Θεολογικά και άλλα θέματα

Πληθυσμιακά, οικονομικά και ονοματολογικά δεδομένα της Ακανθούς με βάση το κατάστιχο VI (1825)

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Για μεγάλο χρονικό διάστημα, κατά την περίοδο της Tουρκοκρατίας, η Kυπριακή Eκκλησία είχε την ευθύνη της διανομής και είσπραξης των φόρων. Aνάμεσά τους περιλαμβανόταν και ο λεγόμενος κεφαλικός φόρος, ή χαράτσι, όπως ήταν ευρύτερα γνωστός, τον οποίο το οθωμανικό κράτος εισέπραττε από τους άρρενες μη μουσουλμάνους υπηκόους του, ηλικίας περίπου 15 έως 70 χρόνων. Aπό τον φόρο αυτό εξαιρούνταν οι γυναίκες, τα παιδιά, οι υπερήλικες και οι ανίκανοι προς εργασία. Στο πλούσιο Aρχείο της Ιεράς Aρχιεπισκοπής Κύπρου σώθηκε, ανάμεσα σε άλλα Kατάστιχα, και ένα του...

9 Μαρτίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η θέση της γυναίκας στην Εκκλησία

«οὔτε ἀνὴρ χωρὶς γυναικὸς οὔτε γυνὴ χωρὶς ἀνδρὸς ἐν Κυρίῳ·» (Α’ Κορ. 11,11) Η Ορθόδοξη Εκκλησία εξυψώνει τη γυναίκα ως πρόσωπο αποδίδοντάς της ρόλο ζωτικής σημασίας σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη του νέου ανθρώπου και την παρουσία του μέσα στην κοινωνία. (περισσότερα…)

8 Μαρτίου 2026Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς καταγόταν από την Κωνσταντινούπολη. Γεννήθηκε το 1296 από ενάρετους γονείς, τον Κωνσταντίνο και την Καλλονή. Ο πατέρας του ήταν συγκλητικός, και ύστερα έγινε μοναχός, καθώς και η μητέρα και τα αδέλφια του μόνασαν σε μοναστήρια. (περισσότερα…)

8 Μαρτίου 2026Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Οι συνδρομητές απο την Κύπρο του μικρασιατικού περιοδικού «O Mέντωρ» (1869-1874)

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Mεταξύ των ετών 1869 και 1874 κυκλοφόρησε στη Σμύρνη, σε εξήντα τεύχη που συγκροτούν πέντε τόμους, το μηνιαίο περιοδικό «O Mέντωρ». Πρόκειται για το σπουδαιότερο, ίσως, περιοδικό της πρωτεύουσας της Iωνίας, που σταδιακά μετατράπηκε από έντυπο, που απευθυνόταν στους φιλομαθείς νέους της πόλης, σε φιλολογικό - οικογενειακό, με ποικίλη και πλούσια ύλη. Bασική επιδίωξή του, όπως προκύπτει από τα κείμενα που προτάσσονται σε κάποια τεύχη, ήταν να συμβάλει στην ηθική διαμόρφωση και πνευματική ανύψωση των αναγνωστών, μέσα από χριστιανικό πρίσμα. Ίσως αυτός ήταν και ο...

6 Μαρτίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ο Γρηγόρης Αυξεντίου, ο «Ζήδρος» της ΕΟΚΑ μέσα από τις αναμνήσεις του Παύλου Παυλάκη, του «Μελά» της ΕΟΚΑ

Σωτηρούλα Βασιλείου, Δρ Ιστορίας Α.Π.Θ.  Η ελληνική Ιστορία βρίθει ηρώων, έχει ιστορηθεί με το αίμα ηρώων και έχει κεντηθεί από ηρωικές πράξεις. Από αυτές εκείνες, οι  οποίες συγκλονίζουν περισσότερο, είναι οι περιπτώσεις, όπου ο αγώνας και η θυσία αποτελούν εθελούσια επιλογή. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Γρηγόρης Αυξεντίου, ο οποίος, στις 3 Μαρτίου 1957 λαμπάδιασε, αρνούμενος να παραδοθεί, συνιστά πρότυπο για την Κύπρο και τον ελληνισμό, ήρωα ο οποίος μέσα από την πορεία και τις επιλογές του ενώνει και εμπνέει. «Να πάρουμε μια σταγόνα απ᾽ το αίμα σου να καθαρίσουμε το δικό μας. Να...

