Θεολογικά και άλλα θέματα

Ο εκ Σάμου διδάσκαλος Νικόλαος Στεργιογλίδης στην Ακανθού της Κύπρου (β´ μισό 19ου αι.)

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Οι απαρχές της ιστορίας της εκπαίδευσης στην κατεχόμενη σήμερα από τα τουρκικά στρατεύματα εισβολής της Κύπρου κωμόπολη Ακανθού ανάγονται στα μέσα του 19ου αιώνα, οπότε λειτούργησε σχολείο στην κοινότητα για τη μόρφωση των μικρών μαθητών. Μέχρι τότε, τόσο στην Ακανθού, όσο και στα υπόλοιπα χωριά του νησιού, όσοι επιθυμούσαν να μάθουν να γράφουν και να διαβάζουν αποτείνονταν σε κάποιον από τους ολιγογράμματους κατοίκους, συνήθως στον ιερέα, ο οποίος τους δίδασκε γραφή και ανάγνωση, καθώς και, εάν ήταν γνώστης, εκκλησιαστική μουσική. Ο χώρος διδασκαλίας δεν ήταν...

10 Μαρτίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η συμβολή του Νέαρχου Κληρίδη στην καταγραφή της λαϊκής παράδοσης

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου O Nέαρχος Kληρίδης συγκαταλέγεται ανάμεσα στους πρωτοπόρους συγγραφείς βιβλίων και μελετών, που αφορούν στους θρύλους και τις παραδόσεις της Κύπρου, και συνέβαλε όσο λίγοι στην καταγραφή και διάσωση του τοπικού λαϊκού πολιτισμού. Όπως σημειώνει στην αυτοβιογραφία του, που δημοσίευσε, το 1968, ένα χρόνο πριν από τον θάνατό του, το ενδιαφέρον του αυτό εκδηλώθηκε από τα πρώτα χρόνια του διορισμού του στο Αρρεναγωγείο της γενέτειράς του Aγρού, στα τέλη της δεκαετίας του 1910, όταν κάθε οικογένεια, με βάση τα θέσμια της εποχής, είχε αναλάβει με τη...

4 Μαρτίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ημέρα μνήμης του ήρωα της ΕΟΚΑ 1955-59 Γρηγόρη Αυξεντίου, του Σταυραετού του Μαχαιρά (3 Μαρτίου)

3 Μαρτίου 1957, ημέρα μνήμης του Ήρωα της ΕΟΚΑ Γρηγόρη Αυξεντίου. Ημέρα, κατά την οποία, οι πάνοπλοι Άγγλοι στρατιώτες, περικύκλωσαν το κρησφύγετο του Υπαρχηγού της ΕΟΚΑ και έριξαν μέσα σε αυτό βενζίνη και χειροβομβίδα, με αποτέλεσμα να πέσει μαχόμενος ο Σταυραετός του Μαχαιρά.  (περισσότερα…)

3 Μαρτίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...
Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας Κύπρου τίμησε τον Δρ Θ. Παπαδόπουλο

Θεόδωρος Παπαδόπουλλος, ένας «διδάσκαλος του Γένους» (2016-2025)

Στις 22 Φεβρουαρίου 2025 συμπληρώθηκαν εννέα έτη από την εκδημία του διεθνούς κύρους ιστορικού Θεόδωρου Παπαδόπουλλου, ο οποίος, συν τοις άλλοις, συνέδεσε το όνομά του με το Ίδρυμα Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄. Ο Θεόδωρος Παπαδόπουλλος γεννήθηκε στη Βάσα Κοιλανίου το 1921. Γονείς του ήταν ο πολυγραφότατος λόγιος δάσκαλος Χαράλαμπος Παπαδόπουλλος και μητέρα του η Φωτεινή Αχιλλέως Αργυρίδου. Αφού τελείωσε το Ελένειο Δημοτικό Σχολείο, φοίτησε στο Παγκύπριο Γυμνάσιο, από όπου αποφοίτησε το 1937. Λόγω της ανάμειξης του πατέρα του στα Οκτωβριανά και των σκληρών μέτρων της Παλμεροκρατίας, το 1939 μετανάστευσε στο Βελγικό Κονγκό,...

25 Φεβρουαρίου 2025ενδιαφεροντα θεματα, Ενδιαφέροντα θέματα, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Το περί της εκπαιδεύσεως αρχείο του Καθηγητή Μάρκου Γαβριηλίδη (1893-1950)

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Ο Μάρκος Γαβριηλίδης γεννήθηκε στη Λευκωσία, το 1893, και ήταν γιος του Πλάτωνα Χριστοφάκη, πρώην ναζίρη και μετέπειτα παιδονόμου, επιστάτη και βοηθού στο «Φυσικόν Εργαστήριον» του Παγκυπρίου Γυμνασίου (1893-1905). (περισσότερα…)

24 Φεβρουαρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Αγίου Ιουστίνου Πόποβιτς: «Τι είναι η Παράδοση»

