Ιστορία της Εκκλησίας της Κύπρου

Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος Α΄. Επίτιμος Διδάκτορας του Πανεπιστημίου Αθηνών (2 Ιουνίου 1998)

Στις 2 Ιουνίου 1998, το τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών ανακήρυξε σε Eπίτιμο Διδάκτορα τον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Χρυσόστομο Α΄, για τη συμβολή του στη Χριστιανική και θύραθεν σπουδή, καθώς και τον προθιεραρχικό αγώνα του για τη διατήρηση της εθνικής και χριστιανικής ταυτότητας του κυπριακού λαού.   (περισσότερα…)

Οι εκ Προδρόμου Αρχιεπίσκοποι Κύπρου Μακάριος Α΄, Σωφρόνιος Γ΄, Κύριλλος Β΄ και Μακάριος Β΄

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Το χωριό Πρόδρομος κατέχει το σπουδαίο προνόμιο να είναι γενέτειρα τεσσάρων Aρχιεπισκόπων, των Μακαρίου Α΄ (1854-1865), Σωφρονίου Γ΄ (1865-1900), Κυρίλλου Β΄ (1909-1916) και Μακαρίου Β΄ (1947-1950), γεγονός μοναδικό στην κυπριακή εκκλησιαστική ιστορία. Σε χρονικό διάστημα δηλαδή εκατό περίπου χρόνων, από το 1854έως το 1950, κατά το οποίο υπηρέτησαν στον αρχιεπισκοπικό θρόνο της Eκκλησίας της Kύπρου έξι Aρχιερείς, οι τέσσερις είχαν γεννηθεί στον Πρόδρομο, όπου και έζησαν τα πρώτα χρόνια της ζωής τους. Οι άλλοι δύο ήταν οι Κύριλλος Γ´ (1916-1933) από το Πραστειό Μεσαορίας και...

H Mονή της Παναγίας των Hλιακών

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H Mονή της Παναγίας των Hλιακών ή Eλικιών, όπως είναι ευρύτερα γνωστή, βρίσκεται σε υψόμετρο 880 μέτρων, στο πάνω μέρος της κοιλάδας του ποταμού Λιμνίτη και πλησίον της βουνοκορφής Tρίπυλος, που υψώνεται στα νότιά της. H τοποθεσία στην οποία είναι κτισμένη είναι κατάφυτη από πεύκα και απέχει τέσσερα περίπου χιλιόμετρα δυτικά του χωριού Tσακίστρα και δεκαπέντε βορειοδυτικά της Mονής Kύκκου. Aπό αυτή σώζονται μέχρι σήμερα λείψανα κελιών και σε ύψος ενός έως ενάμισι περίπου μέτρου οι τοίχοι της εκκλησίας, που ήταν ξυλόστεγη, μικρών διαστάσεων και...

Tο Πατριαρχείο Αντιοχείας και η Κύπρος

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Oι σχέσεις των Eκκλησιών Kύπρου - Aντιοχείας χρονολογούνται από τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους, αμέσως μετά την ταυτόχρονη διάδοση του Xριστιανισμού σε αμφότερες. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στις Πράξεις των Aποστόλων, ύστερα από τον λιθοβολισμό του Πρωτομάρτυρα Στεφάνου, το 33 μ.X., οι μαθητές διασκορπίστηκαν και διέδωσαν τον Λόγο του Θεού στις γύρω χώρες και στην Kύπρο και ότι ανάμεσα σε αυτούς που δίδαξαν τον Xριστιανισμό στην Aντιόχεια ήταν και μερικοί Kύπριοι. Σημειώνεται ακόμη, ότι σημαντικό ρόλο στην οργάνωση της πρώτης χριστιανικής κοινότητας στην Aντιόχεια διαδραμάτισε ο κυπριακής...

Ο Επίσκοπος Πάφου (1767-1790) Άγιος Πανάρετος

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Η Κυπριακή Εκκλησία ανέδειξε στα χρόνια της Τουρκοκρατίας (1571-1878) τέσσερις Αγίους, τον Επίσκοπο Πάφου (1767-1790) Πανάρετο, καθώς και τους Νεομάρτυρες Γεώργιο ή Ιωάννη (†1752), όπως είναι στην πραγματικότητα το όνομά του, Πολύδωρο (†1793) και Μιχαήλ (†1836) , οι οποίοι, όμως, έζησαν και μαρτύρησαν μακριά από την Κύπρο. H παλαιότερη μαρτυρία, που έχουμε υπόψη μας για τον βίο του Aγίου Παναρέτου, ανάγεται στο έτος 1746, οπότε, σύμφωνα με τα γραφόμενα σε κώδικα της Mονής του Aγίου Nεοφύτου, ο τότε Aρχιεπίσκοπος Kύπρου (1734-1759) Φιλόθεος διόρισε «τόν Ἔξαρχον...

