Ομιλία στα αποκαλυπτήρια του Μνημείου των πεσόντων ηρώων Συριανοχωρίου (6 Δεκεμβρίου 2025)

ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡ. ΓΙΑΓΚΟΥ

Πανιερώτατε Μητροπολίτη Λεμεσού κ. Αθανάσιε,
Σεβαστό Ιερατείο, προσφιλή  Παιδιά, Αδέλφια, Μέλη και Συγγενείς των πεσόντων ηρώων μας,  Αγαπημένοι μου Συριανοχωρίτες και λοιποί σεβαστοί φίλοι της Κοινότητάς μας.

Η έκτη Δεκεμβρίου είναι η μέρα της τιμής και μνήμης του Αγίου Νικολάου, του προστάτη της κοινότητας Συριανοχωρίου. Αλλά, επειδή το χωριό μας βρίσκεται κάτω από το πέλμα του Τούρκου κατακτητή, η ψυχή και το πνεύμα της θαλασσοφίλητης και καταπράσινης  κοινότητάς μας,   μεταφέρεται σήμερα, εδώ, στον ιερό τούτο χώρο του Αγίου Νικολάου Πολεμιδιών.

Προστρέξαμε όλοι μας, με βαθύτατη συγκίνηση και σεβασμό, για να τελέσουμε το ιερό μνημόσυνο των πεσόντων ηρώων και αγνοουμένων  μας  και να παρακαλέσουμε ένθερμα τον Κύριο του ελέους να αναπαύσει τις ψυχές τους στα σκηνώματα της θείας Του Αγάπης και να συντμήσει τη δοκιμασία της τλήμονος Πατρίδος μας.

Παράλληλα, συγκεντρωθήκαμε για να εκπληρώσουμε και ένα άλλο ηθικό και ιστορικό χρέος. Να τελέσουμε τα αποκαλυπτήρια του μνημείου τους, το οποίο  ανήγειρε η αγάπη των Συριανοχωριτών, με πρόθυμο δωρεοδότη τον υιό του πεσόντος Μιχάλη Κοκότση, κ. Κώστα Κοκότση.

Κώστα μου, ολόκληρη η κοινότητα του Συριανοχωρίου σοὺ εκφράζει τη στιγμή αυτή, δι’ εμού, τις ευγνώμονες ευχαριστίες της και σου εύχεται ολοψύχως κάθε επιτυχία στους ευγενικούς οραματισμούς της ζωής σου.

Ευχαριστίες θερμές εκφράζουμε και προς Εσάς Πανιερώτατε που η αγάπη Σας προς την Εκκλησία και την Πατρίδα Σας παρώθησαν να μας παραχωρήσετε δωρεάν τον πολύτιμο αυτό χώρο, για να ανεγείρουμε το χρεωστικό αυτό μνημείο, το οποίο θα διαλαλεί δια μέσου των αιώνων  ότι το «θνήσκειν ὑπέρ τῆς ἐλευθερίας τῆς φίλης Πάτρης» είναι θυσία χριστιανική διότι οι έννοιες της Πατρίδας και της Πίστεώς μας είναι έννοιες αλληλένδετες και αλληλοπεριχωρούμενες». Το διακήρυξε  ο σοφότατος Βυζαντινολόγος Σπυρίδων Ζαμπέλιος:

 «…ἡ Ἑλλάς, κατὰ τὴν φράσιν τοῦ συντάκτου τῶν Πράξεων, «συνθάπτεται τῷ Χριστῷ, ὁμοιώματι τοῦ θανάτου αὐτοῦ,» παραδίδεται εἰς θάνατον διὰ Ἰησοῦ, ἵνα ὡς ὁ Ἰησοῦς πατήση ποτὲ τὸν θάνατον διὰ θανάτου.

Συνθήκη κοσμοσωτήριος Ἑλλάδος καὶ Χριστιανισμοῦ, θεοκέλευστος συζυγία, τὸ μέλλον ἀμφοτέρων εἰς τοὺς αἰῶνας ἐξασφαλίζουσα»!

