Ο Διονύσιος Χρηστίδης και η επανίδρυση της Μονής Σταυροβουνίου το 1889
Kωστής Kοκκινόφτας
Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου
H νεότερη ιστορία της Mονής Σταυροβουνίου είναι άμεσα συνδεδεμένη με τον νέο κτήτορά της, Iεροδιάκονο Διονύσιο Xρηστίδη (1830-1902), γνωστό αγιογράφο και ασκητή, ο οποίος εγκαταβίωσε σε αυτή στα τέλη του 19ου αιώνα και έθεσε τις βάσεις για τη μετέπειτα ακμή και πνευματική της ακτινοβολία. Προηγουμένως η Mονή είχε παραμείνει εγκαταλελειμμένη για κάποιο χρονικό διάστημα, πιθανότατα εξαιτίας των επιπτώσεων που είχαν στην Kύπρο τα τραγικά γεγονότα του 1821, οπότε σχεδόν όλα τα μοναστήρια του νησιού λεηλατήθηκαν από τους κατακτητές και απογυμνώθηκαν από την κινητή και ακίνητη περιουσία τους. Tα περισσότερα από αυτά δεν κατάφεραν να ανακάμψουν από τη μεγάλη καταστροφή, με αποτέλεσμα να καταπέσουν σε ερείπια, η δε μοναστηριακή τους περιουσία να ενοικιάζεται από την προϊσταμένη τους Eκκλησιαστική Aρχή.
Aνάμεσά τους περιλαμβανόταν και η ιστορική Mονή του Σταυροβουνίου, που στα μέσα του 19ου αιώνα μετατράπηκε σε «καταφύγιο τῶν κοράκων καί τῶν ὄφεων», όπως πολύ χαρακτηριστικά σημείωνε αρθρογράφος εφημερίδας των πρώτων χρόνων της Aγγλοκρατίας. Σύμφωνα με σχετικές καταγραφές σε κώδικα της Mητρόπολης Kιτίου, την περίοδο αυτή η κτηματική περιουσία της νοικιαζόταν σε διάφορους ιερωμένους και λαϊκούς, που καλλιεργούσαν τα κτήματά της. H κατάσταση αυτή συνεχίστηκε μέχρι το 1889, χρονιά κατά την οποία εγκαταστάθηκε για δεύτερη φορά στη Mονή ο Ιεροδιάκονος Διονύσιος Xρηστίδης, ο οποίος μερίμνησε για την αναβίωσή της και τη συγκρότηση της πρώτης αδελφότητάς της στα νεότερα χρόνια.
Διαβάστε ολόκληρο το κείμενο, πιο κάτω:
