο πέρασμα των αιώνων με αποτέλεσμα να καθίσταται αδύνατη η εφαρμογή της μεθόδου των ραδιοισοτόπων για τη μέτρηση. Η Ελιά των Βουβών ανακηρύχθηκε το 1997 έπειτα από ενέργειες του γεωπόνου τότε νομαρχιακού Συμβούλου και μετέπειτα Δημάρχου Κολυμβαρίου Πολυχρόνη Πολυχρονίδη σε διατηρητέο μνημείο της φύσης λόγω του ιδιαίτερου αισθητικού οικολογικού και ιστορικού της ενδιαφέροντος, ενώ έχει ανακηρυχθεί και από τον ΣΕΔΗΚ ως μνημειακό ελαιόδεντρο. 

Από το πανάρχαιο αυτό δέντρο κόπηκαν σε ειδική τελετή κότινοι για τους νικητές Μαραθωνοδρόμους στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας το 2004 και του Πεκίνου το 2008. Επίσης τις χρονιές 2012 και 2016 ο Δήμαρχος Πλατανιά Ιωάννης Μαλανδράκης παρέδωσε κότινο στην Ελληνική Ολυμπιακή Αποστολή, ο οποίος συνόδευσε της Ολυμπιακή Φλόγα στο ταξίδι της στην Ελλάδα και τους Έλληνες αθλητές στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου και του Ρίο αντίστοιχα, στέλνοντας σε όλο τον κόσμο μήνυμα ειρήνης ελπίδας και συναδέλφωσης των λαών. 

Κάθε χρόνο διοργανώνονται στη σκιά των κλάδων της ελιάς των Βουβών εκπαιδευτικές πολιτιστικές και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις με συμμετοχή πλήθος κόσμου κάθε εθνικότητας. Το επιστέγασμα όλων όσων συμβολίζει για την ανθρωπότητα η πανάρχαια ελιά των Βουβών ήταν η επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου την 7η Οκτωβρίου 2009, ο οποίος ευλόγησε και ύμνησε τη σεβασμίαν υπερμαθουσάλειον ελαίαν, όπως ο ίδιος την χαρακτήρισε στη σχετική του ομιλία. 

Σημείωση: Εκπρόσωποι από τις Εκκλησίες της Σερβίας, της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας και της Κύπρου επισκέφθηκαν τα Χανιά, 14-18 Μαΐου 2025, με στόχο την ανάδειξη της θρησκευτικής και εκκλησιαστικής ιστορίας των Χανίων. Η Κυπριακή αποστολή αποτελείτο από τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Μεσαορίας κ. Γρηγόριο, Πρόεδρο του Γραφείου Προσκυνηματικών Περιηγήσεων της Εκκλησίας της Κύπρου, τη Δρ Σωτηρούλα Λιασίδου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Τμήμα Διοίκησης Τουρισμού και Φιλοξενίας του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου (ΤΕΠΑΚ), την κ. Αναστασία Πίστου, εκ μέρους του Ταξιδιωτικού Γραφείου XENOS TRAVEL και τον Δημοσιογράφο του ΡΙΚ κ. Σταύρο Χατζησάββα.

Γραφείο Προσκυνηματικών Περιηγήσεων της Εκκλησίας Κύπρου