Ιστορια - Πολιτισμος

Η Μητρόπολη Κιτίου και τα Ελληνικά Γράμματα στη Λάρνακα κατα την Τουρκοκρατία (1571-1878)

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Oι δύσκολες συνθήκες ζωής, που επεκράτησαν κατά την Tουρκοκρατία ανάμεσα στον υπόδουλο χριστιανικό πληθυσμό, είχαν ως αποτέλεσμα η εκπαίδευση στην Kύπρο να γνωρίσει σημαντική καθίζηση. Tην περίοδο αυτή, οι αποφάσεις για την ίδρυση Σχολών λαμβάνονταν, τις περισσότερες φορές, από τους Aρχιερείς ή τους λόγιους κληρικούς, που είχαν και την οικονομική δυνατότητα της συντήρησής τους. Tέτοιες Σχολές αναφέρονται στη Λευκωσία αυτές των Iερομόναχων Λεόντιου Eυστράτιου, τη δεκαετία του 1590, πιθανόν στη Mονή του Aγίου Iωάννη του Πίπη, όπου αργότερα υπηρέτησε ως Hγούμενος, και Mατθαίου Γαλατιανού, στις...

Ἡ πνευματική ζωή στήν οἰκογένεια

Ἐπισκόπου Νεαπόλεως κ. Πορφυρίου Ὁ σκοπός τῆς οἰκογενειακῆς ζωῆς δέν εἶναι διαφορετικός ἀπό τόν σκοπό τῆς ζωῆς τοῦ κάθε ἀνθρώπου. Αὐτός εἶναι ὁ ἁγιασμός, ἡ θέωση. Μέσα στόν στίβο τῆς κατά Θεόν συζυγίας τό ἕνα μέλος προσπαθεῖ νά βοηθήσει τό ἄλλο νά φθάσουν μαζί στόν ἁγιασμό πού εἶναι ἡ κλήση τοῦ Χριστοῦ πρός κάθε ἄνθρωπο, «ἅγιοι γίνεσθε, ὅτι ἐγώ ἅγιος εἰμι»[1]. Ὁ καθένας ἀγωνίζεται νά ἐκριζώσει τά πάθη καί τίς ἀδυναμίες του μέσα ἀπό τόν πνευματικό του ἀγώνα καί νά καταστήσει τήν καρδία του χῶρο δεκτικό τῆς Θείας Χάριτος. Καλοῦνται...

Μνήμη της Αγίας και ενδόξου Μεγαλομάρτυρος και Πανσόφου Αικατερίνης (25 Νοεμβρίου)

Σήμερα αποδίδεται η εορτή των Εισοδίων και η Εκκλησία τιμά τη μνήμη των μεγαλομαρτύρων Μερκουρίου και της Πανσόφου Αικατερίνης, η οποία τιμάται ιδιαίτερα στην ομώνυμη μονή του όρους Σινά και στα μοναστήρια και μετόχια της ίδιας μονής, καθώς και σε ναούς της που βρίσκονται στην Κύπρο, την Ελλάδα και απανταχού. (περισσότερα…)

Μνήμη του Αγίου Ιερομάρτυρος Κλήμεντος, Επισκόπου Ρώμης (24 Νοεμβρίου)

Σήμερα, η Εκκλησία, εορτάζει η μνήμη των Ιερομαρτύρων Κλήμεντα, Επισκόπου Ρώμης και Πέτρου, Αρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας. Ο πρώτος συγκαταλέγεται ανάμεσα στους λεγόμενους «Αποστολικούς Πατέρες» της Εκκλησίας. Τους ανθρώπους, δηλαδή, που υπήρξαν αυτήκοοι μάρτυρες του κηρύγματος των μαθητών του Χριστού και αποτελούν τη συνέχεια αυτών. (περισσότερα…)

Μνήμη του Αγίου Αμφιλοχίου, Επισκόπου Ικονίου (23 Νοεμβρίου)

Η Ορθόδοξος Εκκλησία τιμά σήμερα, μέσα στην αναστάσιμη ευλογία της Κυριακής, 23 Νοεμβρίου,  τη μνήμη του Αγίου Γρηγορίου, επισκόπου Ακράγαντα της Σικελίας (7ο αιώνα), του Αγίου Ελένου, που υπήρξε Επίσκοπος Ταρσού, καθώς και του Αγίου Αμφιλοχίου, Επισκόπου Ικονίου, ο οποίος υπήρξε μία από τις μεγαλύτερες μορφές του 4ου αιώνα μ.Χ. Γεννήθηκε στην Καισάρεια της Καππαδοκίας. Ο πατέρας του ήταν ο ομώνυμος Αμφιλόχιος, αδελφός της Νόννας, μητέρας του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου και μητέρα του ήταν η Λιβύη. (περισσότερα…)

