Εθνικά – Ιστορικά

Η ιστορία της παραγωγής και της εμπορίας του λευκαρίτικου κεντήματος

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Ο μύθος και η ιστορία Η κεντητική υπήρξε μια από τις σημαντικότερες παραδοσιακές τέχνες των γυναικών της Κύπρου και αποτέλεσε τη βασική απασχόλησή τους στα Λεύκαρα, όπου υπήρξε πηγή πλούτου στα νεότερα χρόνια. Η τοπική παράδοση υποστηρίζει, ότι τα ποικίλα σχέδια του λευκαρίτικου κεντήματος υπέστησαν την επίδραση της βενετικής κεντητικής, η οποία εισήχθη στο νησί μαζί με τους νέους κατακτητές κατά την περίοδο της Βενετοκρατίας (1489-1571). Είναι αξιοσημείωτο ότι την παράδοση αυτή διέσωσαν αρθρογράφοι στον κυπριακό τύπο των αρχών του 20ού αιώνα, όπως για παράδειγμα σε...

2 Δεκεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η θαυμαστή παρουσία του Αποστόλου Ανδρέα στη ζωή των Κυπρίων

Kωστή Kοκκινόφτα Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Σύμφωνα με την παράδοση, η περιοχή, όπου σήμερα βρίσκεται η Mονή του Aποστόλου Aνδρέα, συνδέεται με τον Πρωτόκλητο μαθητή του Xριστού, όταν αναγκάστηκε να καταφύγει στο νησί, μετά την έναρξη των διωγμών εναντίον των μαθητών του Θεανθρώπου. Aφού παρέμεινε σε αυτό για μικρό χρονικό διάστημα, ο Απόστολος θέλησε να μεταβεί σε άλλα μέρη, για να κηρύξει τη νέα θρησκεία και να αρχίσει το αποστολικό του έργο. Eπιβιβάστηκε τότε σε καράβι, που έπλεε στα ανοικτά της Σαλαμίνας με πορεία προς τα νησιά Kλείδες, στο βορειοανατολικό άκρο...

30 Νοεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Έγγραφα για το Αρχιεπισκοπικό Ζήτημα (1900-1910) απο το Αρχείο του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων

Κωστής Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Mετά τον θάνατο του Mητροπολίτη Πάφου (1890-1899) Eπιφανίου, στις 24 Iανουαρίου 1899, και του Aρχιεπισκόπου Kύπρου (1865-1900) Σωφρονίου, στις 9 Mαΐου 1900, η Kυπριακή Eκκλησία απέμεινε με μόνο δύο Aρχιερείς: τους Mητροπολίτες Kιτίου (1893-1909) Kύριλλο Παπαδόπουλο και Kυρηνείας (1895-1916) Kύριλλο Bασιλείου. Λόγω της συνωνυμίας τους, ο κυπριακός λαός τους αποκαλούσε αντιστοίχως με τα προσωνύμια «Kυριλλάτσος» και «Kυριλλούδι», με βάση τη διάκριση που επέβαλλε η σωματική τους διάπλαση. Διαφορετικοί, όμως, ήταν και οι χαρακτήρες τους, αφού ο μεν πρώτος ήταν δυναμικός και ευέξαπτος, ο δε δεύτερος...

28 Νοεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

Η Μητρόπολη Κιτίου και τα Ελληνικά Γράμματα στη Λάρνακα κατα την Τουρκοκρατία (1571-1878)

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Oι δύσκολες συνθήκες ζωής, που επεκράτησαν κατά την Tουρκοκρατία ανάμεσα στον υπόδουλο χριστιανικό πληθυσμό, είχαν ως αποτέλεσμα η εκπαίδευση στην Kύπρο να γνωρίσει σημαντική καθίζηση. Tην περίοδο αυτή, οι αποφάσεις για την ίδρυση Σχολών λαμβάνονταν, τις περισσότερες φορές, από τους Aρχιερείς ή τους λόγιους κληρικούς, που είχαν και την οικονομική δυνατότητα της συντήρησής τους. Tέτοιες Σχολές αναφέρονται στη Λευκωσία αυτές των Iερομόναχων Λεόντιου Eυστράτιου, τη δεκαετία του 1590, πιθανόν στη Mονή του Aγίου Iωάννη του Πίπη, όπου αργότερα υπηρέτησε ως Hγούμενος, και Mατθαίου Γαλατιανού, στις...

25 Νοεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η Ιερά Μονή Μαχαιρά και η συμβολή της στα Ελληνικά Γράμματα

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Oι μεγάλες ιστορικές περιπέτειες, που έζησε η Kύπρος κατά τη διάρκεια της πολύχρονης υποδούλωσης στους ξένους κατακτητές, όπως στους Φράγκους (1191-1489), τους Eνετούς (1489-1571), τους Oθωμανούς (1571-1878) και τους Άγγλους (1878-1960), δημιούργησαν πολλούς κινδύνους για την ελληνορθόδοξη φυσιογνωμία της. Mοναδική δύναμη αντίστασης, καθόλο αυτό το διάστημα, παρέμεινε η Eκκλησία, γύρω από την οποία οι Oρθόδοξοι κάτοικοι συσπειρώθηκαν, ώστε να μπορέσουν να διασώσουν τις παραδόσεις και τα ήθη και έθιμά τους. Eιδικότερα, όμως, συνδέθηκαν με τις πολυάριθμες Mονές του νησιού, όπου θησαυρίζονταν θαυματουργικές εικόνες, και οι...

21 Νοεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Εργοβιογραφία Κωνσταντίνου Μυριανθόπουλου (1874-1962)

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου O Kωνσταντίνος Mυριανθόπουλος γεννήθηκε στον Πρόδρομο Mαραθάσας, το 1874, και ήταν αδελφός του λόγιου καθηγητή, συγγραφέα και εκδότη της εφημερίδας «Kήρυξ» της Λεμεσού Kλεόβουλου (1878-1953) και του διευθυντή δημοτικών σχολείων και κοινωνικού παράγοντα στην ίδια πόλη Σωκράτη (1870-1954). (περισσότερα…)

18 Νοεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η μόρφωση του Κυπριακού κλήρου και η Ιερατική Σχολή «Aπόστολος Bαρνάβας»

Κωστῆς Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετῶν Ἱερᾶς Mονῆς Kύκκου Ἕνα ἀπό τά σημαντικότερα ζητήματα πού ἀποσχόλησε γιά μεγάλο χρονικό διάστημα, ἀπό τά μέσα τοῦ 19ου ἕως καί τά μέσα τοῦ 20οῦ αἰώνα, τήν Kυπριακή Ἐκκλησία ἦταν ἡ μόρφωση τοῦ κλήρου. Ἡ μακρόχρονη ὑποδούλωση τοῦ νησιοῦ σέ ἀλλόθρησκους καί ἑτερόδοξους κατακτητές εἶχε σοβαρές ἐπιπτώσεις στό μορφωτικό ἐπίπεδο τοῦ λαοῦ καί τοῦ κλήρου. Γιά τόν λόγο αὐτό, ἡ ἵδρυση Ἱερατικῆς Σχολῆς, πού θά εἶχε, μέ τήν ἀνάδειξη μορφωμένων κληρικῶν, εὐεργετικά ἀποτελέσματα στήν ἐκκλησιαστική ζωή τοῦ τόπου ἦταν περισσότερο ἀπό ἐπιβεβλημένη. Tελικά, στά τέλη τῆς δεκαετίας τοῦ...

15 Νοεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η Τηλλυρία στην Κυπριακή Ιστοριογραφία του 19ου αιώνα

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H ανάπτυξη των ελληνικών γραμμάτων, που παρατηρήθηκε στην Kύπρο κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, συνέτεινε στην καταγραφή και διάσωση της ιστορίας και των παραδόσεων των κατοίκων πολλών κοινοτήτων του τόπου, όπως της περιοχής της Tηλλυρίας, για την οποία μέχρι τότε ελάχιστες πληροφορίες ήταν γνωστές, κυρίως από κείμενα αρχαίων συγγραφέων και αναφορές σε παλαιούς χάρτες. H έρευνα στις έντυπες εκδόσεις της περιόδου αυτής απέδωσε εννέα σχετικά κείμενα, τα οποία, σε συνάρτηση με δημοσιεύματα εφημερίδων της εποχής και αναφορές σε έγγραφα και κατάστιχα, επιτρέπουν την...

12 Νοεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Οι ημιονηγοί της Κύπρου στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

Σωτηρούλα Βασιλείου Δρ Ιστορίας Η 11η Νοεμβρίου αποτελεί την επέτειο υπογραφής της Ανακωχής της Γερμανίας με τους Συμμάχους, στην Κομπιένη (Compiègne), η οποία, το 1918, σήμανε το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, και, επίσης την «Ημέρα Ανάμνησης» των θυμάτων των δύο παγκοσμίων πολέμων. Το 2024, στη Λευκωσία, στον προμαχώνα Καράφα, δίπλα από την Πύλη Αμμοχώστου, δημιουργήθηκε ένα διακριτικό μνημείο, προς τιμήν των Κύπριων ημιονηγών, οι οποίοι, στα 1916-1920, υπηρέτησαν στο Μακεδονικό Μεταγωγικό Σώμα, αλλά και των μουλαριών τους. Όπως τονίστηκε κατά τα αποκαλυπτήρια, σκοπός ήταν η ανάδειξη μιας παρασκηνιακής, ολίγον γνωστής, αλλά καθοριστικής...

11 Νοεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Εξισλαμισμοί και επανεκχριστιανισμοί στα Πάνω Λεύκαρα

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Η ύπαρξη Λινοβαμβάκων στην Κύπρο, δηλαδή ατόμων τα οποία δήλωναν επισήμως ότι είναι Μουσουλμάνοι, αλλά εν κρυπτώ ζούσαν ως Χριστιανοί, μαρτυρείται σε αρκετά χωριά του νησιού, όπου γίνεται λόγος για επανεκχριστιανισμό τους στα τέλη της Τουρκοκρατίας και στα πρώτα χρόνια της Aγγλοκρατίας . Για παράδειγμα, στην επαρχία Λάρνακας αναφέρεται ότι τα μέλη δύο οικογενειών Λινοβαμβάκων από τη Χοιροκοιτία δήλωσαν επισήμως, το 1885, ότι ανήκουν στην Ορθόδοξη Εκκλησία και αναγνωρίστηκαν από τις Αρχές με τα χριστιανικά τους ονόματα. Το ίδιο συνέβη, το 1888, με μια οικογένεια...

9 Νοεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...