Ιστορια - Πολιτισμος

Εξισλαμισμοί και επανεκχριστιανισμοί στην Κύπρο κατά την Τουρκοκρατία (1571-1878)

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Oι δύσκολες συνθήκες ζωής, η δυσβάστακτη φορολογία, η ανυπαρξία σχολείων και η φτώχεια και εξαθλίωση οδήγησαν πολλούς από τους κατοίκους της Kύπρου των χρόνων της Tουρκοκρατίας να προσχωρήσουν στον Iσλαμισμό για να μπορέσουν να επιβιώσουν. Bέβαια δεν υπήρχε ειδικός μουσουλμανικός νόμος ή διάταγμα, που να επιβάλλει στους Xριστιανούς την αποδοχή του Iσλάμ. Tο Kοράνι άλλωστε συνιστούσε την ανεκτική στάση έναντί τους, όταν αυτοί υποτάσσονταν και ζούσαν ειρηνικά, πολιτική που υιοθέτησε το Oθωμανικό κράτος. Η αρχή αυτή εκφράστηκε από την Υψηλή Πύλη και κατά την έκδοση...

10 Ιανουαρίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ὁ τρόπος τῆς ἀσκήσεως σύμφωνα μέ τόν Άγιο Γρηγόριο Νύσσης

Ἐπισκόπου Μεσαορίας κ. Γρηγορίου Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης, ὁ μικρότερος ἀδελφός τοῦ Μεγάλου Βασιλείου ἀνήκει στήν κατηγορία τῶν μεγάλων Καππαδοκῶν Πατέρων καί Διδασκάλων[1]. Μέσα στά ἔργα του Γρηγορίου Νύσσης, παρατηροῦμε τήν ἐνασχόλησή του μέ τήν ἀντιμετώπιση τῶν προβλημάτων τοῦ ἀνθρώπου στόν καθημερινό βίο καί τή λύση αὐτῶν, σύμφωνα μέ τό Ἱερό Εὐαγγέλιο. Στοχαστικός ἐκ τῆς φύσεώς του, ὁ Γρηγόριος Νύσσης ἦταν ἄριστος γνώστης τῆς ψυχοσωματικῆς καταστάσης τοῦ ἀνθρώπου γι΄ αὐτό καί γράφει μέ πολλή κατανοήση τῶν ὁρίων καί τῶν ἐλλειμματικοτήτων τοῦ ἀνθρώπου καί προσπαθεῖ νά προσφέρει ρεαλιστικές λύσεις καί τρόπους ἀνύψωσης...

10 Ιανουαρίου 2026ΕΠΙΣΚΟΠΟΙ ΤΙΤΟΥΛΑΡΙΟΙ, Επίσκοπος Μεσαορίας, Θέματα/Γεγονότα/Δραστηριότητες, Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη του Αγίου Γρηγορίου Νύσσης (10 Ιανουαρίου)

Σήμερα, η Εκκλησία τιμά τη μνήμη ενός εκ των μεγίστων θεολόγων, τον Γρηγόριο Επίσκοπο Νύσσης. Γεννήθηκε στη Νεοκαισάρεια του Πόντου το 332 μ.Χ. Ήταν αδελφός του Μεγάλου Βασιλείου. Χειροθετείται πρώτα αναγνώστης (δηλ. ερμηνευτής των Γραφών) και αργότερα σε ηλικία σαράντα ετών, χειροτονείται επίσκοπος Νύσσης της Καππαδοκίας. (περισσότερα…)

10 Ιανουαρίου 2026Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιανουάριος, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη του οσίου Ευστρατίου του Θαυματουργού (9 Ιανουαρίου)

Σήμερα η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Μάρτυρος Πολυεύκτου και του Οσίου Ευστρατίου του Θαυματουργού, ο οποίος έζησε τον 9ο αιώνα μ.Χ. και καταγόταν από το χωριό Βιτζινιανή της Ταρσίας. Οι γονείς του ήταν ευσεβείς και εύποροι. Όταν συμπλήρωσε το εικοστό έτος, μετέβη στον Όλυμπο της Βιθυνίας, στο Μοναστήρι του Αυγάρου, στο οποίο μόναζαν οι θείοι του. Εκεί, ακολούθησε την επίπονη και σκληρή ζωή του μοναχού. Ο Όσιος Ευστράτιος καθημερινά διακονούσε τους πάντες με πρόθυμη καρδιά και ταπεινό φρόνημα. (περισσότερα…)

9 Ιανουαρίου 2026Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιανουάριος, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη του Οσίου Γεωργίου του Χοζεβίτου του Κυπρίου (8 Ιανουαρίου)

Σήμερα, η Αγίας μας Εκκλησία τιμά τη μνήμη της οσίας Δομνίκης και του Κυπρίου οσίου Γεωργίου του Χοζεβίτου. Η Δομνίκη γεννήθηκε στην Καρθαγένη της Αφρικής το 384 μ.Χ. Νεαρή, πήγε στην Κωνσταντινούπολη και έγινε μοναχή. Διακρίθηκε για την πίστη στο Νυμφίο Χριστό και το ζήλο της για τη ζωή της Εκκλησίας, καθώς επίσης για τη φιλανθρωπία και την αγνότητά της. Η ηθική καθαρότητα και η ταπεινοφροσύνη της, συνδυασμένη με τα θαύματα, που η χάρις του Αγίου Πνεύματος την αξίωσε να επιτελεί, την κατέταξαν στο χορό των Αγίων. Ο Όσιος Γεώργιος ο Χοζεβίτης...

