Ιστορια - Πολιτισμος

Βίος καὶ μαρτύριο τοῦ ἁγίου ἐνδόξου ἱερομάρτυρος Φιλωνίδη, ἐπισκόπου Κουρίου (17/6)

Ἀρχιμανδρίτου Φωτίου Ἰωακεὶμ Ὁ ἅγιος Φιλωνίδης ἄκμασε κατὰ τὸν 3ο καὶ τὶς ἀρχὲς τοῦ 4ου αἰώνα καὶ γιὰ τὸν ἐνάρετο βίο του χειροτονήθηκε ἐπίσκοπος τῆς σπουδαίας ἀρχαίας πόλης τοῦ Κουρίου, ποὺ βρίσκεται στὰ νότια παράλια τῆς Κύπρου, μεταξὺ τῶν πόλεων Λεμεσοῦ καὶ Πάφου. (περισσότερα…)

Μνήμη του Αγίου Φιλωνίδη, επισκόπου Κουρίου (17 Ιουνίου)

Σήμερα, 17 Ιουνίου, η Εκκλησία τιμά τη μνήμη των μαρτύρων Ισαύρου, Βασιλείου, Ιννοκεντίου, Φήλικος, Ερμεία και Περεγρίνου, που μαρτύρησαν περί τα τέλη του 3ου αιώνα στην Απολλωνία, και του Αγίου Φιλωνίδη, επισκόπου Κουρίου της Παλαιφάτου Εκκλησίας της Κύπρου. Στον βίο του Αγίου Φιλωνίδη, που συνέγραψε ο επίσκοπος Αρίστων, αναφέρεται ότι αυτός έζησε επί Διοκλητιανού. Αρνούμενος ο Φιλωνίδης να προσκυνήσει τα είδωλα και ομολογώντας δημόσια την πίστη του στον Χριστό, φυλακίστηκε με τους αγίους Αριστοκλή, Δημητριανό και Αθανάσιο, οι οποίοι και τελειώθηκαν μαρτυρικά. Πληροφορηθείς το βασιλικό διάταγμα, βάσει του οποίου οι στρατιώτες εντέλλονταν να ασελγούν...

Απόηχοι της έναρξης του Β΄ Βαλκανικού Πολέμου στην Κύπρο

Σωτηρούλα Βασιλείου, Δρ Ιστορίας Α.Π.Θ. Η έναρξη του –επικερδούς για την Ελλάδα– Β΄ Βαλκανικού Πολέμου, στις 16 Ιουνίου 1913, με τη γραφίδα του Ιωάννη Περδίου, στο «Μαστίγιον» σε έμμετρη αφήγηση υπό τον τίτλο: «Πυρ, κατ’ εχθρών εναγών! Νυν υπέρ πάντων αγών!». Αντίπαλος της Ελλάδας, κατά τον πόλεμο αυτό, η Βουλγαρία, εξ ού και η κατακλείδα του Περδίου «Και μες στην Αγιά μας πριν μπήτε Σοφιά, Να μπήτε στη Σόφια!». Επίδικο τα εδάφη που κερδήθηκαν από τους Συμμάχους κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο, με αντίπαλο την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Στις εικόνες δύο σχετικά άρθρα, από...

Οἱ ἅγιοι ἐπίσκοποι Ἀμαθοῦντος Μνημόνιος καὶ Τύχων

Ἀρχιμανδρίτης Φώτιος Ἰωακεὶμ Ἡ περιώνυμη πόλη τῆς Ἀμαθοῦντος, τῆς ὁποίας τὰ ἐκτεταμένα κατάλοιπα καὶ ἐρείπια ἁπλώνονται σήμερα στὴ νότια ἀκτὴ τῆς Κύπρου καὶ περὶ τὰ δέκα χιλιόμετρα ἀνατολικὰ τῆς πόλεως Λεμεσοῦ, ὑπῆρξε, ὡς γνωστόν, μία ἀπὸ τὶς δεκατέσσερεις ἐπισκοπὲς τῆς χριστιανικῆς νήσου, οἱ ὁποῖες ἐμφανίζονται ὀργανωμένες καὶ λειτουργοῦσες ἤδη ἀπὸ τὶς ἀρχὲς τοῦ τετάρτου αἰώνα. Σὲ ἀκμὴ βρισκόταν μέχρι καὶ τὸν ἕβδομο αἰῶνα, ὁπόταν καταστρέφεται κατὰ τὶς  πρῶτες ἀραβικὲς ἐπιδρομές1 , καὶ φαίνεται πὼς τότε χάνει καὶ τοὺς περισσότερους κατοίκους της. Ὡστόσο ἐξακολουθεῖ νὰ ὑφίσταται ἡ ἐπισκοπικὴ ἕδρα Ἀμαθοῦντος μέχρι καὶ τὸ τέλος...

