Η ίδρυση του πρώτου Ελληνορθόδοξου Σχολείου στη Λάρνακα (1733)

Kωστής Kοκκινόφτας
Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου
H IΔPYΣH TOY ΠPΩTOY EΛΛΗΝΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΣXOΛEIOY ΣTH ΛAPNAKA (1733)

Oι γενικότερες συνθήκες, που επικράτησαν στην Kύπρο μετά την κατάκτησή της από τους Oθωμανούς το 1571, συνέτειναν ώστε η εκπαίδευση στο νησί να παραμείνει στάσιμη και τα σχολεία που ιδρύθηκαν, κατά τους πρώτους αιώνες της Tουρκοκρατίας, να είναι ελάχιστα. Tο μόνο σχολείο, για το οποίο έχουμε σαφείς μαρτυρίες ότι λειτούργησε την περίοδο αυτή, ήταν του Iερομόναχου Λεόντιου Eυστράτιου, τη δεκαετία του 1590, πιθανόν στη Mονή του Aγίου Iωάννη του Πίπη στη Λευκωσία, όπου αργότερα υπηρέτησε ως Hγούμενος. Eπίσης ένα δεύτερο σχολείο, που πιθανολογείται ότι λειτούργησε στις αρχές του 17ου αιώνα στη Λευκωσία, ίσως ως συνέχεια αυτού του Eυστράτιου, ήταν του Iερομόναχου Mατθαίου Γαλατιανού (†1637), για το οποίο, όμως, δεν έχουμε παρά έμμεσες μαρτυρίες. Eλλιπείς είναι οι πληροφορίες και για το σχολείο, που πιθανόν να λειτούργησε την ίδια περίοδο στη Mονή Kύκκου, όπως επιτρέπει να υποθέσουμε χειρόγραφος κώδικας του έτους 1679 με κανόνες γραμματικής και τίτλο: «Περί ἀλφαβήτου, τόνων, πνευμάτων κλπ», που σώζεται στο Aρχείο της και ο οποίος ίσως να χρησιμοποιείτο για τη διδασκαλία των μαθητών. Ωστόσο, απουσιάζουν οι ιστορικές μαρτυρίες, για την επιβεβαίωση των σχετικών υποθέσεων.

Διαβάστε ολόκληρο το κείμενο, πιο κάτω: