Βιβλία για τις κατεχόμενες πόλεις και κοινότητες

Κωστής Κοκκινόφτας
Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου

Ένας από τους κύριους στόχους της Τουρκίας, αμέσως μετά την κατάληψη του βόρειου τμήματος της Κύπρου το 1974, ήταν η τουρκοποίηση των κατεχόμενων εδαφών και η καταστροφή της πολιτιστικής τους κληρονομιάς. Για τον λόγο αυτό αρχικά εξεδίωξε βίαια τους Έλληνες κατοίκους από τις περιοχές που κατέλαβε και ακολούθως προχώρησε συστηματικά στον πλήρη εποικισμό τους, ώστε να αλλοιώσει τον δημογραφικό τους χαρακτήρα. Το τουρκικό καθεστώς άλλαξε επίσης τα ονόματα και τα τοπωνύμια των πόλεων και κοινοτήτων και κατέστρεψε ή αλλοίωσε ό,τι μαρτυρούσε την ελληνορθόδοξη φυσιογνωμία τους, όπως τις εκκλησίες, τις οποίες μετέτρεψε σε μουσουλμανικά τεμένη, χώρους αναψυχής, αποθήκες, ακόμη και σε στάβλους ζώων. Το γεγονός αυτό παρακίνησε εκδιωχθέντες κατοίκους, καθώς και διάφορους φορείς, όπως Δήμους και Κοινοτικά Συμβούλια, Προσφυγικά Σωματεία και Πολιτιστικούς Συλλόγους, να εκδώσουν σχετικά βιβλία για την ιστορία και την πολιτιστική ιδιαιτερότητα των κατεχόμενων κοινοτήτων, για να καταδείξουν την ελληνικότητα τους και να συμβάλουν στη διατήρηση της ιστορικής τους μνήμης, ειδικότερα ανάμεσα στις νεότερες γενιές, που δεν έζησαν στη γη των πατέρων τους.

Η παρούσα μελέτη παρουσιάζει την προσπάθεια για τον εντοπισμό των ανωτέρω εκδόσεων, ώστε να καταρτιστεί σχετικός κατάλογος, στον οποίο περιλαμβάνονται συνολικά 179 βιβλία, που πληρούσαν συγκεκριμένες προδιαγραφές. Αυτές αφορούσαν είτε την ιστορία των κατεχόμενων πόλεων και κοινοτήτων, είτε επικεντρώνονταν στη λαογραφία τους και περιλάμβαναν πληροφορίες για τον καθημερινό βίο των κατοίκων, ή κατέγραφαν γενεαλογικά δέντρα, που μαρτυρούν την εκεί διαχρονική τους παρουσία. Είναι, όμως, πολύ πιθανόν να έχουν κυκλοφορήσει και ορισμένα άλλα, τα οποία δεν υπέπεσαν στην αντίληψή μας, αφού ο εντοπισμός τους αντιμετωπίζει ποικίλες δυσκολίες, με βασικότερη το γεγονός ότι τα βιβλία αυτά διατίθενται, τις περισσότερες φορές, από τους συγγραφείς στους ομοχώριούς τους, χωρίς να προωθούνται στα βιβλιοπωλεία και να γνωστοποιείται ευρύτερα η κυκλοφορία τους. Πολλές φορές, μάλιστα, παραλείπεται και η βασική υποχρέωση να ληφθεί διεθνής πρότυπος αριθμός βιβλίου (ISBN), με αποτέλεσμα να μην καταγράφονται σε καμία επίσημη βιβλιολογική πηγή.

Διαβάστε ολόκληρο το κείμενο εδώ

Πρώτη δημοσίευση στην ιστοσελίδα: 12.05.2025