Ὁ Ἅγιος Ἰάκωβος ὁ ἐν Εὐβοίᾳ ὁ νέος ἀσκητὴς

Πρωτοπρ. Μιχαὴλ Βοσκοῦ Ὁ εἰκοστὸς αἰώνας, ὁ αἰώνας τῶν δύο καταστροφικῶν παγκοσμίων πολέμων καὶ τῶν τόσων ἄλλων πολέμων καὶ συγκρούσεων, ὁ αἰώνας τῶν ἀθέων κομμουνιστικῶν καθεστώτων, ὁ αἰώνας τῆς ραγδαίας ἀνάπτυξης τῶν ἐπιστημῶν καὶ τῆς τεχνολογίας, ποὺ δημιούργησε στὸν ἄνθρωπο τὴν ψευδαίσθηση ὅτι εἶναι ἕνας μικρὸς “θεός”, ἀλλὰ καὶ ὁ αἰώνας τῆς μεγάλης πνευματικῆς κρίσης, ποὺ ἔθεσε ὑπὸ ἀμφισβήτηση ἀρχὲς καὶ ἀξίες αἰώνων, ἀνέδειξε χάριτι Θεοῦ ἀναρίθμητο πλῆθος ἁγίων. Ἐπαληθεύτηκε, τοιουτοτρόπως, μὲ τὸν καλύτερο τρόπο ὁ λόγος τοῦ Ἀπ. Παύλου: «οὗ δὲ ἐπλεόνασεν ἡ ἁμαρτία, ὑπερεπερίσσευσεν ἡ χάρις» (Ρωμ. ε’ 20)....

Μνήμη του Αγίου Αποστόλου Φιλήμονα (22 Νοεμβρίου)

Σήμερα τιμούμε τη μνήμη της Αγίας Κικιλίας, που μαρτύρησε στη Ρώμη επί Διοκλητιανού, του Αποστόλου Φιλήμονα και της συζύγου του Απφίας, του συγγενούς του Αρχίππου και του δούλου του Ονησίμου, του Οσίου Σωζομένου του εν Ποταμιά, καθώς και του οσίου Ιακώβου (Τσαλίκη), Ηγουμένου της Μονής Οσίου Δαβίδ του εν Ευβοία, ουράνιος άνθρωπος της συγγνώμης. (περισσότερα…)

Η Ιερά Μονή Μαχαιρά και η συμβολή της στα Ελληνικά Γράμματα

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Oι μεγάλες ιστορικές περιπέτειες, που έζησε η Kύπρος κατά τη διάρκεια της πολύχρονης υποδούλωσης στους ξένους κατακτητές, όπως στους Φράγκους (1191-1489), τους Eνετούς (1489-1571), τους Oθωμανούς (1571-1878) και τους Άγγλους (1878-1960), δημιούργησαν πολλούς κινδύνους για την ελληνορθόδοξη φυσιογνωμία της. Mοναδική δύναμη αντίστασης, καθόλο αυτό το διάστημα, παρέμεινε η Eκκλησία, γύρω από την οποία οι Oρθόδοξοι κάτοικοι συσπειρώθηκαν, ώστε να μπορέσουν να διασώσουν τις παραδόσεις και τα ήθη και έθιμά τους. Eιδικότερα, όμως, συνδέθηκαν με τις πολυάριθμες Mονές του νησιού, όπου θησαυρίζονταν θαυματουργικές εικόνες, και οι...

Τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ «Λόγος εἰς τὰ Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου»

Τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ «Λόγος εἰς τὰ Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου» (νεοελληνικὴ ἀπόδοση) Ἐὰν τὸ δένδρο ἀναγνωρίζεται ἀπὸ τὸν καρπό, καὶ τὸ καλὸ δένδρο παράγει ἐπίσης καλὸν καρπὸ (Ματθ. 7, 16. Λουκ. 6, 44), ἡ μητέρα τῆς αὐτοαγαθότητος, ἡ γεννήτρια τῆς ἀΐδιας καλλονῆς, πῶς δὲν θὰ ὑπερεῖχε ἀσυγκρίτως κατὰ τὴν καλοκαγαθία ἀπὸ κάθε ἀγαθὸ ἐγκόσμιο καὶ ὑπερκόσμιο; Διότι ἡ δύναμις ποὺ ἐκαλλιέργησε τὰ πάντα, ἡ συναΐδια καὶ ἀπαράλλακτη εἰκὼν τῆς ἀγαθότητος, ὁ προαιώνιος καὶ ὑπερούσιος καὶ ὑπεράγαθος Λόγος, ἀπὸ ἀνέκφραστη φιλανθρωπία κι᾽ εὐσπλαγχνία γιὰ χάρι μας ἠθέλησε νὰ περιβληθῇ τὴν...

Εὐαγγέλιο τῆς ἐν τῷ ναῷ Εἰσόδου τῆς Ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου

Πρωτ. Κωνσταντίνου Λ. Κωνσταντίνου Θεολόγου (Λουκ. ι΄ 38 - 42, ια΄ 27 - 28) Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ πορεύεσθαι αὐτοὺς καὶ αὐτὸς εἰσῆλθεν εἰς κώμην τινά. Γυνὴ δέ τις ὀνόματι Μάρθα ὑπεδέξατο αὐτὸν εἰς τὸν οἶκον αὐτῆς. Καὶ τῇδε ἦν ἀδελφὴ καλουμένη Μαρία, ἣ καὶ παρακαθίσασα παρὰ τοὺς πόδας τοῦ ᾿Ιησοῦ ἤκουε τὸν λόγον αὐτοῦ. Ἡ δὲ Μάρθα περιεσπᾶτο περὶ πολλὴν διακονίαν· ἐπιστᾶσα δὲ εἶπε· Κύριε, οὐ μέλει σοι ὅτι ἡ ἀδελφή μου μόνην με κατέλιπε διακονεῖν; Εἰπὲ οὖν αὐτῇ ἵνα μοι συναντιλάβηται. Ἀποκριθεὶς δὲ εἶπεν αὐτῇ ὁ ᾿Ιησοῦς· Μάρθα Μάρθα, μεριμνᾷς καὶ...