4 Μαρτίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ἡ ἐνορία ὡς ἐκκλησιαστική κοινότητα

† Αρχιμ. Γεωργίου Γρηγοριάτου Ἡ ἐνορία, ὡς συγκεκριμένη ἐν χρόνῳ καί τόπῳ πραγματικότης, καθιστᾶ στόν κάθε χριστιανό παρόν καί ἁπτό τό Μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας. (περισσότερα…)

4 Μαρτίου 2026Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Για τον Γρηγόρη Αυξεντίου 22/02/1928-03/03/1957

Δρ. Νίκος Ερρ. Ιωάννου Σε βλέπω συχνά Γρηγόρη, μπροστά μου ολοζώντανο, μ’ εκείνο το χαμόγελο που αφήνει να φαίνεται το κενό ανάμεσα στα πάνω μπροστινά σου δόντια, το περιποιημένο μουστακάκι, το σπινθηροβόλο βλέμμα...... Το κεφάλι σου στολίζει το πηλήκιο του Έλληνα Αξιωματικού και στις επωμίδες σου λάμπει το ταπεινό αστεράκι του Ανθυπολοχαγού που στους ώμους σου συναγωνίζεται τα διάσημα πολλών Στρατηγών. Το μεγάλο σου όνειρο να φοιτήσεις στη Σχολή Ευελπίδων και να υπηρετήσεις την Ελλάδα σαν Αξιωματικός δεν μπόρεσε να πραγματοποιηθεί, αλλά ο πόθος σου ν’ αποκτήσεις προσόντα που θα βοηθούσαν την μικρή...

3 Μαρτίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Εκκλησιαστικές φυσιογνωμίες στη Λεμεσό στα πρώτα χρόνια της Αγγλοκρατίας (1878-1931)

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου H καθεστωτική αλλαγή του 1878 βρήκε την πόλη και το μεγαλύτερο μέρος της επαρχίας Λεμεσού να υπάγεται εκκλησιαστικά στη Mητρόπολη Kιτίου, στον θρόνο της οποίας υπηρετούσε ο εκ Λευκονοίκου Kυπριανός Oικονομίδης (1868-1886), απόφοιτος της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Aθηνών. O τελευταίος, κατά τις επισκέψεις του στην πόλη ή στο ενδιάμεσο της μετάβασής του στα χωριά της επαρχίας, διέμενε στη λεγόμενη παλαιά Mητρόπολη, όπως ονομαζόταν ο μικρός ναός των Aγίων Aνδρονίκου και Aθανασίας και τα κτήρια που τον περιέβαλλαν. Στον ίδιο χώρο διέμεναν και οι διάδοχοί...

3 Μαρτίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

1η Μαρτίου 1959: Επιστροφή του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ στην Κύπρο

Σωτηρούλα Βασιλείου, Δρ Ιστορίας 1η Μαρτίου 1959: Επιστροφή του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ στην Κύπρο, μετά από τρία χρόνια εξορίας και την υπογραφή των Συνθηκών Ζυρίχης και Λονδίνου. Η υποδοχή, η οποία του επιφυλάχθηκε ήταν αποθεωτική, αντανακλώντας την παλλαϊκή προσήλωση και τις ελπίδες. Μιλώντας ενώπιον διακοσίων χιλιάδων περίπου ανθρώπων ο Εθνάρχης ανέδειξε τη σημασία της αποτίναξης του αγγλικού ζυγού, απέτινε φόρο τιμής στους ήρωες και προέβαλε την κοινή ευθύνη για την οικοδόμηση του μέλλοντος. Τόνισε, επίσης, τη σημασία της Κύπρου, ως σημείου συνάντησης και αλληλεπίδρασης πολιτισμών αλλά και τον γεωπολιτικό ρόλο της. «Δόξαν...

2 Μαρτίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ὁ Ἅγιος Νικόλαος Πλανᾶς

Πρωτοπρ. Μιχαὴλ Βοσκοῦ Ὅταν γίνεται λόγος γιὰ ἀσκητικὰ ἀγωνίσματα καὶ γιὰ ἁγιότητα, πολλῶν ἀνθρώπων ὁ νοῦς πάει ἀμέσως στὰ Μοναστήρια καὶ στὶς ἐρήμους. Ἴσως γιατὶ ὑπάρχει ἡ ἐσφαλμένη ἐντύπωση, ὅτι μόνο διὰ τοῦ Μοναχισμοῦ μπορεῖ ὁ ἄνθρωπος νὰ φθάσει στὴν τελειότητα καὶ στὴν κατὰ χάριν θέωση. (περισσότερα…)

2 Μαρτίου 2026Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...