Ενδιαφέροντα θέματα

Ο Κύπριος νεομάρτυς Μιχαήλ (†1836)

Οι Κύπριοι Νεομάρτυρες Oι Nεομάρτυρες είναι μία ιδιότυπη κατηγορία Aγίων των νεότερων χρόνων, η οποία χαρακτηρίζεται αφενός από τον φορέα που επέβαλλε το μαρτύριο, δηλαδή τον Tούρκο κατακτητή, και αφετέρου από την εμμονή του Mάρτυρα στην Oρθόδοξη πίστη. Στην πλειονότητά τους οι Nεομάρτυρες ήταν άνθρωποι απλοί, με ταπεινά επαγγέλματα, άνδρες και γυναίκες, οι οποίοι βίωναν εκείνα τα στοιχεία που συνθέτουν την Oρθόδοξη πνευματικότητα, δηλαδή συμμετείχαν στα μυστήρια της Eκκλησίας και μελετούσαν την Aγία Γραφή. H επίδραση της θυσίας τους στη λαϊκή συνείδηση υπήρξε ιδιαίτερα σημαντική, αφού ήταν μήνυμα αντίστασης και πηγή...

Κράτα παππού

Στέλιος Παπαντωνίου “Γκρεμισμένα σπίτια μέσα στο σκοτάδι”. Κάπως έτσι άρχιζε ένα ωραίο τραγούδι της εποχής μας, και τώρα το ζούμε εδώ και πενήντα χρόνια, η εκκλησία του αγίου Γεωργίου γκρεμίστηκε, την άφησαν να γκρεμιστεί οι κάτοικοι του χωριού τούρκοι, μπορεί στην αρχή να άρπαξαν εικόνες και ιερά σκεύη, ίσως κεραμίδια αν είχαν ανάγκη, ο χρόνος όμως το ήξεραν και το ξέρουν πως φέρνει την καταστροφή, υπομονή πολλή έχουν, ξέρουν πως αργά γρήγορα χωρίς να τους κατηγορήσει κανένας θα εξαλειφθεί το ελληνικό χριστιανικό στοιχείο, έστω κι αν κάτι μας λέει πως το...

Ἀρχονταρίκι – Ἀφιέρωμα στόν Εὐθύμιο Ν. Τσιγαρίδα

Ἀρχονταρίκι Ἀφιέρωμα στόν Εὐθύμιο Ν. Τσιγαρίδα* A. Σταδιοδρομία Ὁ Εὐθύμιος Τσιγαρίδας τοῦ Νικολάου γεννήθηκε τόν Νοέμβριο τοῦ 1937 στή Βλάστη, ἱστορική, ὀρεινή κοινότητα τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας (περιφέρεια Ἐορδαίας Ν. Κοζάνης). Ἀπό τήν πλευρά τοῦ πατέρα του κατάγεται ἀπό οἰκογένεια ἐμπόρων, ἐνῶ ἀπό τήν πλευρά τῆς μητέρας του Ἀγγελικῆς Ἀγγελῆ ἀνήκει στην τέταρτη γενιά ἐπιστημόνων, μέ τόν προπάππο του γιατρό – μέ δίπλωμα τοῦ 1884 ἀπό το Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν –, καί τόν παππού του φιλόλογο, πού δίδαξε σέ πανάρχαιες ἑστίες τοῦ Ἑλληνισμοῦ στή Μικρά Ἀσία, τήν Ἀνατολική Θράκη (Ἀδριανούπολη), τήν Ἀνατολική Ρωμυλία (Βάρνα, Φιλιππούπολη),...

Λευκωσία: Tα νερά, οι βρύσες και οι πηγές της

Στους Κύπριους χρονογράφους αλλά και στις φραγκικές και βενετικές πηγές απαντούν ειδήσεις για τα νερά της πρωτεύουσάς μας Λευκωσίας. Ενδιαφέροντα σχετικά στοιχεία για τα νερά της πόλης αναφέρει ο ιστορικός Στέφανος Lusignan, που έλκει την καταγωγή του από τον φραγκικό βασιλικό οίκο της δυναστείας των Lusignan, οι οποίοι κυριάρχησαν στην Κύπρο σχεδόν τρεις αιώνες. Παράλληλα, βενετικές πηγές μας έδωσαν στοιχεία για δύο υδροδοτήσεις από την πηγή η οποία ήταν γνωστή τότε ως Νερό του Φρουρίου ή της Οχύρωσης (Acqua della citadella), τις οποίες είχαν πραγματοποιήσει οι Βενετοί κατά τα έτη...

Θεόδωρος Παπαδόπουλλος, ένας «διδάσκαλος του Γένους» (2016-2025)

Στις 22 Φεβρουαρίου 2025 συμπληρώθηκαν εννέα έτη από την εκδημία του διεθνούς κύρους ιστορικού Θεόδωρου Παπαδόπουλλου, ο οποίος, συν τοις άλλοις, συνέδεσε το όνομά του με το Ίδρυμα Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄. Ο Θεόδωρος Παπαδόπουλλος γεννήθηκε στη Βάσα Κοιλανίου το 1921. Γονείς του ήταν ο πολυγραφότατος λόγιος δάσκαλος Χαράλαμπος Παπαδόπουλλος και μητέρα του η Φωτεινή Αχιλλέως Αργυρίδου. Αφού τελείωσε το Ελένειο Δημοτικό Σχολείο, φοίτησε στο Παγκύπριο Γυμνάσιο, από όπου αποφοίτησε το 1937. Λόγω της ανάμειξης του πατέρα του στα Οκτωβριανά και των σκληρών μέτρων της Παλμεροκρατίας, το 1939 μετανάστευσε στο Βελγικό Κονγκό,...