8 Ιανουαρίου 2026Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιανουάριος, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Γενεαλογικά του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Στο τελευταίο τεύχος των Mικροφιλολογικών δημοσιεύτηκε μια σύντομη μελέτη του Σάββα Mαστραππά για το επώνυμο και το γενεαλογικό δέντρο του ποιητή Nαπολέοντα Λαπαθιώτη (1888-1944). Σε αυτή συνοψίζονται τα μέχρι σήμερα γνωστά στοιχεία για την κυπριακή καταγωγή του και αναφέρεται, ότι προπάππος του ήταν ο προύχοντας της Λαπήθου Xατζηλίας, ο οποίος βοήθησε με μεγάλες ποσότητες σιταριού τον Kανάρη κατά την άφιξή του στην Aσπρόβρυση της Λαπήθου και υπέστη μαρτυρικό θάνατο στα γεγονότα του Iουλίου του 1821. Eπίσης, σημειώνεται ότι παππούς του ήταν ο Θεοχάρης Xατζηλίας Λαπαθιώτης,...

7 Ιανουαρίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ἡ ἀκολουθία τοῦ βαπτίσματος μέσα ἀπὸ τὰ πρώιμα κυπριακὰ ἁγιολογικὰ κείμενα (4ος – 7ος αἰ.)

Ἀρχιμ. Γρηγόριου Ἀ. Ἰωαννίδη Ἐπίκουρου Καθηγητῆ Λειτουργικῆς Θεολογικῆς Σχολῆς Ἐκκλησίας Κύπρου Ἡ ἐντολὴ τοῦ ἀναστάντος Κυρίου στοὺς ἀποστόλους καὶ μαθητές Του «πορευθέντες οὖν μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν» (Μτ 28,19-20) ἐφαρμόζεται καὶ βιώνεται ἀδιάκοπα στὴν Ἀποστολικὴ Ἐκκλησία τῆς Κύπρου γιὰ εἴκοσι ὁλόκληρους αἰῶνες μέχρι σήμερα.[1] Οἱ Πράξεις τῶν Ἀποστόλων τεκμηριώνουν τόσο τὴν παρουσία τῶν Κυπρίων στὴν πρώτη Ἀποστολικὴ Ἐκκλησία τῶν Ἱεροσολύμων, ὅσο καὶ τὴ συμμετοχή τους στὴν ἵδρυση τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἀντιόχειας...

7 Ιανουαρίου 2026Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμεναRead more...

Η Σύναξις του Τιμίου Ενδόξου Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου (7 Ιανουαρίου)

Σήμερα, η Εκκλησία εορτάζει με σύναξη τον Προφήτη Ιωάννη τον Βαπτιστή, διότι συνέβαλε στην τήρηση των διατεταγμένων από τον Ιησού Χριστό, ο οποίος ως ιστορικό πρόσωπο βαπτίστηκε στον Ιορδάνη. (περισσότερα…)

7 Ιανουαρίου 2026Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιανουάριος, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Τα Άγια Θεοφάνεια – η Βάπτιση του Ιησού Χριστού

Η Βάπτιση του Κυρίου ημών Ιησού Οι Χριστιανικές γιορτές είναι γεγονότα, που έχουν σκοπό να καθοδηγήσουν τον άνθρωπο στο μεγάλο μυστήριο της σωτηρίας και για αυτό είναι λυτρωτικές για τον πιστό. Έτσι ο χρόνος για τον άνθρωπο, που συμμετέχει σε όλες τις γιορτές της Εκκλησίας, μεταφέρει το μήνυμα της εν Χριστώ αναγέννησης, την οποία καμία άλλη κοσμική γιορτή δεν μπορεί να προσφέρει ή να αντικαταστήσει. Τα Θεοφάνεια ή Θεοφάνια ή γιορτή των Επιφανείων ή Αγίων Φώτων είναι μια από τις δεσποτικές γιορτές του Χριστού μας μέσα στο λειτουργικό πλαίσιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας,...

6 Ιανουαρίου 2026Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...
Θεοφάνεια

Λόγος εις τα Άγια Θεοφάνεια

Αγίου Πρόκλου, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Ἐν Ἰορδάνῃ βαπτιζομένου Σου Κύριε, ἡ τῆς Τριάδος ἐφανερώθη προσκύνησις· τοῦ γάρ γεννήτορος ἡ φωνή προσεμαρτύρει Σοι, ἀγαπητόν Σε Υἱόν ὀνομάζουσα· καί τό Πνεῦμα ἐν εἴδει περιστερᾶς ἐβεβαίου τοῦ λόγου τό ἀσφαλές. Ὁ ἐπιφανείς Χριστέ ὁ Θεός, καί τόν κόσμον φωτίσας, δόξα Σοι. (περισσότερα…)

6 Ιανουαρίου 2026Θεολογικά κείμεναRead more...