Ιστορία

Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου (1854 – 1865) Μακάριος Α΄ και η συμβολή του στη διάδοση των ελληνικών γραμμάτων

ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ ΣΤΙΣ 4 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1865 * * * Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Ο μεγάλος αριθμός των Μονών στην περιοχή της Μαραθάσας, όπως αυτών του Kύκκου, της Tροοδίτισσας, της Aγίας Aγρίας ή Aρκάς, της Tρικουκκιάς, των Eλικιών και του Αγίου Ιωάννη του Λαμπαδιστή, καθόρισε την ιστορία των χωριών της και συνέτεινε, ώστε το πλαίσιο της ζωής των κατοίκων να είναι οργανωμένο με ισχυρούς συνεκτικούς δεσμούς γύρω από την Eκκλησία και την πνευματική της ζωή. Στα χρόνια της Tουρκοκρατίας, σε ορισμένες από τις Μονές αυτές λειτούργησε Ελληνική...

4 Αυγούστου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της Κύπρου, Ιστορικές ΦυσιογνωμίεςRead more...

Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος Γ΄ (1913-1977) και η Ιερά Μονή Κύκκου

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου O κατά κόσμον Mιχαήλ, όπως ήταν το λαϊκό όνομα του μετέπειτα πρώτου Προέδρου της Kυπριακής Δημοκρατίας (1960-1977) και Aρχιεπισκόπου Kύπρου (1950-1977) Mακαρίου Γ΄, γεννήθηκε στις 13 Aυγούστου 1913 στο χωριό Παναγιά της Πάφου. Oι γονείς του ονομάζονταν Xριστόδουλος Mούσκος (†1967) και Eλένη Aθανασίου (†1924) και, εκτός από τον Mακάριο, είχαν άλλα δύο παιδιά, τους κατά έξι και δέκα χρόνια μικρότερούς του, Iάκωβο (Γιακουμή) και Mαρία. Tον Aπρίλιο του 1924, όμως, απεβίωσε η μητέρα, οπότε ο πατέρας, για να μπορέσει να αντεπεξέλθει στη φροντίδα των παιδιών,...

3 Αυγούστου 2025Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Κύπρου, Ιστορικές ΦυσιογνωμίεςRead more...

Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Λεόντιος

ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ, ΣΤΙΣ 26 ΙΟΥΛΙΟΥ 1947 * * * Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου O Mητροπολίτης Πάφου (1930-1947) και μετέπειτα Aρχιεπίσκοπος Kύπρου (Iούν. - Iούλ. 1947) Λεόντιος υπήρξε μία από τις σημαντικότερες εκκλησιαστικές φυσιογνωμίες της Κύπρου των νεότερων χρόνων. Ανήλθε στον μητροπολιτικό θρόνο Πάφου το 1930, σε ηλικία μόλις 34 ετών, σε μια εποχή ιδιαίτερα σημαντική για την πορεία του εθνικού ζητήματος, που καθορίστηκε από το κίνημα των Οκτωβριανών του 1931 και την εξορία από την αποικιακή Κυβέρνηση των δύο εκ των τεσσάρων Αρχιερέων της Εκκλησίας...

26 Ιουλίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

Εις μνημόσυνον Αθανασίου Παπαγεωργίου (†26.7.2022)

«Μακάριοι οἱ νεκροί οἱ ἐν Κυρίῳ ἀποθνήσκοντες ἀπ᾿ ἄρτι...ἵνα ἀναπαύσωνται ἐκ τῶν κόπων αὐτῶν· τά γάρ ἔργα αὐτῶν ἀκολουθεῖ μετ᾿ αὐτῶν» (Ἀποκ. ιδ' 13)» Με πόνο ψυχής αποχαιρετήσαμε για το μεγάλο ταξίδι της αιωνίου ζωής το πρωϊνό της Πέμπτης 28 Ιουλίου στον κοιμητηριακό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Λευκωσίας, τον αγαπητό φίλο και κορυφαίο επιστήμονα-βυζαντινολόγο Αθανάσιο Παπαγεωργίου.  Το σύντομο αυτό κείμενο γράφεται ως μικρό αντίδωρο της φιλίας μας, αλλά και ευγνωμοσύνης για την μεγάλη του προσφορά στην Εκκλησία της Κύπρου, την πατρίδα μας και τις βυζαντινές σπουδές. Γεννήθηκε το 1931 στο...

26 Ιουλίου 2025ΕΠΙΣΚΟΠΟΙ ΤΙΤΟΥΛΑΡΙΟΙ, Επίσκοπος Νεαπόλεως, Θέματα/Γεγονότα/Δραστηριότητες, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορικές ΦυσιογνωμίεςRead more...

Οδοιπορικό: Τα μεγάλα «μυστικά» του χωριού Αγία Ειρήνη Κερύνειας

Οδοιπορικό και επιτόπια έρευνα του «Φιλελεύθερου» στο χωριό Αγία Ειρήνη της επαρχίας Κερύνειας, 10 περίπου χιλιόμετρα βόρεια της πόλης της Μόρφου, εκεί όπου εικάζεται πως βρίσκεται «θαμμένη» ακόμη, μαζί με τους μεγάλους ανεξερεύνητους θησαυρούς της (οι εντυπωσιακοί 2000 «πήλινοι στρατιώτες» της, τα ειδώλια δηλαδή, που ανακαλύφθηκαν το 1929, πιστεύεται πως ήταν μόνο ένα δείγμα), η αρχαία πόλη της Κύπρου, Κέρμεια. Είναι κοινή πεποίθηση στην παγκόσμια αρχαιολογική κοινότητα πως αν δεν υπήρχε ένας φωτισμένος ιερέας (ο αγρότης-«παπάς» του χωριού Αγία Ειρήνη της επαρχίας Κερύνειας -ενός μικρού, σχεδόν άγνωστου στους περισσότερους, χωριού, μεταξύ...