Σήμερα, η μνήμη μας, Πανιερώτατε και πολυαγαπημένοι μου Συγχωριανοί,  ανακαλεί  τις πεφιλημένες μορφές των ηρώων μας και τους ραίνει με τα μυρίπνοα άνθη της αγάπης μας,  του σεβασμού μας και της οφειλόμενης τιμής.

Ας αναπολήσουμε μία προς μία τις γλυκύτατες και ποθεινότατες μορφές τους.

ΑΝΤΩΝΙΟΣ  ΚΟΤΟΦΗ

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΝΕΚΕΤΖΙΗ

ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΟΚΟΤΣΗ

ΝΙΚΟΣ ΧΑΤΖΗΑΓΓΕΛΗ

ΝΤΙΝΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ

ΝΤΙΝΟΣ ΚΑΝΕΖΟΥ

ΦΟΙΒΟΣ ΑΓΓΕΛΗ

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΦΩΤΙΟΥ

ΤΑΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΥ

Η αγάπη σας, ας μου επιτρέψει να πω δυο  χρεωστικά λόγια για τον καθένα.

ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΚΟΤΟΦΗ, ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΝΕΚΕΤΖΙΗ ΚΑΙ ΝΙΚΟΣ ΧΑΤΖΗΑΓΓΕΛΗ. Και οι τρεις τους ήταν  20ετείς άλκιμοι  νέοι που προσέτρεξαν στο κάλεσμα της πατρίδος και έπεσαν μαχόμενοι στην περιοχή Λαπήθου – Καραβά.  Και οι τρείς τους, στο λεγόμενο ενδιάμεσο διάστημα της ανακωχής, είχαν τη δυνατότητα να μην επιστρέψουν στις μονάδες τους, αλλά οι ίδιοι επέλεξαν ενσυνείδητα το προς την πατρίδα ύψιστο χρέος τους. Ο Αντώνης και ο Νίκος είναι ακόμη αγνοούμενοι, ενώ τα οστά του Γιώργου ταυτοποιήθηκαν τελευταίως και τάφηκαν με τιμές στον τύμβο Ηρώων Μακεδονίτισσας.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΟΚΟΤΣΗΣ είναι ο πατέρας του  δωρεοδότη, Κώστα μας.   Θέλω να τονίσω ιδιαίτερα το γεγονός ότι ο  Μιχάλης παρέμεινε στις επάλξεις του πατριωτικού του χρέους και πολέμησε  ενσυνείδητα.  Και όταν οι φίλοι του τον προέτρεπαν να αποχωρήσει από τις μάχες, λέγοντάς του ότι τα πάντα είναι προδομένα,  τους απάντησε γενναίως: «αν εγώ φύγω, εσύ φύγεις, τότε ποιος θα αντιμετωπίσει όλους αυτούς τους βαρβάρους που θέλουν να σκλαβώσουν την πατρίδα μας».  Ήταν μια φωνή βγαλμένη μέσα από την ιστορική συνείδηση αιώνων, η οποία συνάδει απόλυτα με τη Θουκυδίδεια φράση «Κράτιστοι δ’ ἄν τὴν ψυχὴν δικαίως κριθεῖεν οἱ τά τε δεινὰ καὶ ἡδέα  σαφέστατα γιγνώσκοντες καὶ διὰ ταῦτα μὴ ἀποτρεπόμενοι ἐκ τῶν κινδύνων» (Θουκ. 2, 40,3),

ΝΤΙΝΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΚΑΙ ΝΤΙΝΟΣ ΚΑΝΕΖΟΥ. Ήταν τα δύο λεβεντόπαιδα του χωριού μας, των οποίων η ευγένεια, η πληθωρική καλοσύνη, η ταπεινοφροσύνη και το νεανικό τους χαμόγελο, παραμένουν στην μνήμη μας με  μια πολύ πικρή αλλά και εφετή γλυκυθυμία.  Έπεσαν  μαχόμενοι, εκεί όπου ετάχθησαν.

ΦΟΙΒΟΣ ΑΓΓΕΛΗ. Ο αγαπημένος μου συμμαθητής των παιδικών και εφηβικών μας χρόνων. Θα τελούσε τον γάμο του στις 17 Αυγούστου του 1974.  20 μέρες μετά τον δικό μου. Ακόμη είναι αγνοούμενος.  Και κάθε φορά που τον φέρνω στη μνήμη μου, νιώθω την ψυχή μου να αιμορραγεί.

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΦΩΤΙΟΥ. Ο  συνειδητός αγωνιστής της οικογενειακής ζωής με τα 8 παιδιά. Αφού μετέφερε   στη Μονή Κύκκου,  όσους μπόρεσε, διασώσας  πολλές δεκάδες νεάνιδες από την ατίμωση και τον εξευτελισμό, στην τελευταία του διαδρομή το φορτηγό του προσέκρουσε  σε νάρκη με αποτέλεσμα να σκοτωθεί αμέσως.  Είχε ήδη επιτελέσει ένα πολύ θεοφιλές έργο.

ΤΑΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΥ: Στη μνήμη μας παραμένει σαν ο άγιος του χωριού μας. Ψυχή βαθύτατα ταπεινόφρων, ευγενική και χριστιανική. Η ευπροσηγορία του μάς θύμιζε εκείνη την ουράνια προτροπή του Κυρίου μας. «μάθετε ἀπ᾿ ἐμοῦ, ὅτι πρᾷός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ, καὶ εὑρήσετε ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν» (Ματθ. 11,29).  Παρέμεινε με την αγαπημένη του οικογένεια στο  χωριό μας, ως στοργικός προστάτης της. Δολοφονήθηκε από τους Τούρκους εισβολείς.

Αθάνατοι Ήρωές μας. Εμείς, οι συγχωριανοί Σας, οι συγγενείς και οι φίλοι Σας, Σάς θρονιάσαμε για πάντα και  στις καρδιές μας!  Και  στις συνειδήσεις μας αναδειχθήκατε σύμβολα ιερά, και οδοδείκτες στη ζωή μας λαμπροφόροι! Γιατί Εσείς ποτίσατε με το αγνό  σας αίμα    τα ιερά χώματα  τής, επί αιώνες αγωνιζόμενης για την πολυπόθητη Ελευθερία, Κύπρου μας. Μπορείτε να κοιμάστε  τον αιώνιο ύπνο των μακάρων διότι, πράξατε το προς την πατρίδα καθήκον Σας και η ιστορία μας Σας κατέταξε στο πάνθεο των Ηρώων της.

Πανιερώτατε, αγαπημένοι μου Συριανοχωρίτες,

Όλοι εμείς που τιμούμε τη μνήμη των ηρώων μας, ας αντλήσουμε από τις ζείδωρες και εύχυμες ιστορικές μας πηγές το αγωνιστικό και θυσιαστικό πνεύμα που απαιτεί η Ελευθερία, και ας συνεχίσουμε τον δρόμο τού καθήκοντος και της τιμής που οι ήρωές μας χάραξαν, «κρούοντες τη λύρα της Αρετής», μέχρις ότου στους γλαυκούς ουρανούς τής ηρωοτόκου και αγιοτόκου μεγαλονήσου μας ροδίσουν οι πολυπόθητες έννοιες της Δικαιοσύνης και της Ελευθερίας.

Η αγάπη μας προς το Συριανοχώρι μας, αλλά  και προς όλη την κατεχόμενη Κύπρο, ας γίνεται μέσα μας, ολοένα, ζείδωρη πνοή τιμής και εθνικού χρέους! Οι χιλιάδες πεσόντες ήρωές μας ας αποτελούν για μας φάρους τηλαυγείς που θα καθοδηγούν τις σκέψεις μας και τις πράξεις μας προς τη ζωηφόρο και υψηλόφρονα έννοια της Ελευθερίας της πολύπαθης Πατρίδος μας!

