Ιστορια - Πολιτισμος

Η εκπαίδευση στην Τηλλυρία κατά τον 19ο αιώνα

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Oι πρώτες συστηματικές πληροφορίες που έχουμε για τη ζωή των κατοίκων των χωριών της Tηλλυρίας ανάγονται στα μέσα του 19ου αιώνα, οπότε σε κείμενα της περιόδου περιγράφονται με μελανά χρώματα οι δυσκολίες που αντιμετώπιζαν στον καθημερινό τους αγώνα για επιβίωση. Για παράδειγμα, ο υποπρόξενος της Eλλάδας στην Kύπρο τη δεκαετία του 1840, Δημήτριος Mαργαρίτης, σημειώνει, το 1849, ότι η Tηλλυρία περιλαμβανόταν στην επαρχία της Xρυσοχούς, που ήταν η πτωχότερη του νησιού, με τους περισσότερους από τους κατοίκους της να ζουν σε συνθήκες εξαθλίωσης και φτώχειας,...

30 Ιανουαρίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Το Πρόσκαιρο και το αιώνιο στη ζωή των Τριών Ιεραρχών

Πανοσιολογιωτάτου Αρχιμανδρίτου π. Αστέριου Χατζηνικολάου* Ὁ Ὀρθόδοξος κόσμος τιμᾶ τούς τρεῖς μεγίστους φωστῆρας τῆς Τρισηλίου Θεότητος. Τούς γιορτάζει σ’ ὅλη τήν οἰκουμένη, διότι εἶναι διδάσκαλοι οἰκουμενικοί. Λάμπουν σάν ἀστέρες πολύφωτοι στό νοητό στερέωμα τῆς Ἐκκλησίας. Οἱ μορφές τους, αἰῶνες τώρα, δέν ἔχουν χάσει τίποτε ἀπό τή λάμψη τους. Ἀντίθετα, στούς σκοτεινούς καιρούς μας, λάμπουν περισσότερο καί φωτίζουν τούς δρόμους μας. Ἐλάχιστοι στήν ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας μας ὀνομάσθηκαν μεγάλοι, ὅπως ὁ Μέγας Βασίλειος. Μόνον τρεῖς ἅγιοι πῆραν τόν τίτλο τοῦ Θεολόγου, ὅπως ὁ ἅγιος Γρηγόριος. Καί κανείς ἄλλος δέν ὀνομάσθηκε Χρυσόστομος ἐκτός ἀπό...

30 Ιανουαρίου 2026Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη των Τριών Μεγάλων Ιεραρχών (30 Ιανουαρίου)

Η Εκκλησία, αλλά και ευρύτερα η ελληνική παιδεία, τιμούν σήμερα τη μνήμη των Τριών Μεγάλων Ιεραρχών και Οικουμενικών Διδασκάλων, Βασιλείου του Μεγάλου Αρχιεπισκόπου Καισαρείας της Καππαδοκίας, Γρηγορίου του Θεολόγου και Ιωάννου του Χρυσοστόμου, Αρχιεπισκόπων Κωνσταντινουπόλεως. (περισσότερα…)

30 Ιανουαρίου 2026Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιανουάριος, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ανακομιδή των λειψάνων του Αγίου Ιγνατίου του Θεοφόρου (29 Ιανουαρίου)

Σήμερα η Εκκλησία τιμά τον Άγιο Ιγνάτιο με την ευκαιρία της ανακομιδής των λειψάνων του. Είναι ο δεύτερος Επίσκοπος Αντιοχείας και μαθητής του Ευαγγελιστή Ιωάννη. Επίσης, σήμερα τιμούμε τη μνήμη των μαρτύρων των εν Σαμοσάτοις τελειωθέντων Φιλοθέου, Υπερεχίου, Αβίβου, Ιουλιανού, Ρωμανού, Ιακώβου και Παρηγορίου. (περισσότερα…)

29 Ιανουαρίου 2026Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιανουάριος, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

104 έτη από τη γέννηση και 32 έτη από την κοίμηση του αοιδίμου Μητροπολίτου Κυρηνείας Γρηγορίου (1922 – + 28/01/1994)

Με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 104 ετών από τη γέννηση και 32 ετών από την κοίμηση του αοιδίμου Μητροπολίτου Κυρηνείας κυρού Γρηγoρίου, παραθέτουμε σύντομο αφιέρωμα, το οποίο δημοσιεύτηκε το 1994 στο περιοδικό «Εκκλησία» της Εκκλησίας της Ελλάδος. Το κείμενο που παραθέτουμε το δημοσίευσε ο τότε φοιτητής της Θεολογικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Ιωάννης Γ. Χατζηουρανίου, νυν Επίσκοπος Μεσαορίας Γρηγόριος. Ακολουθεί κείμενο του κ. Χριστόδουλου Παχουλίδη, πρώην γραμματέα, για 55 συναπτά έτη, στην Ιερά Μητρόπολη Κυρηνείας. ----------------------------- Ιωάννη Γ. Χατζηουρανίου νυν Επισκόπου Μεσαορίας Γρηγορίου Ο ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΚΥΡΗΝΕΙΑΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ (1922-28 Ἰανουαρίου 1994) Περιοδικὸν «ΕΚΚΛΗΣΙΑ» [Ἔτος ΟΑ΄ (1994), σσ....