24 Ιουλίου 2025Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της ΚύπρουRead more...

20-22 Ιουλίου 2025, 51 χρόνια από τον «Αττίλα Ι»

Δρος Σωτηρούλας Βασιλείου Επιστημονικής Λειτουργού Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ Είναι δύσκολο να πιστέψω πως μας τους έφερε η θάλασσα της Κερύνειας […] Σκέψου να μας γίνει βραχνάς η οροσειρά της Κερύνειας σκέψου να την κοιτάμε με τρόμο […]. Ανασήκωσε την πλάτη κι απόσεισέ τους, Πενταδάχτυλέ μου […].[1] Στις 20 Ιουλίου 2025, στις 5.30 το πρωί, στην Κύπρο ήχησαν, ξανά, οι σειρήνες, υπενθυμίζοντας πως τέτοια ώρα, 51 χρόνια πριν, τουρκικά στρατεύματα αποβιβάζονταν στην περιοχή Πέντε Μίλι, οκτώ χιλιόμετρα δυτικά της Κερύνειας. (περισσότερα…)

22 Ιουλίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της ΚύπρουRead more...

9η Ιουλίου 1821

Kωστής Kοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Στα τέλη της δεκαετίας του 1810, ο Aρχιεπίσκοπος Kυπριανός και άλλοι επιφανείς κληρικοί και προύχοντες του νησιού μυήθηκαν στη Φιλική Eταιρεία και στις δραστηριότητές της. Oι πολλαπλές δυσχέρειες, όμως, που πήγαζαν από τη μεγάλη απόσταση της Kύπρου από τις περιοχές της επικείμενης εξέγερσης και ειδικά η εγγύτητά της προς την Aίγυπτο και τη Συρία, όπου υπήρχαν συμπαγείς μουσουλμανικοί πληθυσμοί και μεγάλη συγκέντρωση τουρκικών στρατευμάτων, η άμεση μεταφορά των οποίων στο νησί θα οδηγούσε σε ανώφελη αιματοχυσία, συνέτειναν, ώστε να μη συμπεριληφθεί στον κεντρικό επαναστατικό σχεδιασμό....

9 Ιουλίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της Κύπρου, Ιστορία της ΚύπρουRead more...

Πρόκριτος Σόλων Σολωμής (9η Ιουλίου 1821)

Στα χρόνια της τουρκοκρατίας έζησε ο προύχοντας Σόλων Σολωμής. Και ο Σολωμής, από τα Μασάρη, ήταν θύμα της αιματηρής 9ης Ιουλίου 1821. Η ιστορία του συνδέεται με τον κάθε σφαγιασθέντα Κύπριο της εποχής, ανάμεσά τους τον Αρχιεπίσκοπο Κυπριανό και τους τέσσερις δεσποτάδες. Και συνεχίζεται η ιστορία του μετά τη σφαγή του, με τους απογόνους του, στον φόβο και στον κατατρεγμό τους ώστε να βρουν καταφύγιο. Η ζωή τους παίρνει «φως» και φτάνει μέχρι την Κωνσταντινούπολη και τον Πόρο. Ο προύχοντας Σολωμής γεννήθηκε στα Μάσαρη το 1765. Κάτοχος μεγάλης περιουσίας, τόσο στο...

8 Ιουλίου 2025Ιστορικές ΦυσιογνωμίεςRead more...

Προύχοντας της θυσίας Χατζηνικόλας Λαυρεντίου Πρωτοσυγκέλλου (9η Ιουλίου 1821, Καραβάς)

Της Δημοσιογράφου Αναστασίας Σιακαλλή Ήταν ημέρες τέτοιες, του 1821, που λίστα μαύρη σύνταξε ο Κιουτσιούκ Μεχμέτ Αγάς. «Να φύγει και ετούτος, να πάει και εκείνος», έγραφε κι όλο έγραφε τα άτομα εκείνα, που, κατά την κρίση του, έπρεπε να εξαλειφθούν. Να εξοντωθούν, διότι: «Σουλτάνε θα εξεγερθούν όπως οι Έλληνες και τότε τι χαμπάρια με την Αυτοκρατορία;». Και σκέφτηκε ο σουλτάνος: «Άραγε έχει δίκαιο ο αγάς; Αν σφάξουμε τους προτεινόμενους, έτσι θα ησυχάσουμε απ’ τους Κύπριους;». Το θέμα, κυρίως, ήταν η περιουσία εκείνων της μαύρης λίστας, των 486, στους οποίους και ο...

7 Ιουλίου 2025Ιστορικές ΦυσιογνωμίεςRead more...

Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου (1909-1916) Κύριλλος Β΄

ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ, ΣΤΙΣ 6 ΙΟΥΛΙΟΥ 1916 * * * Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Το χωριό Πρόδρομος στην περιοχή Μαραθάσας κατέχει το μεγάλο προνόμιο να είναι γενέτειρα τεσσάρων Aρχιεπισκόπων των νεότερων χρόνων, των Μακαρίου Α΄ (1854-1865), Σωφρονίου Γ΄ (1865-1900), Κυρίλλου Β΄ (1909-1916) και Μακαρίου Β΄ (1947-1950), γεγονός μοναδικό στην κυπριακή εκκλησιαστική ιστορία. Σε χρονικό διάστημα δηλαδή εκατό περίπου χρόνων, από το 1854 έως το 1950, κατά το οποίο υπηρέτησαν στον αρχιεπισκοπικό θρόνο της Eκκλησίας της Kύπρου έξι Aρχιερείς, οι τέσσερις είχαν γεννηθεί στον Πρόδρομο, όπου και...

4 Ιουλίου 2025Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...