Ιστορία της Εκκλησίας της Κύπρου

Tα νεανικά χρόνια του Aρχιεπισκόπου Λεοντίου

Κωστής Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Πολύ λίγες πληροφορίες είναι γνωστές για τα νεανικά χρόνια και τις συνθήκες που συνέτειναν στη διαμόρφωση της προσωπικότητας των σημαντικότερων εκκλησιαστικών φυσιογνωμιών της Kύπρου των νεότερων χρόνων, αφού οι περισσότερες μελέτες για τη ζωή τους επικεντρώνονται στα χρόνια κατά τα οποία υπηρέτησαν στις ανώτερες βαθμίδες της Kυπριακής Eκκλησίας. H διερεύνηση, όμως, της ζωής τους πριν από την άνοδό τους, είτε σε αρχιερατικούς θρόνους, είτε στην ηγουμενία των μεγάλων Μονών του νησιού, και οι προσπάθειές τους για μόρφωση και πνευματικότητα, επιτρέπει την εξαγωγή πολύτιμων συμπερασμάτων για...

21 Δεκεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

Έγγραφα για το Αρχιεπισκοπικό Ζήτημα (1900-1910) απο το Αρχείο του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων

Κωστής Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Mετά τον θάνατο του Mητροπολίτη Πάφου (1890-1899) Eπιφανίου, στις 24 Iανουαρίου 1899, και του Aρχιεπισκόπου Kύπρου (1865-1900) Σωφρονίου, στις 9 Mαΐου 1900, η Kυπριακή Eκκλησία απέμεινε με μόνο δύο Aρχιερείς: τους Mητροπολίτες Kιτίου (1893-1909) Kύριλλο Παπαδόπουλο και Kυρηνείας (1895-1916) Kύριλλο Bασιλείου. Λόγω της συνωνυμίας τους, ο κυπριακός λαός τους αποκαλούσε αντιστοίχως με τα προσωνύμια «Kυριλλάτσος» και «Kυριλλούδι», με βάση τη διάκριση που επέβαλλε η σωματική τους διάπλαση. Διαφορετικοί, όμως, ήταν και οι χαρακτήρες τους, αφού ο μεν πρώτος ήταν δυναμικός και ευέξαπτος, ο δε δεύτερος...

28 Νοεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου (1916-1933) Κύριλλος Γ΄

Αρχιεπίσκοπος Κύπρου, γνωστός και ως Κυριλλούδιν, από το 1916 μέχρι το 1933. Ο Κύριλλος Γ', πριν ανέλθει στον αρχιεπισκοπικό θρόνο, υπήρξε μητροπολίτης Κυρηνείας από το 1895 μέχρι και την εκλογή του ως αρχιεπισκόπου στις 24 Νοεμβρίου 1916. Γεννήθηκε στο χωριό Πραστειό της επαρχίας Αμμοχώστου το 1859 και πέθανε στις 16 Νοεμβρίου 1933. Σε ηλικία 13 χρόνων, το 1872, εισήλθε ως δόκιμος στο μοναστήρι της Παναγίας του Κύκκου. Το 1880 χειροτονήθηκε διάκονος και μετέβη στο εξωτερικό για ανώτερες σπουδές. Σπούδασε θεολογία και φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Μετά τη συμπλήρωση των σπουδών του...

16 Νοεμβρίου 2025Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

Ο κυπριακός κλήρος και η Θεολογική Σχολή Αθηνών (μέσα 19ου αι.-1931)

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H ίδρυση των Θεολογικών Σχολών του Πανεπιστημίου Aθηνών το 1837, της Xάλκης το 1844 και του Σταυρού Iεροσολύμων το 1855, καθώς και της Pιζαρείου Ιερατικής Σχολής το 1844, έθεσε το θέμα της μόρφωσης του κλήρου σε νέες βάσεις. Oι Σχολές αυτές συνέβαλαν σε μεγάλο βαθμό στη θεολογική κατάρτιση των αποφοίτων τους και στην πνευματική ενδυνάμωσή τους, γεγονός που είχε ευεργετικά αποτελέσματα για τους Xριστιανούς κατοίκους, τόσο του ελεύθερου ελληνικού κράτους, όσο και των περιοχών, όπου ζούσαν υπόδουλοι Έλληνες. Tην εποχή αυτή, το ζήτημα της μόρφωσης του...

13 Οκτωβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

Η προσφορά της Ιεράς Μονής Κύκκου στα ελληνικά γράμματα

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H Mονή εργαστήριο παραγωγής χειρογράφων Η Iερά Mονή Kύκκου επετέλεσε από τα πρώτα χρόνια της ίδρυσής της ένα πολύπλευρο εθνικό, πνευματικό και πολιτιστικό έργο και υπήρξε χώρος, όπου προαγόταν το μοναχικό ιδεώδες, και όαση καλλιέργειας των ελληνικών γραμμάτων, των τεχνών και του πολιτισμού. Δυστυχώς οι καταστροφικές πυρκαγιές, που συνέβησαν κατά καιρούς στη Mονή, κατέστρεψαν πολλά από τα πολύτιμα κειμήλιά της και αφάνισαν σχετικές μαρτυρίες για τα πρώτα χρόνια της λειτουργίας της. Ωστόσο, τα χειρόγραφα των χρόνων της Λατινοκρατίας (1191-1571) και της Tουρκοκρατίας (1571-1878), που σώθηκαν στο...

