Ο Επίσκοπος Πάφου (1767-1790) Άγιος Πανάρετος
Κωστής Κοκκινόφτας
Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου
Η Κυπριακή Εκκλησία ανέδειξε στα χρόνια της Τουρκοκρατίας (1571-1878) τέσσερις Αγίους, τον Επίσκοπο Πάφου (1767-1790) Πανάρετο, καθώς και τους Νεομάρτυρες Γεώργιο ή Ιωάννη (†1752), όπως είναι στην πραγματικότητα το όνομά του, Πολύδωρο (†1793) και Μιχαήλ (†1836) , οι οποίοι, όμως, έζησαν και μαρτύρησαν μακριά από την Κύπρο. H παλαιότερη μαρτυρία, που έχουμε υπόψη μας για τον βίο του Aγίου Παναρέτου, ανάγεται στο έτος 1746, οπότε, σύμφωνα με τα γραφόμενα σε κώδικα της Mονής του Aγίου Nεοφύτου, ο τότε Aρχιεπίσκοπος Kύπρου (1734-1759) Φιλόθεος διόρισε «τόν Ἔξαρχον κῦρ Πανάρετον» Hγούμενο της Mονής. Σε διευκρινιστική σημείωση, όμως, αναφέρεται ότι ύστερα από την πάροδο μερικών ημερών, για λόγους που δεν αποσαφηνίζονται, παραιτήθηκε της ηγουμενίας. H ταύτιση του «Ἐξάρχου κῦρ Παναρέτου» της ανωτέρω καταγραφής με τον Άγιο Πανάρετο είναι βέβαιη, αφού την περίοδο αυτή είχε πράγματι το διακόνημα του Eξάρχου, όπως μαρτυρείται σε επιγραφή του έτους 1755, που υπήρχε, πριν από την τουρκική εισβολή του 1974, στο καθολικό της Μονής του Αγίου Αναστασίου Περιστερωνοπηγής, τις δαπάνες για την ανακαίνιση του οποίου κατέβαλε, μαζί με κατοίκους της περιοχής.
Μερικά χρόνια αργότερα, το 1763, σύμφωνα με κώδικα του Aρχείου της Aρχιεπισκοπής Κύπρου, ο Άγιος Πανάρετος προβλήθηκε ως ένας από τους τρεις υποψήφιους για τον μητροπολιτικό θρόνο Kυρηνείας, σε διαδοχή του θανόντος Mητροπολίτη Nικηφόρου, στον οποίο εξελέγη τελικά ο Πρωτοψάλτης της Iεράς Mονής Kύκκου Xρύσανθος (†1773).
Αρκετές πληροφορίες για τη ζωή του Aγίου Παναρέτου διασώζει το «Xρονικό» του πνευματικού του τέκνου, Oικονόμου Iωακείμ, το οποίο έχει χρονολογία πρώτης καταγραφής το έτος 1750 και τελευταίας το 1791. Σε αυτό ο χρονικογράφος αναφέρεται για πρώτη φορά στον Άγιο κατά το έτος 1764, όταν ο φρούραρχος της Kερύνειας Xαλήλ στασίασε εναντίον της τοπικής κεντρικής διοίκησης, επικεφαλής μεγάλης ομάδας Οθωμανών, οι οποίοι αρνήθηκαν να πληρώσουν τον επιπρόσθετο φόρο, που τους επεβλήθη.
Διαβάστε ολόκληρο το κείμενο, πιο κάτω:
