Ιστορια - Πολιτισμος

Το γεγονός της Πεντηκοστής

«Η Εκκλησία»,  όπως λέει ο π. Γεώργιος Φλορόφσκι «είναι μια με την Πεντηκοστή, που ήταν η ημέρα της θαυμαστής θεμελιώσεως και των γενεθλίων της Εκκλησίας, οπότε όλες οι προφητείες γι΄ αυτήν εκπληρώθηκαν. Σ’ εκείνη την ¨τρομερή και ακατανόητη γιορτή¨, το Πνεύμα, ο Παράκλητος, κατέρχεται και ενοικεί μέσα στον κόσμο, όπου ποτέ πριν δεν ήταν παρών κατά τον τρόπο που αρχίζει τώρα να ενοικεί». Η Πεντηκοστή στην Παλαιά Διαθήκη, ήταν η δεύτερη από τις τρεις μεγάλες ετήσιες γιορτές του λαού Ισραήλ, που γιορταζόταν πενήντα μέρες μετά το Ιουδαϊκό Πάσχα. Ονομαζόταν και γιορτή...

Ο Μέγας Ευεργέτης της Κυπριακής Εκπαίδευσης Γρηγόριος Σιναΐτης (†1866)

Kωστής Kοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Tο 1854 εξελέγη στον αρχιεπισκοπικό θρόνο της Eκκλησίας της Kύπρου ο Mακάριος A΄, ο οποίος είχε υπηρετήσει προηγουμένως, ως Iεροδιάκονος, στις αρχές της δεκαετίας του 1820 στη Mητρόπολη Πάφου και από το 1827 στην Aρχιεπισκοπή του νησιού. Άριστος γνώστης από την πολυετή υπηρεσία του στο εκκλησιαστικό περιβάλλον των διπλωματικών ελιγμών, που απαιτούνταν για την αντιμετώπιση της οθωμανικής διοίκησης και των αυθαιρεσιών της, ο Mακάριος κατάφερε να χειριστεί με σύνεση και υπευθυνότητα τα διάφορα θέματα, που σχετίζονταν με την αξιοπρέπεια και τη βελτίωση των συνθηκών ζωής...

Α΄ Οικουμενική Σύνοδος. Η σύγκληση και οι αποφάσεις της[1]

Ἐπισκόπου Καρπασίας κ. Χριστοφόρου Ἡ Σύγκληση τῆς Α΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου Ἡ Α΄ Οἰκουμενική Σύνοδος συνεκλήθη ἀπό τόν αὐτοκράτορα Μεγάλο Κωνσταντῖνο στή Νίκαια τῆς Βιθυνίας ἐναντίον τοῦ αἱρεσιάρχου Ἀρείου καί τῶν ὀπαδῶν του. Αὐτή ἔλαβε χώρα στά βασιλικά ἀνάκτορα τῆς Νίκαιας ἀπό τίς 20 Μαΐου, προκαταρτικά, καί ἀπό τίς 14 Ιουνίου ἐπίσημα μέ τήν παρουσία τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου, μέχρι καί τίς 25 Αὐγούστου τοῦ ἔτους 325[2]. Ἡ Σύνοδος ἀποτελεῖτο ἀπό 318 Πατέρες, μεταξύ τῶν ὁποίων ὑπῆρχαν γνωστοί γιά τήν ἁγιότητά τους, τή θεολογική τους κατάρτιση καί τήν πίστη τους στήν Ὀρθοδοξία. Τέτοιοι πατέρες...

Μνήμη του Αγίου Μητροφάνους, Αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως (4 Ιουνίου)

Η Εκκλησία σήμερα τιμά τη μνήμη των αγίων Μάρθας και Μαρίας, αδελφών του Τετραήμερου Λαζάρου, πρώτου Επισκόπου Κιτίου, οι οποίοι φιλοξένησαν τον Κύριο στην οικία τους στη Βιθυνία. Του Αγίου Μητροφάνους, αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως, και του οσιομάρτυρος Ιωάννου, ηγουμένου της Μονής Μοναγρίας. Ο Άγιος Μητροφάνης, έζησε τον 4ο αιώνα, επί  Μεγάλου Κωνσταντίνου. Αφού γνώρισε την Αγία Γραφή και τη ζωή της Εκκλησίας, γρήγορα απέρριψε τη θρησκεία των ειδώλων και προσήλθε στην αληθινή θρησκεία του Χριστού. Αργότερα, στολισμένος με πολλές αρετές, χειροτονήθηκε κληρικός και στη συνέχεια ανήλθε στο θρόνο του Βυζαντίου. Ήταν μεγάλος θεολόγος,...

Τα μετόχια του Σινά στην Κύπρο

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Oι σχέσεις της Kύπρου με την Iερά Mονή της Aγίας Aικατερίνης του Σινά έχουν τις απαρχές τους στους πρώτους αιώνες της λειτουργίας της Mονής, όταν αρκετοί Kύπριοι εντάχθηκαν στην αδελφότητά της και με τον τρόπο της ζωής τους ή τα συγγράμματά τους έδωσαν έργο διαχρονικής αξίας. Σταδιακά, ανάμεσα στην Kύπρο και στο Σινά, δημιουργήθηκε ένα πολύπλευρο πλέγμα σχέσεων, που είχε ισχυρές προεκτάσεις, ιδίως στους τομείς της τέχνης και της γεωκτησίας. Σημαντικό ρόλο στον τομέα αυτό διαδραμάτισαν τα μετόχια, που είχε η Μονή του Σινά στην...

Αγίου Νεοφύτου του Εγκλείστου. Κατήχηση 16 γιά τούς ἐν Νικαίᾳ ἅγιους Πατέρες καί γιά ὅσα ἐδογμάτισαν γιά τήν ὀρθόδοξη πίστη καί ὅτι ἡ ὀρθή πίστη χρειάζεται καί σωστή ζωή[1]

Μετάφραση: Βασιλείου Κατσαροῦ Ὁμότιμου Καθηγητῆ Α.Π.Θ. Ἀδελφοὶ καὶ πατέρες, ἰδοὺ ἡ μεταξύ δύο φωσφόρων καὶ σωτηρίων ἑορτῶν ἑορτή. Ἰδοὺ ἡ μεταξύ δύο οὐρανομηκῶν πανηγύρεων πολύφωτοι ἀστέρες. Ἰδοὺ μεταξύ δύο οὐρανοδρόμων ἁρμάτων τριακόσιοι δέκα ὀχτώ ἡνίοχοι, ὄχι πάντως γιὰ νὰ κρατήσουν μὲ τὰ ἡνία τὴν ὁρμὴ τῶν θείων αὐτῶν ἡνιοχουμένων ἁρμάτων, ἀλλὰ αὐτοὺς ποὺ δείχνουν ἔλλειψη ἐμπιστοσύνης γι᾿ αὐτοὺς ποὺ ἐπιβαίνουν σ’ αὐτὰ ἐδῶ τὰ ἅρματα νὰ τοὺς καθοδηγήσουν νὰ πιστέψουν ὅτι ἀπὸ τὴ μιὰ ἀνέβασε στὶς οὐράνιες ἁψίδες καὶ τοὺς πατρικοὺς κόλπους ἀπὸ τὴ γῆ τὸν σαρκοφόρο Θεὸ Λόγο, ἀπὸ τὴν...

Μνήμη του αγίου μάρτυρος Λουκιλλιανού (3 Ιουνίου)

Η Εκκλησία σήμερα, 3 Ιουνίου, τιμά τη μνήμη του Οσίου Πάππου, ο οποίος είναι συνώνυμος του Αγίου Ιεράρχου Πάππου Επισκόπου Χύτρων (Κυθρέας) που τιμάται στις 24 Οκτωβρίου. Επίσης, σήμερα εορτάζουμε τους μάρτυρες Λουκιλλιανό, Παύλη την παρθένο και ακόμη 4  μάρτυρες παιδιά. Ο ηλικιωμένος ιερέας των ειδώλων Λουκιλλιανός έζησε την προσωπική του Πεντηκοστή και γνώρισε το Χριστιανισμό. Κατηχήθηκε, βαπτίστηκε και έλαβε το άγιο Χρίσμα. Επιβεβαιώθηκε ακόμη μια φορά ο Κυριακός λόγος «τα αδύνατα παρά ανθρώποις δυνατά παρά τω Θεώ εστίν» (Λκ. 18, 27). Η εμπειρία αυτή βιώνεται συχνά μέσα από τη μελέτη...

Μνήμη του Αγίου Νικηφόρου αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως του Ομολογητού (2 Ιουνίου)

Σήμερα, η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Νικηφόρου, αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως του Ομολογητού, ο οποίος γεννήθηκε στην Επτάλοφο Πόλη το 758 μ.Χ. Όταν όμως το 813 μ.Χ. επί Λέοντος Ε' του Αρμένιου, ξέσπασε απηνής διωγμός κατά των προασπιστών της τιμητικής προσκύνησης των εικόνων, η αγέρωχη ηγετική πνευματική στάση και η θεολογική του σταθερότητα ανέδειξαν τον Πατριάρχη Νικηφόρο σε προστάτη του πληρώματος της Ορθοδόξου Εκκλησίας και της ορθής διδασκαλίας περί των εικόνων. Όπως ήταν φυσικό, όλα αυτά προκάλεσαν την οργή του αυτοκράτορα, ο οποίος τον απομάκρυνε από τον πατριαρχικό θρόνο. Ο Νικηφόρος υπέστη...

1700 χρόνια ἀπό τη σύγκληση τῆς Α΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου

Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Κύπρου κ.κ. Γεωργίου Στήν Ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας ὑπῆρξαν στιγμές κρίσιμες πού διαμόρφωσαν τό παρόν καί τό μέλλον της καί σημάδεψαν τήν πορεία τῆς πίστης καί τοῦ Χριστιανισμοῦ μέσα στούς αἰῶνες. Ἕνα τέτοιο γεγονός, μία σημαντική ἐπέτειος τήν ὁποία, ὡς Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί, θυμούμαστε ἔντονα φέτος, εἶναι ἡ σύγκληση τῆς Α΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, πού συνεκλήθη πρίν ἀπό 1700 ἀκριβῶς χρόνια. Εἶναι, ὄντως, μία ἐπέτειος μέ παγχριστιανική ἐμβέλεια, ἀφοῦ ἡ Α΄ Οἰκουμενική Σύνοδος ἀποτελεῖ σημεῖο καμπῆς στήν Ἱστορία καί στή Θεολογία τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ Α΄ Οἰκουμενική Σύνοδος, ὡς γνωστό, συνεκλήθη ἀπό τήν Ἐκκλησία στή...

Κυριακή των Αγίων 318 Θεοφόρων Πατέρων της εν Νικαία Α΄ Οικ. Συνόδου (1 Ιουνίου 2025)

Σήμερα Κυριακή των Αγίων Πατέρων της Α΄ Οικ. Συνόδου, Νίκαια το 325 και η Εκκλησία τιμά τη μνήμη των Μαρτύρων Ιουστίνου του φιλοσόφου, Ιούστου, Χαρίτωνος και Χαριτούς. Ο Ιουστίνος γεννήθηκε στη Νεάπολη της Παλαιστίνης το 100 μ.X. Οι Έλληνες γονείς του φρόντισαν να λάβει εξαιρετική ανατροφή αλλά και φιλοσοφική μόρφωση. Η θύραθεν παιδεία δεν έδιδε απάντηση στα ερωτήματα που έθετε η ανήσυχη ψυχή του. Ο Θεός, βλέποντας την πρόθεση των αναζητήσεων του, ανταποκρίθηκε ευμενώς. Καθώς βάδιζε κοντά στη θάλασσα, συνάντησε ένα γέροντα, καταρτισμένο στην Παράδοση της Εκκλησίας. Διδάχθηκε το βάθος της χριστιανικής...