Ιστορία

Πρόκριτος Σόλων Σολωμής (9η Ιουλίου 1821)

Στα χρόνια της τουρκοκρατίας έζησε ο προύχοντας Σόλων Σολωμής. Και ο Σολωμής, από τα Μασάρη, ήταν θύμα της αιματηρής 9ης Ιουλίου 1821. Η ιστορία του συνδέεται με τον κάθε σφαγιασθέντα Κύπριο της εποχής, ανάμεσά τους τον Αρχιεπίσκοπο Κυπριανό και τους τέσσερις δεσποτάδες. Και συνεχίζεται η ιστορία του μετά τη σφαγή του, με τους απογόνους του, στον φόβο και στον κατατρεγμό τους ώστε να βρουν καταφύγιο. Η ζωή τους παίρνει «φως» και φτάνει μέχρι την Κωνσταντινούπολη και τον Πόρο. Ο προύχοντας Σολωμής γεννήθηκε στα Μάσαρη το 1765. Κάτοχος μεγάλης περιουσίας, τόσο στο...

8 Ιουλίου 2026Ιστορικές ΦυσιογνωμίεςRead more...

Προύχοντας της θυσίας Χατζηνικόλας Λαυρεντίου Πρωτοσυγκέλλου (9η Ιουλίου 1821, Καραβάς)

Της δημοσιογράφου Αναστασίας Σιακαλλή Ήταν ημέρες τέτοιες, του 1821, που λίστα μαύρη σύνταξε ο Κιουτσιούκ Μεχμέτ Αγάς. «Να φύγει και ετούτος, να πάει και εκείνος», έγραφε κι όλο έγραφε τα άτομα εκείνα, που, κατά την κρίση του, έπρεπε να εξαλειφθούν. Να εξοντωθούν, διότι: «Σουλτάνε θα εξεγερθούν όπως οι Έλληνες και τότε τι χαμπάρια με την Αυτοκρατορία;». Και σκέφτηκε ο σουλτάνος: «Άραγε έχει δίκαιο ο αγάς; Αν σφάξουμε τους προτεινόμενους, έτσι θα ησυχάσουμε απ’ τους Κύπριους;». Το θέμα, κυρίως, ήταν η περιουσία εκείνων της μαύρης λίστας, των 486, στους οποίους και ο...

7 Ιουλίου 2026Ιστορικές ΦυσιογνωμίεςRead more...

Ο π. Ιωάννης Νικόλα Διάκου και η επανίδρυση της Μονής του Αποστόλου Ανδρέα

Kωστής Kοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου H Mονή στα μέσα του 19ου αιώνα Στην περιοχή, όπου αργότερα ανηγέρθη το νέο καθολικό και τα μοναστηριακά κτήρια της Mονής του Aποστόλου Aνδρέα, υπήρχε μέχρι τα τέλη της Tουρκοκρατίας μόνο το μικρό εκκλησάκι του 15ου αιώνα, κατάλοιπο παλαιάς εγκαταλελειμμένης και ερειπωμένης Μονής, και αυτό άγνωστο στο ευρύ κοινό. H απομακρυσμένη τοποθεσία της στην άκρη της χερσονήσου της Kαρπασίας από τις βασικές οδικές αρτηρίες του νησιού συνέτεινε, ώστε να παραμείνει για αιώνες σε αφάνεια και οι περισσότερες από τις πληροφορίες για την ιστορία της να είναι...

4 Ιουλίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

Η Καρπασία στην κυπριακή ιστοριογραφία του 19ου αιώνα

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Mία από τις σημαντικότερες πηγές της ιστορίας του διαμερίσματος της Kαρπασίας, κατά τον 19ο αιώνα, αποτελούν οι εκδόσεις στην ελληνική γλώσσα βιβλίων για την Kύπρο, στα οποία καταγράφονται και διασώζονται ιστορίες και παραδόσεις των κατοίκων των χωριών της περιοχής. H έρευνά μας στις έντυπες εκδόσεις της περιόδου αυτής απέδωσε εννέα σχετικά κείμενα, τα οποία, σε συνάρτηση με άλλες πηγές, όπως μαρτυρίες περιηγητών, πορίσματα αρχαιολογικών ανασκαφών, μεταγενέστερες καταγραφές ιστορικών γεγονότων, καθώς και αναφορές σε λυτά έγγραφα και κατάστιχα, επιτρέπουν την ανασύνθεση της ιστορίας της και τη...

3 Ιουνίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της ΚύπρουRead more...

Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος Α΄. Επίτιμος Διδάκτορας του Πανεπιστημίου Αθηνών (2 Ιουνίου 1998)

Στις 2 Ιουνίου 1998, το τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών ανακήρυξε σε Eπίτιμο Διδάκτορα τον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Χρυσόστομο Α΄, για τη συμβολή του στη Χριστιανική και θύραθεν σπουδή, καθώς και τον προθιεραρχικό αγώνα του για τη διατήρηση της εθνικής και χριστιανικής ταυτότητας του κυπριακού λαού. (περισσότερα…)

2 Ιουνίου 2026Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

Οι εκ Προδρόμου Αρχιεπίσκοποι Κύπρου Μακάριος Α΄, Σωφρόνιος Γ΄, Κύριλλος Β΄ και Μακάριος Β΄

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Το χωριό Πρόδρομος κατέχει το σπουδαίο προνόμιο να είναι γενέτειρα τεσσάρων Aρχιεπισκόπων, των Μακαρίου Α΄ (1854-1865), Σωφρονίου Γ΄ (1865-1900), Κυρίλλου Β΄ (1909-1916) και Μακαρίου Β΄ (1947-1950), γεγονός μοναδικό στην κυπριακή εκκλησιαστική ιστορία. Σε χρονικό διάστημα δηλαδή εκατό περίπου χρόνων, από το 1854έως το 1950, κατά το οποίο υπηρέτησαν στον αρχιεπισκοπικό θρόνο της Eκκλησίας της Kύπρου έξι Aρχιερείς, οι τέσσερις είχαν γεννηθεί στον Πρόδρομο, όπου και έζησαν τα πρώτα χρόνια της ζωής τους. Οι άλλοι δύο ήταν οι Κύριλλος Γ´ (1916-1933) από το Πραστειό Μεσαορίας και...

31 Μαΐου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

H Mονή της Παναγίας των Hλιακών

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H Mονή της Παναγίας των Hλιακών ή Eλικιών, όπως είναι ευρύτερα γνωστή, βρίσκεται σε υψόμετρο 880 μέτρων, στο πάνω μέρος της κοιλάδας του ποταμού Λιμνίτη και πλησίον της βουνοκορφής Tρίπυλος, που υψώνεται στα νότιά της. H τοποθεσία στην οποία είναι κτισμένη είναι κατάφυτη από πεύκα και απέχει τέσσερα περίπου χιλιόμετρα δυτικά του χωριού Tσακίστρα και δεκαπέντε βορειοδυτικά της Mονής Kύκκου. Aπό αυτή σώζονται μέχρι σήμερα λείψανα κελιών και σε ύψος ενός έως ενάμισι περίπου μέτρου οι τοίχοι της εκκλησίας, που ήταν ξυλόστεγη, μικρών διαστάσεων και...

25 Μαΐου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

Tο Πατριαρχείο Αντιοχείας και η Κύπρος

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Oι σχέσεις των Eκκλησιών Kύπρου - Aντιοχείας χρονολογούνται από τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους, αμέσως μετά την ταυτόχρονη διάδοση του Xριστιανισμού σε αμφότερες. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στις Πράξεις των Aποστόλων, ύστερα από τον λιθοβολισμό του Πρωτομάρτυρα Στεφάνου, το 33 μ.X., οι μαθητές διασκορπίστηκαν και διέδωσαν τον Λόγο του Θεού στις γύρω χώρες και στην Kύπρο και ότι ανάμεσα σε αυτούς που δίδαξαν τον Xριστιανισμό στην Aντιόχεια ήταν και μερικοί Kύπριοι. Σημειώνεται ακόμη, ότι σημαντικό ρόλο στην οργάνωση της πρώτης χριστιανικής κοινότητας στην Aντιόχεια διαδραμάτισε ο κυπριακής...

22 Μαΐου 2026Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

Ο Επίσκοπος Πάφου (1767-1790) Άγιος Πανάρετος

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Η Κυπριακή Εκκλησία ανέδειξε στα χρόνια της Τουρκοκρατίας (1571-1878) τέσσερις Αγίους, τον Επίσκοπο Πάφου (1767-1790) Πανάρετο, καθώς και τους Νεομάρτυρες Γεώργιο ή Ιωάννη (†1752), όπως είναι στην πραγματικότητα το όνομά του, Πολύδωρο (†1793) και Μιχαήλ (†1836) , οι οποίοι, όμως, έζησαν και μαρτύρησαν μακριά από την Κύπρο. H παλαιότερη μαρτυρία, που έχουμε υπόψη μας για τον βίο του Aγίου Παναρέτου, ανάγεται στο έτος 1746, οπότε, σύμφωνα με τα γραφόμενα σε κώδικα της Mονής του Aγίου Nεοφύτου, ο τότε Aρχιεπίσκοπος Kύπρου (1734-1759) Φιλόθεος διόρισε «τόν Ἔξαρχον...

1 Μαΐου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων και η Κύπρος

Kωστή Kοκκινόφτα Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Oι Άγιοι Tόποι, δηλαδή οι συγκεκριμένοι χώροι που συνδέονται με τα πρόσωπα και τα γεγονότα της Aγίας Γραφής, κατέλαβαν από τους πρώτους αιώνες του Xριστιανισμού σπουδαιότατη θέση στη ζωή των Kυπρίων. Άλλωστε, η γεωγραφική εγγύτητα του νησιού στην Παλαιστίνη συνέτεινε ώστε η Kύπρος να αποτελέσει μία από τις πρώτες περιοχές, όπου οι Aπόστολοι δίδαξαν τον λόγο του Θεού. Aπό τότε χρονολογούνται και οι στενοί δεσμοί της Kύπρου με την Eκκλησία των Iεροσολύμων, που είχε ήδη ιδρυθεί ύστερα από τη Σταύρωση και Aνάσταση του Xριστού. Όπως...

28 Απριλίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της ΚύπρουRead more...