28 Ιανουαρίου 2026Ιστορικές ΦυσιογνωμίεςRead more...

Μνήμη του οσίου Εφραίμ του Σύρου (28 Ιανουαρίου)

Η Εκκλησία εορτάζει σήμερα τη μνήμη των Οσίων Παλλαδίου, Ιακώβου και Εφραίμ του Σύρου, ο οποίος συγκαταλέγεται ανάμεσα στους πολυγραφότερους διδασκάλους της Ορθοδοξίας. Τον τίμησαν με λόγους και αναφορές ο Μέγας Βασίλειος και άλλοι Πατέρες. Γεννήθηκε το 306 μ. Χ. στη Νίσιβη της Συρίας από Χριστιανούς γονείς. Με τη βοήθεια του Επισκόπου Ιακώβου, έλαβε άρτια θεολογική και επιστημονική μόρφωση. Αγαπούσε από νεαρός ιδιαίτερα τη μελέτη της Αγίας Γραφής  και ως συγγραφέας επιδόθηκε με ζήλο στην ερμηνεία της, καθώς και στην απόκτηση των αρετών, αφού παρέμεινε προσηλωμένος στο μονήρη βίο.

28 Ιανουαρίου 2026Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιανουάριος, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η συμβολή του Νέαρχου Κληρίδη στην κυπριακή μοναστηριολογία και στην καταγραφή τοπικών εκκλησιαστικών παραδόσεων

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου O Nέαρχος Kληρίδης (Αγρός 1892 - Λευκωσία 1969) συγκαταλέγεται ανάμεσα στους πρωτοπόρους συγγραφείς βιβλίων και μελετών, που αφορούν στην κυπριακή μοναστηριολογία και την τοπική εκκλησιαστική παράδοση, και συνέβαλε όσο λίγοι στην καταγραφή και διάσωση του λαϊκού πολιτισμού του τόπου. Όπως σημειώνει στην αυτοβιογραφία του, που δημοσίευσε ένα χρόνο πριν από τον θάνατό του στο βιβλίο για τα δημοτικά τραγούδια της Κύπρου, το ενδιαφέρον αυτό εκδηλώθηκε από τα πρώτα χρόνια του διορισμού του στο Αρρεναγωγείο της γενέτειράς του, Aγρού, στα τέλη της δεκαετίας του 1910, όταν...

27 Ιανουαρίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ανακομιδή των λειψάνων του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου (27 Ιανουαρίου)

Σήμερα η Εκκλησία εορτάζει την ανακομιδή των λειψάνων του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Ο μεγάλος αυτός Πατέρας και Διδάσκαλος της Εκκλησίας, που έζησε κατά τον 4ο αιώνα μ.Χ. και ποίμανε την αρχιεπισκοπή της Κωνσταντινούπολης, κοιμήθηκε εξόριστος στο χωριό Κόμανα του Πόντου. (περισσότερα…)

27 Ιανουαρίου 2026Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιανουάριος, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη του Αγίου Ξενοφώντος και της συνοδείας αυτού (26 Ιανουαρίου)

Σήμερα η  Εκκλησία τιμά τον άγιο Ξενοφώντα και τη συνοδεία αυτού, τη σύζυγο Μαρία και τους υιούς τους Αρκάδιο και Ιωάννη. Ο όσιος Ξενοφών τιμάται ιδιαίτερα στο χωριό Μαζωτός, όπου και ο περικαλλής ναός με το θαυματουργό εικόνισμά του. Είναι γνωστός στην Κύπρο με την ονομασία Ξορινός, πιθανότατα λόγω της ύπαρξης του ναού του έξω από τα όρια του χωριού. (περισσότερα…)

26 Ιανουαρίου 2026Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιανουάριος, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Γράφει, ἀλλά περιμένει τή μεγάλη του ὥρα. Πεθαίνουν τ’ ἀδέρφια του. Ὁ πληγωμένος Ἀετός. Γρηγόριος ὁ Θεολόγος.

Ἀπό τό 364 μέχρι τό 370, πού ὁ Βασίλειος ἔγινε μητροπολίτης Καισαρείας, ὁ Γρηγόριος ἀνέπτυξε δράση ἐξαιρετική. Πέρασε ἡμέρες δύσκολες καί εὐχάριστες μαζύ. Ἀπογοητεύσεις καί πνευματικές ἱκανοποιήσεις. Ἐργαζόταν κι ἔγραφε γιά τούς λίγους ναζιανζηνούς. Πάντα ὅμως εἶχε στό νοῦ του ὁλόκληρη τήν Ἐκκλησία. Τά κείμενά του γράφονταν γιά τήν οἰκουμένη ὁλόκληρη. Καί γιά τήν ἱστορία ὁλόκληρη. Δέν εἶχε τήν ἔπαρση πού δίνει στό συγγραφέα ἡ μεγαλωσύνη τοῦ κειμένου του. Ἤθελε ὅμως καί περίμενε τά κείμενά του νά διαβαστοῦν ἀπό εὐρύτερο κοινό. Καί αὐτό ἔγινε στό μεγαλύτερο δυνατό βαθμό. Οἱ Λόγοι του εἶναι...

25 Ιανουαρίου 2026Βιβλία, Βιβλία / ΒιβλιοθήκεςRead more...