Μνήμη του Αγίου Τύχωνος, επισκόπου Αμαθούντος (16 Ιουνίου)

Σήμερα, 16 Ιουνίου, η Αγία μας Ορθόδοξος Εκκλησία τιμά τη μνήμη των Αγίων πατέρων Μνήμονος και Τύχωνος, επισκόπων Αμαθούντος, και πανηγυρίζει η Παλαίφατος Εκκλησία της Κύπρου και ιδιαίτερα η κοινότητα Άγιος Τύχωνας όπου και η έδρα της επανιδρυθείσης επισκοπής Αμαθούντος στη Λεμεσό, επί Αρχιεπισκόπου Κύπρου Χρυσοστόμου Β΄ το 2007. (περισσότερα…)

Κρήτη και Κύπρος στα τέλη του 18ου αιώνα. Μαρτυρίες για τα Ορλωφικά σε κυπριακό ιστορικό σύγγραμμα του 1788

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Tο έργο του Aρχιμανδρίτη Kυπριανού «Iστορία Xρονολογική της Nήσου Kύπρου», που εκδόθηκε «δι᾽ ιδίων αναλωμάτων» στη Bενετία, το 1788, αποτελεί το πρώτο επιστημονικό ιστορικό σύγγραμμα στα χρόνια του Tουρκοκρατούμενου Eλληνισμού και μία μοναδική πηγή της κοινωνικής ιστορίας του. Aνδρωμένος πνευματικά στο περιβάλλον της Aρχιεπισκοπής Kύπρου, έχοντας μελετήσει επαρκώς τις παραδόσεις του τόπου του και κάτοχος ευρείας μόρφωσης από τις σπουδές και τα ταξίδια του στη Δύση, ο Kυπριανός πραγματεύεται με μοναδική δεξιότητα ζητήματα που αφορούν την ιστορία και τον πολιτισμό. H διαποτισμένη από τα ιστοριογραφικά...

Μνήμη του Αγίου Αυγουστίνου, επισκόπου Ιππώνος (15 Ιουνίου)

Σήμερα, 15 Ιουνίου, η Αγία μας Ορθόδοξος Εκκλησία, τιμά τη μνήμη του προφήτη Αμώς, του Οσίου Ιερωνύμου και του Αγίου Αυγουστίνου επισκόπου Ιππώνος. Ο Προφήτης Αμώς ήταν βοσκός, αλλά το Άγιο Πνεύμα τον ανέδειξαν σε Προφήτη. Έζησε 800 χρόνια προ Χριστού, και στις προφητείες χρησιμοποιεί σκληρή γλώσσα και ελέγχει τον αποστάτη από το θέλημα του Θεού, λαό του Ισραήλ. Ο Αυγουστίνος (κατά κόσμον Aυρήλιος Αυγουστίνος) γεννήθηκε στην Ταγάστη της Νουμιδίας στην Αφρική, το έτος 354 μ.Χ. από χριστιανή μητέρα, τη Μόνικα και πατέρα ειδωλολάτρη, τον Πατρίκιο. Τα πρώτα γράμματα τα διδάχθηκε στην...

Μνήμη του Προφήτου Ελισσαίου (14 Ιουνίου)

Σήμερα, Κυριακή, 14 Ιουνίου, η Εκκλησία με τον αναστάσιμο χαρακτήρα της ημέρας, τιμά τη μνήμη του προφήτου Ελισσαίου, του Αγίου Μεθοδίου Κωνσταντινουπόλεως του Ομολογητού, και του σέρβου Αρχιμανδρίτη, Οσίου Ιουστίνου (Πόποβιτς). (περισσότερα…)

Άγιος Τριφύλλιος. Ο προστάτης Άγιος της Λευκωσίας και ο ναός του στο Ελένειον

Ο μοναδικός ναός, σήμερα, σε όλη την Κύπρο, ο οποίος είναι αφιερωμένος στον πρώτο Επίσκοπο της Λευκωσίας, είναι το μικρό παρεκκλήσι στην αυλή του Δημοτικού Σχολείου Ελένειον. Ο προσκυνηματικός ναός του Αγίου Τριφυλλίου, του πρώτου Επισκόπου Λευκωσίας, στο Ελένειον, εγκαινιάστηκε στις 13 Ιουνίου του 1992. Ο θεμέλιος λίθος είχε κατατεθεί ένα χρόνο προηγουμένως, στις 13 Ιουνίου 1991. Πρόκειται για ένα πολύ μικρό και λιτό εκκλησάκι, με τριγωνική ξύλινη στέγη,που οι διαστάσεις του ίσως να μην ξεπερνούν τα 3x2 μέτρα. Η όλη του εσωτερική διακόσμηση αποτελείται από μία εικόνα του Αγίου Τριφυλλίου...

Μνήμη του Αγίου Τριφυλλίου, Επισκόπου Λήδρας (13 Ιουνίου)

Σήμερα, 13 Ιουνίου, η Αγία μας Ορθόδοξος Εκκλησία εορτάζει τη μνήμη του Αγίου Τριφυλλίου, επισκόπου Λήδρας, και της Αγίας Μάρτυρος Ακυλίνης. Ο Άγιος Τριφύλλιος ήταν επίσκοπος της Λευκωσίας τον 4ο αιώνα μ.Χ. Μορφώθηκε στα δύο πνευματικά κέντρα της νήσου, τη Σαλαμίνα και τους Σόλους, ενώ μετέβη και ανατολικά στη Βηρυτό, όπου συμπλήρωσε τις θύραθεν σπουδές του στη νομική και τη ρητορική. (περισσότερα…)