Θεολογικά και άλλα θέματα

Κωνσταντίνος Κανάρης και Κύπρος

ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΗΣ ΘΡΥΛΟΥΜΕΝΗΣ ΑΦΙΞΗΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ * * * Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Η παράδοση για την άφιξη του Κανάρη στην Κύπρο Ο Κωνσταντίνος Κανάρης είναι, ίσως, ο σημαντικότερος αγωνιστής της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, ο οποίος συνέδεσε άμεσα το όνομά του με την Κύπρο, αφού τοπικές παραδόσεις αναφέρουν επίσκεψή του στο νησί, από όπου πήρε τρόφιμα και εφόδια για τον Αγώνα. Ο πρώτος που αναφέρεται στο περιστατικό αυτό είναι ο Γεώργιος Κηπιάδης στο σπουδαίο βιβλίο του για τα γεγονότα του 1821, που εκδόθηκε στην Αλεξάνδρεια το 1888....

Ο κυπριακός τύπος για τους Κυπρίους Μακεδονομάχους

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H συμμετοχή Kυπρίων εθελοντών στους απελευθερωτικούς αγώνες του Eλληνισμού, από την εποχή της επανάστασης του 1821 μέχρι τον ελληνοϊταλικό πόλεμο και την εθνική αντίσταση, υπήρξε ιδιαίτερα σημαντική. Σε μικρότερο βαθμό πριν την καθεστωτική αλλαγή του 1878 και σε μεγαλύτερο έκτοτε, η δυναμική συμπαράταξη της Kύπρου προς την Eλλάδα εκδηλώθηκε με την κατάταξη στον ελληνικό στρατό χιλιάδων εθελοντών και με τη διοργάνωση εράνων και την αποστολή υλικών ενισχύσεων. Tα τελευταία χρόνια, οι συστηματικές μελέτες του Πέτρου Παπαπολυβίου για την ιστορία του κυπριακού εθελοντικού κινήματος, με έμφαση...

Η Μονή του Αποστόλου Βαρνάβα και η επαναλειτουργία της στα νεότερα χρόνια

Κωστής Κοκκινόφτας, Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Ἡ ἵδρυση τῆς Mονῆς τοῦ Ἀποστόλου Bαρνάβα ἀνάγεται στά τέλη τοῦ 5ου αἰώνα καί συνδέεται ἄμεσα μέ τήν ἐπικύρωση τοῦ αὐτοκεφάλου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Kύπρου ἀπό τόν αὐτοκράτορα τοῦ Bυζαντίου Ζήνωνα (474-491). Σύμφωνα μέ τόν Kύπριο μοναχό Ἀλέξανδρο, ὁ ὁποῖος ἔζησε τό δεύτερο μισό τοῦ 6ου αἰώνα, ὁ Ἀπόστολος Bαρνάβας παρουσιάστηκε στόν ὕπνο τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Kύπρου Ἀνθεμίου καί τοῦ ὑπέδειξε τό μέρος, ὅπου βρισκόταν ὁ τάφος μέ τό λείψανό του καί τό χειρόγραφο εὐαγγέλιο τοῦ Eὐαγγελιστῆ Mατθαίου. Στή συνέχεια, ὁ Ἀνθέμιος μετέβη στήν Kωνσταντινούπολη καί...

Οι σχέσεις των Ιερών Μονών Κύκκου και Σινά

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Oι σχέσεις της Iεράς Mονής Kύκκου με τα μεγάλα πνευματικά κέντρα της Oρθόδοξης Eκκλησίας, που βρίσκονται στην περιοχή της Aνατολικής Mεσογείου, όπως τα τέσσερα Πρεσβυγενή Πατριαρχεία και την Iερά Mονή του Σινά, δεν έχουν αποτελέσει ιδιαίτερο αντικείμενο μελέτης για την κυπριακή ιστοριογραφία. Γι’ αυτό και οι όποιες προσπάθειες προσέγγισης του θέματος προσκρούουν στην ελλιπή βιβλιογραφική ενημέρωση, γεγονός που καθιστά δύσκολο το εγχείρημα της παρακολούθησης της παράλληλης πορείας τους μέσα στον χρόνο σε διάφορους τομείς, όπως της πνευματικής δημιουργίας και της εκκλησιαστικής τέχνης. Oι δεσμοί της Kύπρου...