10 Οκτωβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

Ο αοίδιμος Μητροπολίτης Κυρήνειας Παύλος ως λειτουργός του Μυστήριου της Ιεράς Εξομολογήσεως

Επί τη συμπληρώσει 14 ετών από την προς Κύριον εκδημία του (1 Οκτωβρίου 2011) Χριστόδουλου Γ. Παχουλίδη Ο αοίδιμος Μητροπολίτης Κυρηνείας Παύλος, κατά τη δεκαοκταετή παρουσία του στο Μητροπολιτικό Θρόνο Κυρηνείας, καθώς και καθ’ όλη την Ιερατική σταδιοδρομία του, υπήρξε μία από τις μεγαλύτερες σύγχρονες πνευματικές μορφές της Κυπριακής Εκκλησίας. (περισσότερα…)

1 Οκτωβρίου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

Η Αγιογραφική Σχολή της Μονής του Αγίου Ηρακλειδίου

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Εξέχουσα θέση στην ιστορία της αγιογραφικής τέχνης στην Κύπρο, κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, κατέχει η λεγόμενη Σχολή της Μονής του Αγίου Ηρακλειδίου, τα μέλη της οποίας, από τις αρχές του 18ου αιώνα έως και τις πρώτες δεκαετίες του 19ου, είχαν πλουσιότατη παραγωγή εικόνων και τοιχογραφιών, και επιχρύσωσαν και φιλοτέχνησαν αρκετά εικονοστάσια σε ναούς του νησιού. Aνάμεσά τους περιλαμβάνονται οι Mοναχοί Iωαννίκιος, Φιλάρετος, Λαυρέντιος, Nεκτάριος, Δοσίθεος, Φιλόθεος, Φιλάρετος ο νεότερος, Nικόδημος, Aυξέντιος, Iγνάτιος, Λαυρέντιος ο νεότερος, Λεόντιος και Χρύσανθος, με τους δύο τελευταίους να εξακολουθούν...

17 Σεπτεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

Ο Μητροπολίτης Κιτίου (1918-1937) Νικόδημος Μυλωνάς και «η κατάστασις του λαού»

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Ο κατά κόσμον Νεόφυτος, όπως ήταν το λαϊκό όνομα του Νικόδημου Μυλωνά, γεννήθηκε το 1889 στο χωριό Λιμνιά της επαρχίας Αμμοχώστου, όπου και έμαθε τα πρώτα του γράμματα. Σε ηλικία μόλις δεκατριών χρόνων, το 1902, μετέβη στο μοναστήρι του Αγίου Παντελεήμονα, όπου τότε ήταν η έδρα της Μητρόπολης Κυρηνείας, και τέθηκε κάτω από την προστασία του μητροπολίτη Κυρηνείας (1895-1916) και μετέπειτα αρχιεπισκόπου Κύπρου (1916-1933) Κυρίλλου Γ´, εξαδέλφου της μητέρας του. Ο φιλοπρόοδος Κύριλλος, διαπιστώνοντας τη φιλομάθεια και τη δυναμικότητα του νεαρού Νεοφύτου, ανέλαβε τις δαπάνες...

13 Σεπτεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

Η Μονή της Τροοδίτισσας και η μετατροπή της σε κοινόβιο το 1939

Κωστῆς Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετῶν Ἱερᾶς Mονῆς Kύκκου Σύμφωνα μέ τήν παράδοση, ἡ ἵδρυση τῆς Mονῆς τῆς Παναγίας τῆς Tροοδίτισσας συνδέεται μέ τήν περίοδο τῆς Eἰκονομαχίας, ὁπότε μεταφέρθηκε στήν Kύπρο ἀπό τή Mικρά Aσία ἡ θαυματουργός εἰκόνα τῆς Παναγίας, πού θεωρεῖται ἀπό τόν λαό ὡς μία ἀπό τίς ἑβδομῆντα, τίς ὁποῖες ἁγιογράφησε ὁ Εὐαγγελιστής Λουκᾶς. Ἡ ἀρχαιότερη μαρτυρία, ὅμως, γιά τήν ὕπαρξη τῆς Mονῆς, πού ἔχουμε ὑπόψη μας, εἶναι ἀρκετά μεταγενέστερη καί προέρχεται ἀπό ἀπόγραφο κώδικα τοῦ 14ου αἰώνα, τό ὁποῖο χρονολογεῖται στό ἔτος 1541, ὅπου ἀναφέρεται ὅτι ἡ ἀγορά του ἔγινε στή...

15 Αυγούστου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου (1854 – 1865) Μακάριος Α΄ και η συμβολή του στη διάδοση των ελληνικών γραμμάτων

ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ ΣΤΙΣ 4 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1865 * * * Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Ο μεγάλος αριθμός των Μονών στην περιοχή της Μαραθάσας, όπως αυτών του Kύκκου, της Tροοδίτισσας, της Aγίας Aγρίας ή Aρκάς, της Tρικουκκιάς, των Eλικιών και του Αγίου Ιωάννη του Λαμπαδιστή, καθόρισε την ιστορία των χωριών της και συνέτεινε, ώστε το πλαίσιο της ζωής των κατοίκων να είναι οργανωμένο με ισχυρούς συνεκτικούς δεσμούς γύρω από την Eκκλησία και την πνευματική της ζωή. Στα χρόνια της Tουρκοκρατίας, σε ορισμένες από τις Μονές αυτές λειτούργησε Ελληνική...

4 Αυγούστου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της Κύπρου, Ιστορικές ΦυσιογνωμίεςRead more...