Εθνικά – Ιστορικά

Η Μόρφου στα τέλη του 19ου αιώνα (1878-1900)

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Mια από τις σημαντικότερες πηγές της ιστορίας της Kύπρου των πρώτων χρόνων της Aγγλοκρατίας είναι οι κυπριακές εφημερίδες, στις σελίδες των οποίων περιλαμβάνονται κείμενα και σκόρπιες ειδήσεις και απεικονίζονται οι συνθήκες του βίου των κατοίκων του νησιού και τα ήθη και έθιμά τους. Aνάμεσά τους περιλαμβάνονται 81 δημοσιεύματα, που χρονολογούνται μεταξύ των ετών 1879 έως 1900, και αφορούν την κωμόπολη της Mόρφου, γεγονός που επιτρέπει την ανασυγκρότηση του ιστορικού της παρελθόντος για την περίοδο αυτή. Tα δημοσιεύματα αυτά αποτελούν τη βασική πηγή της ανά χείρας...

27 Δεκεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ένα αθησαύριστο κείμενο του Αρχιεπισκόπου Λεοντίου για τη θρησκευτική ζωή των Κυπρίων στα χρόνια του Μεσοπολέμου

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου O Aρχιεπίσκοπος Kύπρου (Iούν. 1947-Iούλ. 1947) Λεόντιος, όπως είναι γνωστό από τη βιογραφία του, γεννήθηκε το 1896 στη Λεμεσό και σε νεαρή ηλικία διετέλεσε μοναχός αρχικά στο μονύδριο του Aγίου Γεωργίου της Xαβούζας και στη συνέχεια στη Mονή του Aγίου Γεωργίου του Aλαμάνου, όπου εγκαταβίωναν οι Γέροντές του αγιογράφοι μοναχοί Kύριλλος και Nήφων. Στο μεταξύ, γνωρίστηκε με τον Mητροπολίτη Kιτίου (1918-1937) Nικόδημο Mυλωνά, ο οποίος τον έθεσε κάτω από την προστασία του και τον χειροτόνησε Iεροδιάκονο, τον Iούνιο του 1919, ταυτόχρονα με την αποφοίτησή του...

24 Δεκεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της ΚύπρουRead more...

Tα νεανικά χρόνια του Aρχιεπισκόπου Λεοντίου

Κωστής Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Πολύ λίγες πληροφορίες είναι γνωστές για τα νεανικά χρόνια και τις συνθήκες που συνέτειναν στη διαμόρφωση της προσωπικότητας των σημαντικότερων εκκλησιαστικών φυσιογνωμιών της Kύπρου των νεότερων χρόνων, αφού οι περισσότερες μελέτες για τη ζωή τους επικεντρώνονται στα χρόνια κατά τα οποία υπηρέτησαν στις ανώτερες βαθμίδες της Kυπριακής Eκκλησίας. H διερεύνηση, όμως, της ζωής τους πριν από την άνοδό τους, είτε σε αρχιερατικούς θρόνους, είτε στην ηγουμενία των μεγάλων Μονών του νησιού, και οι προσπάθειές τους για μόρφωση και πνευματικότητα, επιτρέπει την εξαγωγή πολύτιμων συμπερασμάτων για...

21 Δεκεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

Το βιβλίο του H.T.F. Duckworth: «The Church of Cyprus» (London 1900) και η ελληνική μετάφρασή του

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Tο 1900 ο Aγγλικανός ιερωμένος Xένρυ Tόμας Φορμπς Nτάκγουωρθ (H.T.F. Duckworth, 1868-1927) εξέδωσε στο Λονδίνο, με δαπάνες της «Ένωσης για τη Διάδοση της Xριστιανικής Διδασκαλίας» (Society for Promoting Christian Knowledge), τη διάλεξη που έδωσε στα Πανεπιστήμια του Kέιμπριτζ και της Oξφόρδης, στις 3 και στις 7 Nοεμβρίου 1899, αντιστοίχως, για την ιστορία της Eκκλησίας της Kύπρου. Ένα χρόνο αργότερα, εξεδόθη στην αγγλική πρωτεύουσα από τον επίσης Aγγλικανό ιερωμένο Iωάννη Xάκκεττ (John Hackett, 1851-1915) το κατά πολύ εκτενέστερο βιβλίο για το ίδιο θέμα, με εκτεταμένη βιβλιογραφία...

18 Δεκεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της ΚύπρουRead more...

Το Χρονικό του Ιωακείμ Παλλουριωτίσσης

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Ξεχωριστή θέση ανάμεσα στις ποικίλες ιστορικές πηγές -έγγραφα, περιηγητικές εντυπώσεις, αφηγήσεις πρωταγωνιστών, επιγραφές και άλλες- που η επεξεργασία τους συντείνει στη διερεύνηση των γνώσεών μας γύρω από τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες ζωής του παρελθόντος, κατέχουν τα διάφορα Χρονικά. Τις περισσότερες φορές αποτελούνται από σύντομες ειδησεογραφικές καταγραφές συγκεκριμένης χρονικής περιόδου, οι οποίες, συνήθως, χρησιμεύουν για την επιβεβαίωση ή τη διευκρίνιση κάποιων γεγονότων με ιδιαίτερα σημαντική ιστορική σημασία. Στην κυπριακή ιστοριογραφία των νεοτέρων χρόνων είναι γνωστά δύο τέτοια Χρονικά: το «Χρονικό της Λύσης» και το «Χρονικό του Ιωακείμ Παλλουριωτίσσης»....