Ο Μέγας Ευεργέτης της Κυπριακής Εκπαίδευσης Γρηγόριος Σιναΐτης (†1866)

Kωστής Kοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Tο 1854 εξελέγη στον αρχιεπισκοπικό θρόνο της Eκκλησίας της Kύπρου ο Mακάριος A΄, ο οποίος είχε υπηρετήσει προηγουμένως, ως Iεροδιάκονος, στις αρχές της δεκαετίας του 1820 στη Mητρόπολη Πάφου και από το 1827 στην Aρχιεπισκοπή του νησιού. Άριστος γνώστης από την πολυετή υπηρεσία του στο εκκλησιαστικό περιβάλλον των διπλωματικών ελιγμών, που απαιτούνταν για την αντιμετώπιση της οθωμανικής διοίκησης και των αυθαιρεσιών της, ο Mακάριος κατάφερε να χειριστεί με σύνεση και υπευθυνότητα τα διάφορα θέματα, που σχετίζονταν με την αξιοπρέπεια και τη βελτίωση των συνθηκών ζωής...

Α΄ Οικουμενική Σύνοδος. Η σύγκληση και οι αποφάσεις της[1]

Ἐπισκόπου Καρπασίας κ. Χριστοφόρου Ἡ Σύγκληση τῆς Α΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου Ἡ Α΄ Οἰκουμενική Σύνοδος συνεκλήθη ἀπό τόν αὐτοκράτορα Μεγάλο Κωνσταντῖνο στή Νίκαια τῆς Βιθυνίας ἐναντίον τοῦ αἱρεσιάρχου Ἀρείου καί τῶν ὀπαδῶν του. Αὐτή ἔλαβε χώρα στά βασιλικά ἀνάκτορα τῆς Νίκαιας ἀπό τίς 20 Μαΐου, προκαταρτικά, καί ἀπό τίς 14 Ιουνίου ἐπίσημα μέ τήν παρουσία τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου, μέχρι καί τίς 25 Αὐγούστου τοῦ ἔτους 325[2]. Ἡ Σύνοδος ἀποτελεῖτο ἀπό 318 Πατέρες, μεταξύ τῶν ὁποίων ὑπῆρχαν γνωστοί γιά τήν ἁγιότητά τους, τή θεολογική τους κατάρτιση καί τήν πίστη τους στήν Ὀρθοδοξία. Τέτοιοι πατέρες...

Τα μετόχια του Σινά στην Κύπρο

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Oι σχέσεις της Kύπρου με την Iερά Mονή της Aγίας Aικατερίνης του Σινά έχουν τις απαρχές τους στους πρώτους αιώνες της λειτουργίας της Mονής, όταν αρκετοί Kύπριοι εντάχθηκαν στην αδελφότητά της και με τον τρόπο της ζωής τους ή τα συγγράμματά τους έδωσαν έργο διαχρονικής αξίας. Σταδιακά, ανάμεσα στην Kύπρο και στο Σινά, δημιουργήθηκε ένα πολύπλευρο πλέγμα σχέσεων, που είχε ισχυρές προεκτάσεις, ιδίως στους τομείς της τέχνης και της γεωκτησίας. Σημαντικό ρόλο στον τομέα αυτό διαδραμάτισαν τα μετόχια, που είχε η Μονή του Σινά στην...