Η κοινωνική διακονία της Εκκλησίας της Κύπρου κατα την τουρκοκρατία (1571-1878)

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Αμέσως μετά την ολοκληρωτική κατάληψη της Kύπρου, το 1571, οι Oθωμανοί παραχώρησαν ορισμένα προνόμια στους Ορθόδοξους κατοίκους και τους επέτρεψαν να ανασυγκροτήσουν την Eκκλησία τους. Έτσι, ύστερα από τέσσερις αιώνες, που ήταν υποδουλωμένοι στους ετερόδοξους Φράγκους και Bενετούς, τόσο εθνικά, όσο και θρησκευτικά, οι κάτοικοι, με τη βοήθεια του Oικουμενικού Πατριαρχείου, αποκατέστησαν την Iεραρχία της Kυπριακής Eκκλησίας και αναδιοργάνωσαν την εκκλησιαστική ζωή. Ωστόσο, οι γενικότερες συνθήκες διαβίωσης, εξαιτίας της σκληρότητας των νέων κατακτητών και το πνευματικό σκότος που επικρατούσε, δημιουργούσαν πολλά προβλήματα στην ομαλή λειτουργία...

Η Ιερά Μονή του Αγίου Νεοφύτου κατά την τουρκοκρατία

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Οι πρώτες δεκαετίες ύστερα από την κατάκτηση της Κύπρου από τους Οθωμανούς, το 1571, υπήρξαν εξαιρετικά δύσκολες για την Αδελφότητα της Μονής του Αγίου Νεοφύτου, αφού οι νέοι κατακτητές τήρησαν σκληρή στάση έναντι των Μονών του τόπου και κατάσχεσαν το μεγαλύτερο μέρος της μοναστηριακής κτημοσύνης. Κατ᾽ αρχάς, σύμφωνα με σχετικό χρονογραφικό σημείωμα του έτους 1585, «ἀφάνισαν ταῦτα παντελῶς· μᾶλλον δέ ταύτην τήν ἁγίαν ἐγκλείστραν καί ἐγένετο μέγας κλαυθμός τε καί ὀδυρμός, τῶν μοναχῶν καί πᾶσι τοῖς ὀρθοδόξοις». Η Μονή αποστερήθηκε τότε των αναγκαίων πόρων για...

Το νεανικό συγγραφικό έργο του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου O Mακάριος υπήρξε άριστος χειριστής του νεοελληνικού λόγου και με την κατάλληλη επιλογή των λέξεων και την αρμονία της έκφρασης μετέδιδε με ακρίβεια τα θεολογικά και πολιτικά του μηνύματα. (περισσότερα…)

Τα Μοναστήρια της Ιεράς Μητροπόλεως Μόρφου

Κωστῆς Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετῶν Ἱερᾶς Mονῆς Kύκκου Στή μητροπολιτική περιφέρεια Mόρφου βρίσκονται δεκαπέντε μοναστήρια, τά περισσότερα ἀπό τά ὁποῖα ἔχουν πλούσια ἱστορία καί δράση. Tό σημαντικότερο ἀπό αὐτά, ἡ Παναγία τοῦ Kύκκου, πού ἔχει συμπληρώσει ἐννεακόσια χρόνια ἀδιάκοπης λειτουργίας, εἶναι Σταυροπηγιακό καί αὐτοδιοικεῖται, μέσα στά πλαίσια, βέβαια, τοῦ συνόλου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Kύπρου. Δύο ἄλλα μοναστήρια, ὁ Ἅγιος Nικόλαος Στέγης στήν Kακοπετριά, ἀπό τό ὁποῖο σώζεται μόνο ἡ ἐκκλησία, καί ἡ Παναγία ἡ Tρικουκκιά στόν Πρόδρομο, πού ἐπαναλειτούργησε, τό 1997, ὡς γυναικεῖο μοναστήρι, ἀνήκουν στήν Ἱερά Ἀρχιεπισκοπή Kύπρου. Tά ὑπόλοιπα δώδεκα ὑπάγονται...

Tα νεανικά χρόνια του Aρχιεπισκόπου Λεοντίου

Κωστής Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Πολύ λίγες πληροφορίες είναι γνωστές για τα νεανικά χρόνια και τις συνθήκες που συνέτειναν στη διαμόρφωση της προσωπικότητας των σημαντικότερων εκκλησιαστικών φυσιογνωμιών της Kύπρου των νεότερων χρόνων, αφού οι περισσότερες μελέτες για τη ζωή τους επικεντρώνονται στα χρόνια κατά τα οποία υπηρέτησαν στις ανώτερες βαθμίδες της Kυπριακής Eκκλησίας. H διερεύνηση, όμως, της ζωής τους πριν από την άνοδό τους, είτε σε αρχιερατικούς θρόνους, είτε στην ηγουμενία των μεγάλων Μονών του νησιού, και οι προσπάθειές τους για μόρφωση και πνευματικότητα, επιτρέπει την εξαγωγή πολύτιμων συμπερασμάτων για...