Έχουμε χρέος ιστορικό να αγωνιστούμε για τη σωτηρία της   με απόλυτη πίστη στα απαράγραπτα ιστορικά και εθνολογικά μας δίκαια! Θέλουμε και επιβάλλεται να ζήσουμε στην κατεχόμενη Γης μας, που είναι θαμμένοι οι γονείς μας και οι πρόγονοί μας!
Η επιστροφή μας αποτελεί εθνικό χρέος προς τα παιδιά μας, προς τους πεσόντες ήρωές μας και προς την Ιστορία μας!

Η ιστορική μας συνείδηση μάς επιβάλλει:

«να σταθούμε στη γη που μας γέννησε

σαν τα δέντρα που τα  μάχεται ο άνεμος

που τα δέρνουν οι μπόρες, μα εκείνα ασάλευτα

τον καρπό ετοιμάζουν στα κλώνια.

Έχουμε χρέος εθνικό

να σταθούμε στη γη που μας γέννησε

με τη μνήμη εκείνων που διάβηκαν

την αγάπη για κείνους που θα ’ρθουνε

και τη θεία γαλήνη στα σπλάχνα μας.

Και πιστεύομε ότι κάποια μέρα θα ροδίσει το φέγγος της ποθεινότατης και ηδυπόθητης εκείνης Ημέρας!

ΚΑΙ ΤΟΤΕ, Ω ΤΟΤΕ,

Θα κτυπήσει πιο γρήγορα τ’ όνειρο μες στο αίμα!

Tου κόσμου η πιο σωστή στιγμή θα σημάνει:

Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ!

Και τότε   «ΘΑ ΔΑΚΡΥΣΕΙ ΑΠΟ ΧΑΡΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ Ο ΗΛΙΟΣ».

Και τα μάτια μας… θα δακρύσουν και αυτά!

ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΗ ΑΓΑΛΛΙΑΣΗ ΚΑΙ ΕΥΤΥΧΙΑ!

Κι αν η αιμορροούσα πληγή της Πατρίδας μας φαίνεται αθεράπευτη στους ηττοπαθείς, εμείς διακηρύσσουμε ότι η μυστική και ουράνια φωνή της Ιστορίας μας, και οι θυσίες των ηρώων μας σαλπίζουν, ένα άλλο μήνυμα, που είναι ελπιδοφόρο, και το οποίο συνάδει απόλυτα  με το  φέρελπι μήνυμα της Αναστάσεως του Κυρίου μας.

Δεῦτε Ἀδελφοί μου ἀγαλλιασώμεθα τῷ Κυρίῳ, και να είστε αισιόδοξοι ότι «οὗτοι ἐν ἅρμασι καὶ οὗτοι ἐν ἵπποις, ἡμεῖς δὲ ἐν ὀνόματι Κυρίου Θεοῦ ἡμῶν μεγαλυνθησόμεθα».

Η πίστη αυτή είναι για μας  ο ιερός χρησμός, ο βγαλμένος απ’ τα τρίσβαθα της διαιώνιας ιστορικής μας πορείας, ο οποίος  διαλαλεί προφητικώς:

Κι’ αν πέσαμε σε πέσιμο πρωτάκουστο

και σε γκρεμό κατρακυλήσαμε,

που πιο βαθύ φυλή καμιά δεν είδε ως τώρα,

είναι γιατί με των καιρών το πλήρωμα

όμοια υψηλό έν’ ανέβασμα μάς μέλλεται

π ρ ο ς  ύ ψ η  ο υ ρ α ν ο φ ό ρ α !

Προς αυτά τα ουρανοφόρα ύψη ας αγωνιζόμαστε να βαδίζουμε πάντοτε. Αιωνία ας είναι η μνήμη των πεσόντων και αγνοουμένων Ηρώων μας!