Αγίου Νεοφύτου του Εγκλείστου. Κατήχηση 16 γιά τούς ἐν Νικαίᾳ ἅγιους Πατέρες καί γιά ὅσα ἐδογμάτισαν γιά τήν ὀρθόδοξη πίστη καί ὅτι ἡ ὀρθή πίστη χρειάζεται καί σωστή ζωή[1]

Μετάφραση: Βασιλείου Κατσαροῦ Ὁμότιμου Καθηγητῆ Α.Π.Θ. Ἀδελφοὶ καὶ πατέρες, ἰδοὺ ἡ μεταξύ δύο φωσφόρων καὶ σωτηρίων ἑορτῶν ἑορτή. Ἰδοὺ ἡ μεταξύ δύο οὐρανομηκῶν πανηγύρεων πολύφωτοι ἀστέρες. Ἰδοὺ μεταξύ δύο οὐρανοδρόμων ἁρμάτων τριακόσιοι δέκα ὀχτώ ἡνίοχοι, ὄχι πάντως γιὰ νὰ κρατήσουν μὲ τὰ ἡνία τὴν ὁρμὴ τῶν θείων αὐτῶν ἡνιοχουμένων ἁρμάτων, ἀλλὰ αὐτοὺς ποὺ δείχνουν ἔλλειψη ἐμπιστοσύνης γι᾿ αὐτοὺς ποὺ ἐπιβαίνουν σ’ αὐτὰ ἐδῶ τὰ ἅρματα νὰ τοὺς καθοδηγήσουν νὰ πιστέψουν ὅτι ἀπὸ τὴ μιὰ ἀνέβασε στὶς οὐράνιες ἁψίδες καὶ τοὺς πατρικοὺς κόλπους ἀπὸ τὴ γῆ τὸν σαρκοφόρο Θεὸ Λόγο, ἀπὸ τὴν...

1700 χρόνια ἀπό τη σύγκληση τῆς Α΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου

Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Κύπρου κ.κ. Γεωργίου Στήν Ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας ὑπῆρξαν στιγμές κρίσιμες πού διαμόρφωσαν τό παρόν καί τό μέλλον της καί σημάδεψαν τήν πορεία τῆς πίστης καί τοῦ Χριστιανισμοῦ μέσα στούς αἰῶνες. Ἕνα τέτοιο γεγονός, μία σημαντική ἐπέτειος τήν ὁποία, ὡς Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί, θυμούμαστε ἔντονα φέτος, εἶναι ἡ σύγκληση τῆς Α΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, πού συνεκλήθη πρίν ἀπό 1700 ἀκριβῶς χρόνια. Εἶναι, ὄντως, μία ἐπέτειος μέ παγχριστιανική ἐμβέλεια, ἀφοῦ ἡ Α΄ Οἰκουμενική Σύνοδος ἀποτελεῖ σημεῖο καμπῆς στήν Ἱστορία καί στή Θεολογία τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ Α΄ Οἰκουμενική Σύνοδος, ὡς γνωστό, συνεκλήθη ἀπό τήν Ἐκκλησία στή...

«Τὴν ἐτήσιον μνήμην σήμερον τῶν θεοφόρων Πατέρων … ἑορτάσωμεν»

Πρωτ. Μιχαὴλ Βοσκοῦ Θεολόγου Συμπληρώνονται φέτος 1700 χρόνια ἀπὸ τὸ ἔτος 325 μ.Χ., κατὰ τὸ ὁποῖο συνεκλήθη στὴ Νίκαια τῆς Βιθυνίας ἡ Α΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος. Οἱ τρεῖς πρῶτοι αἰῶνες ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας ἦταν αἰῶνες ἀπηνῶν διωγμῶν. Ὁ Χριστιανισμὸς ἀποτελοῦσε ἀπαγορευμένη θρησκεία, μὲ ἀποτέλεσμα κατ’ αὐτοὺς τοὺς τρεῖς αἰῶνες ἕντεκα ἑκατομμύρια Χριστιανοὶ νὰ θυσιάσουν τὴ ζωή τους καὶ νὰ καταταγοῦν στὴ μεγάλη χορεία τῶν ἁγίων μαρτύρων, γιὰ νὰ μὴν ἀρνηθοῦν τὴν πίστη τους στὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό. Μὲ τὴν ἐπικράτηση τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου καὶ μὲ τὴν ὑπογραφὴ τὸ 313 μ.Χ. τοῦ Διατάγματος τῶν...