Διαβάστε πιο κάτω απόσπασμα από το βιβλίο Άνθρωπος και Θεάνθρωπος του Αγίου Ιουστίνου Πόποβιτς που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου «Παρέμβαση Εκκλησιαστική», τεύχος 37ο, Μάιος - Αύγουστος 2017, σ. 89-90. (περισσότερα…)

19 Φεβρουαρίου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Βιβλία για την Κυθρέα στην προσφυγιά

Kωστής Kοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Τα τελευταία χρόνια κυκλοφόρησε ένας μεγάλος αριθμός βιβλίων αφιερωμένων στην ιστορία των κατεχόμενων από τα τουρκικά στρατεύματα εισβολής του 1974 πόλεων και κοινοτήτων της Κύπρου. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται και αρκετές εκδόσεις, οι οποίες έχουν επίκεντρό τους την κατεχόμενη Κυθρέα. H αρχή των εκδόσεων αυτών για την κωμόπολη ανάγεται στο έτος 1978, οπότε κυκλοφόρησε το πρώτο τεύχος του τετραμηνιαίου περιοδικού «Ελεύθερη Κυθρέα», εκφραστικού οργάνου του ομώνυμου Σωματείου, το οποίο εξακολουθεί έκτοτε να κυκλοφορεί αδιαλείπτως, με πλούσια ύλη για την ιστορία και τον πολιτισμό της τοπικής κοινωνίας....

17 Φεβρουαρίου 2025Βιβλία, Βιβλία / Βιβλιοθήκες, Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Οἱ ἄξονες τῆς ἐπιστροφῆς τοῦ Ἀσώτου Υἱοῦ

Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης: Οἱ ἄξονες τῆς  ἐπιστροφῆς τοῦ Ἀσώτου Υἱοῦ ἢ Ἡ ἐκκλησία ὡς διαχρονικὸ καταφύγιο καὶ σκέπη καὶ θαλπωρὴ Καθὼς προσεγγίζουμε τὴν παπαδιαμαντικὴ διηγηματογραφία ἔχουμε ὁλοένα καὶ περισσότερο τὴν αἴσθηση πὼς ἐκεῖνο ποὺ διαπερνᾶ συχνὰ τὴ θεματική της εἶναι ἡ μεταμέλεια καὶ ἡ μεταστροφὴ τῶν ἀνθρώπων καὶ ἡ συνακόλουθη σωτηρία. (περισσότερα…)

13 Φεβρουαρίου 2025Ενδιαφέροντα θέματα, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η Ριζάρειος Εκκλησιαστική Σχολή και η Κύπρος (1844-1940)

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Οι απαρχές των θεολογικών σπουδών στον ευρύτερο Ελληνισμό ανάγονται στο έτος 1824, οπότε λειτούργησε η Θεολογική Σχολή της Iονίου Aκαδημίας, με κύριο στόχο την πνευματική κατάρτιση των κληρικών των Επτανήσων. Στη συνέχεια ιδρύθηκε η Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Aθηνών (1837) , καθώς και αυτές της Xάλκης (1844) και του Σταυρού Iεροσολύμων (1855). Tην ίδια περίοδο ιδρύθηκε στην Αθήνα η Pιζάρειος Εκκλησιαστική Σχολή (1844), που είχε τη μορφή κλασικού γυμνασίου με πέντε τάξεις και με ιερατικό προσανατολισμό, για τη μόρφωση των υποψήφιων κληρικών του νεοσύστατου ελληνικού...

11 Φεβρουαρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ὁμιλία στὸν ἅγιο μεγαλομάρτυρα Θεόδωρο τὸν Στρατηλάτη (8 Φεβρουαρίου)

Ἀρχιμανδρίτου Φωτίου Ἰωακεὶμ Θεόδωρος ὁ μεγαλώνυμος καὶ μεγαλομάρτυς Στρατηλάτης, ὁ τῶν δωρεῶν τοῦ Θεοῦ ἐπώνυμος, ἡ δόξα τῆς Ἐκκλησίας, τὸ στήριγμα τῶν πιστῶν, ὁ μιμητὴς τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ καὶ πρεσβευτὴς θερμότατος τῶν ὅσων τὸν ἐπικαλοῦνται, ὁ πολιοῦχος τοῦ χωριοῦ τούτου, ποὺ μὲ καύχηση ἐν Κυρίῳ πλουτεῖ τὸ εὐλογημένο του ὄνομα, μᾶς ἔχει συγκαλέσει καὶ ἐφέτος, ἀγαπητοί μου ἐν Χριστῷ ἀδελφοί, γιὰ νὰ τὸν τιμήσουμε καὶ δοξάσουμε μὲ ὕμνους καὶ ψαλμοὺς καὶ ἄσματα πνευματικά, καὶ γιὰ νὰ δοξολογήσουμε συνάμα τὸν «ἐνδοξαζόμενον ἐν τοῖς ἁγίοις Αὐτοῦ» Κύριο τῆς δόξης. Ποιά ὑπῆρξε ἡ ἰσάγγελη...

8 Φεβρουαρίου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...