Οἱ ἄξονες τῆς ἐπιστροφῆς τοῦ Ἀσώτου Υἱοῦ

Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης: Οἱ ἄξονες τῆς  ἐπιστροφῆς τοῦ Ἀσώτου Υἱοῦ ἢ Ἡ ἐκκλησία ὡς διαχρονικὸ καταφύγιο καὶ σκέπη καὶ θαλπωρὴ Καθὼς προσεγγίζουμε τὴν παπαδιαμαντικὴ διηγηματογραφία ἔχουμε ὁλοένα καὶ περισσότερο τὴν αἴσθηση πὼς ἐκεῖνο ποὺ διαπερνᾶ συχνὰ τὴ θεματική της εἶναι ἡ μεταμέλεια καὶ ἡ μεταστροφὴ τῶν ἀνθρώπων καὶ ἡ συνακόλουθη σωτηρία. (περισσότερα…)

Φώτιος ὁ Μέγας, ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως Νέας Ῥώμης καὶ οἰκουμενικὸς πατριάρχης, ὁ θαυματουργὸς

Ἀρχιμανδρίτου Φωτίου Ἰωακεὶμ Φώτιος ὁ Μέγας, ὁ τοῦ Τρισηλίου Φωτὸς ἐπώνυμος, ὁ ἰσαπόστολος σαγηνευτὴς τῶν ἐθνῶν, τὸ καύχημα τῆς Ἀνατολικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ἡ δόξα τῶν πατριαρχῶν, τὸ κλέος τῆς Βασιλεύουσας, ὁ τῶν ἁγίων μαρτύρων καὶ ὁμολογητῶν συνόμιλος, ὁ ὄρχαμος τῶν λογιωτάτων, ὁ ὀξυγράφος κάλαμος τῶν τοῦ Πνεύματος λόγων, ὁ ἀκράδαντος στῦλος τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως, ἡ ἀμφίτομος μάχαιρα κατὰ τῶν παπικῶν κακοδοξιῶν καὶ ἔνθεος κόλαφος κατὰ τῆς Δυτικῆς ἐπηρμένης ὀφρύος, ὁ τοῦ πράου καὶ ἀνεξικάκου Δεσπότου Χριστοῦ μιμητής, τὸ ἐκμαγεῖον πασῶν τῶν ἀρετῶν, τὸ εὖχος τῶν ἀσκητῶν, ἡ δόξα τοῦ οὐρανοῦ καὶ...

Των γραμμάτων εορτή

του Πέτρου Παπαπολυβίου, αναπλ. Καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Κύπρου Η γιορτή των Γραμμάτων άρχισε να εορτάζεται γύρω στα 1805 - 1820 στην Κωνσταντινούπολη και τη Σμύρνη, όπως και στην Ιόνιο Ακαδημία, το 1826. Η συνήθεια μεταφέρθηκε στην Αθήνα με επίσημο οργανωτή το Πανεπιστήμιο Αθηνών, από το 1842, και έκτοτε σταδιακά πήρε τον συμβολικό χαρακτήρα που γνωρίζουμε όλοι από τα μαθητικά μας χρόνια. Για την Κύπρο, όπως έχουμε πει κι άλλοτε, η παλαιότερη μαρτυρία που υπάρχει για τον εορτασμό, είναι το 1853, στην Ελληνική Σχολή Λευκωσίας, ενώ από το 1859 καθιερώνεται ως η...

Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος: «Μη φοβείσθε»

«Εάν γαρ και πορευθώ εν μέσω σκιάς θανάτου, ου φοβηθήσομαι κακά, ότι συ μετ' εμού ει» Αφοβία «Μὴ φοβεῖσθε·» (Ματθ. 28:10) Ένα βασικό δώρο που μας χάρισε ο Αναστάς Κύριος επισημαίνει ο ύμνος της πασχαλινής περιόδου: «Τῶν θυρῶν κεκλεισμένων, ἐπιστὰς ὁ Ἰησοῦς τοῖς μαθηταῖς, ἀφοβίαν καὶ εἰρήνην ἐδίδου». Με τη δύναμη που προσφέρει η αφοβία αυτή, οι μαθητές, πτοημένοι προηγουμένως από τον «φόβον τῶν Ἰουδαίων», αναδείχθηκαν ατρόμητοι Απόστολοι «εἰς πάντα τά ἔθνη», μάρτυρες της Αναστάσεώς Του. Ο φόβος είναι ένας επικίνδυνος σύμβουλος του ανθρώπου. Διεισδύει με ποικίλους τρόπους στη σκέψη και στη βούληση, μειώνοντας...

Μια φορά και ένα καιρό ένας κύριος άσχετος

΄Ητανε μια φορά και ένα καιρό ένας άνθρωπος που τον λέγανε άσχετο. Για  την ακρίβεια αυτό δεν ήταν το όνομά του. Τον φώναζαν όμως έτσι οι συγχωριανοί του, γιατί  τίποτα δεν δεχότανε. Αν ήταν μεγάλες γιορτές, αυτός σηκωνόταν το πρωί και αρχινούσε στο ρυθμό της καθημερινότητας τις όποιες δουλειές του. Περνούσε βέβαια κλεφτάτα-κλεφτάτα  από καμιά εκκλησιά και ψιθύριζε κάτι σαν προσευχή στο Θεό. Aν πάλι ήταν χαρά και σχόλη στο χωριό, ούτε που το λογάριαζε. Δούλευε από το πρωί ίσαμε το βράδυ και ήταν σκυφτός και λιγόλογος, όποιον και αν συναπαντούσε ...