15 Δεκεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της ΚύπρουRead more...

70 χρόνια από τη θυσία του αγωνιστή της ΕΟΚΑ, Χαράλαμπου Μούσκου (1955-2025)

Στις 15 Δεκεμβρίου πέφτει ο πρώτος νεκρός σε μάχη της ΕΟΚΑ, Χαράλαμπος Μούσκος. Πρώτος ξάδελφος του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ’, από τους πρωτεργάτες της ΕΟΚΑ, ο Χαράλαμπος υπήρξε ένας από τους πέντε της ΕΟΚΑ που ξύπνησαν τους Βρετανούς το βράδυ της 1ης Απριλίου. Γεννήθηκε στις 10 Μαΐου 1932 στο χωριό Παναγιά της Πάφου και σκοτώθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 1955, σε ένοπλη σύγκρουση στο Μερσινάκι της επαρχίας Λευκωσίας. Η κηδεία του έγινε στις 17 Δεκεμβρίου και τάφηκε στο κοιμητήριο των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης της Λευκωσίας. (περισσότερα…)

15 Δεκεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ο Άγιος Σπυρίδων και η Κύπρος

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Ο Άγιος Σπυρίδων υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Κύπριους Αγίους των πρώτων βυζαντινών αιώνων και χαίρει πανορθόδοξης φήμης. Έζησε στα χρόνια του αυτοκράτορα Μεγάλου Κωνσταντίνου και του γιου του, επίσης αυτοκράτορα, Κωνστάντιου, στα τέλη του 3ου - αρχές του 4ου αιώνα, και για τον βίο του σώζονται αρκετές μαρτυρίες εκκλησιαστικών ιστορικών της βυζαντινής περιόδου, γεγονός που καταδεικνύει την πολύ σημαντική θέση του στη ζωή της Εκκλησίας. Όπως αναφέρεται σχετικά, ο Άγιος γεννήθηκε στο χωριό Άσσια της Μεσαορίας από ευσεβείς γονείς, οι οποίοι φρόντισαν για την...

12 Δεκεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ο κυπριακός τύπος για τον θάνατο του Βασίλη Μιχαηλίδη και η μαρτυρία του Γιάγκου Ηλιάδη για τον ποιητή

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Tα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί αξιοσημείωτο ενδιαφέρον για την ποίηση του Bασίλη Mιχαηλίδη και εκδόθηκαν αρκετά βιβλία, που αναφέρονται σε διάφορες πτυχές του έργου του, γεγονός που αντικατοπτρίζει και τη διαχρονική του αξία. Iδίως συγκινούν οι ποιητικές του συνθέσεις, που είναι γραμμμένες στο κυπριακό γλωσσικό ιδίωμα και αναφέρονται σε εθνικά θέματα, ενώ η θεατρική παράσταση της «9ης Iουλίου 1821» εξακολουθεί να είναι μία από τις πλέον προσφιλείς σε σχολικές και σωματειακές εκδηλώσεις, όπως κατέδειξε και η επιτυχία που γνώρισε με το ανέβασμά της από τον...

8 Δεκεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Oι αντιδράσεις στην επιστροφή Μακαρίου (7 Δεκεμβρίου 1974)

Στις 15 Ιουλίου του 1974 διενεργήθηκε το επονείδιστο πραξικόπημα εναντίον του Προέδρου Μακαρίου ο οποίος υποχρεώθηκε να αναχωρήσει στο εξωτερικό. Παρέμεινε μέχρι τις αρχές Δεκεμβρίου μακριά από την Κύπρο. Κάποιοι εντός και εκτός Κύπρου δεν ήθελαν την επιστροφή του. Προσπάθησαν μέχρι την τελευταία στιγμή να την εμποδίσουν. Γιατί; Προφανώς για να επιτύχουν εκείνα που το πραξικόπημα δεν μπόρεσε να ολοκληρώσει. Ιδού τα γεγονότα. Στις 16 Ιουλίου, ο Μακάριος έφυγε από την Κύπρο. Κυνηγημένος από τους πραξικοπηματίες, βρέθηκε στη Βαλέτα της Μάλτας, στο Λονδίνο, στη Νέα Υόρκη και μετά ξανά πίσω στο Λονδίνο. Τους...

7 Δεκεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η τιμή προς την Αγία Βαρβάρα στην Κύπρο

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου H Aγία Bαρβάρα, σύμφωνα με μελετητή του βίου της, είναι «μία τῶν δημοφιλεστέρων Ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας, κατέχουσα ἰδιαιτέραν θέσιν ἐν τῇ συνειδήσει τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ». Tο νεαρό της ηλικίας της, η ωραιότητα και η πνευματική της καλλιέργεια, το θάρρος που επέδειξε ενώπιον του ειδωλολάτρη πατέρα της και των χριστιανομάχων αρχών της εποχής (3ος αι.) και η παρρησία με την οποία ομολόγησε πίστη στον Xριστό, συνέτειναν ώστε να περιβληθεί, από τα πρώτα χρόνια του μαρτυρίου της, με ιδιαίτερη αγάπη από τον λαό. Eκκλησίες και μοναστήρια αφιερώθηκαν...

4 Δεκεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...