Θεολογικά και άλλα θέματα

Λόγος του Αγίου Λουκά Αρχιεπισκόπου Κριμαίας στην Κυριακή της Ορθοδοξίας

Την πρώτη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, η Αγία μας Εκκλησία πανηγυρίζει το θρίαμβο της Ορθοδοξίας, της ορθής πίστης, η οποία καταπάτησε όλες της αιρέσεις και στερεώθηκε για πάντα. Για αυτό η Κυριακή αυτή καλείται Κυριακή της Ορθοδοξίας. Οι αιρέσεις είχαν φανεί ήδη από την αρχή του χριστιανισμού. Οι ίδιοι οι Απόστολοι του Χριστού προειδοποιούσαν τους συγχρόνους τους, και μαζί τους και εμάς, για τον κίνδυνο από τους ψευδοδιδασκάλους. (περισσότερα…)

Ο Διονύσιος Χρηστίδης (1830-1902) και το αγιογραφικό του έργο

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H ιστορία της αγιογραφικής τέχνης της Kύπρου στα νεότερα χρόνια είναι άμεσα συνδεδεμένη με τον νέο κτήτορα της Mονής Σταυροβουνίου, Iεροδιάκονο Διονύσιο Xρηστίδη (1830-1902), το έργο του οποίου επέδρασε σε μεγάλο βαθμό στους Kύπριους αγιογράφους στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα. O Διονύσιος γεννήθηκε το 1830 στην ενορία του Aγίου Kασσιανού στη Λευκωσία, όπου έζησε τα πρώτα χρόνια της ζωής του. Σύμφωνα με την προφορική παράδοση των μελών της αδελφότητας της Mονής Σταυροβουνίου, αρχικά διετέλεσε Iεροδιάκονος στο Oικουμενικό Πατριαρχείο και ακολούθως...

Του Αγίου Κασσιανού του Ρωμαίου, Περί των οκτώ λογισμών της κακίας

Του Αγίου Κασσιανού του Ρωμαίου, Προς τον επίσκοπο Κάστορα. Περί των οκτώ λογισμών της κακίας ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΥΠΕΡΗΦΑΝΕΙΑΣ (Φιλοκαλία Τόμος Α΄) Όγδοος είναι ο αγώνας κατά της υπερηφάνειας. Φοβερότατος αυτός ο αγώνας και από όλους τους προηγούμενους αγριότερος. Αυτός πολεμά προπάντων τους τέλειους και προσπαθεί να καταστρέφει εκείνους που ανέβηκαν σχεδόν στην κορυφή των αρετών. Και όπως μια κολλητική και θανατηφόρα αρρώστια δεν καταστρέφει ένα μέλος του σώματος, αλλά ολόκληρο το σώμα, έτσι και η υπερηφάνεια όχι μόνον ένα μέρος της ψυχής, αλλά ολόκληρη την καταστρέφει. (περισσότερα…)

27 Φεβρουαρίου 1943: Θάνατος Κωστή Παλαμά – Ο απόηχος στον κυπριακό Τύπο

Σωτηρούλα Βασιλείου, Δρ Ιστορίας Α.Π.Θ. Στις 27 Φεβρουαρίου 1943, ενώ η Ελλάδα τελούσε υπό τριπλή Κατοχή (γερμανική, ιταλική, βουλγαρική) έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 84 ετών, ο ποιητής Κωστής Παλαμάς. Την επομένη, η κηδεία του εξελίχθηκε σε εθνικό, αντικατοχικό συλλαλητήριο. Κορυφαία στιγμή αποτέλεσε η απαγγελία, από τον Άγγελο Σικελιανό, του ποιήματός του «Ηχήστε οι σάλπιγγες», το οποίο γράφτηκε λίγες ώρες πριν: «Ηχήστε οι σάλπιγγες... Καμπάνες βροντερές, δονήστε σύγκορμη τη χώρα πέρα ως πέρα... Βογκήστε τύμπανα πολέμου... Οι φοβερές σημαίες, ξεδιπλωθείτε στον αέρα! Σ’ αυτό το φέρετρο ακουμπά η Ελλάδα! […]». Γνωστοποιώντας την είδηση, ο κυπριακός Τύπος αναφέρθηκε...

Αφιέρωμα στον Θεόδωρο Παπαδόπουλλο (1921-2016). Δέκα χρόνια από την εκδημία του διεθνούς ακτινοβολίας Κύπριου ιστορικού και εθνολόγου

Σωτηρούλα Βασιλείου, Δρ Ιστορίας Α.Π.Θ., επιστ. λειτ. Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ Στις 22 Φεβρουαρίου 2026 συμπληρώθηκαν δέκα χρόνια από τον θάνατο του Θεόδωρου Παπαδόπουλλου, του «πρύτανη των Κυπρίων ιστορικών» με τη διεθνή ακτινοβολία κι επίδραση. (περισσότερα…)

25 Φεβρουαρίου 1968: δεύτερη εκλογή του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ στην προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας

Στις 25 Φεβρουαρίου 1968 διεξήχθησαν οι δεύτερες προεδρικές εκλογές στην πολιτική ιστορία της ανεξάρτητης Κυπριακής Δημοκρατίας. Ήταν προγραμματισμένες για το 1965, αλλά αναβλήθηκαν, λόγω των διακοινοτικών ταραχών και των συνεπειών τους. Υποψήφιοι ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄, τον οποίον υποστήριξαν οι αγωνιστές (Πατριωτικό Μέτωπο) και το ΑΚΕΛ, ενώ οι Ενωτικοί (ΔΕΚ) τάχθηκαν με τον ψυχίατρο Τάκη Ευδόκα. Η υποψηφιότητα του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ προτάθηκε από τον πατέρα του ήρωα Κυριάκου Μάτση, Χριστοφή Μάτση και υποστηρίχθηκε από πατέρες άλλων οκτώ πεσόντων και απαγχονισθέντων ηρώων. Την υποψηφιότητα Ευδόκα πρότεινε ο γιατρός Γλαύκος Κασουλίδης. Ο...

Η συμβολή της Μονής Κύκκου στην ίδρυση και λειτουργία της Ιερατικής Σχολής «Aπόστολος Bαρνάβας»

Kωστής Kοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Ένα ζήτημα, που απασχόλησε την Ορθόδοξη Eκκλησία στα νεότερα χρόνια, ήταν αυτό της στελέχωσής της με μορφωμένους και ιεροπρεπείς κληρικούς. Στην επίλυσή του συνέτεινε η ίδρυση, στα μέσα περίπου του 19ου αιώνα, των Θεολογικών Σχολών του Πανεπιστημίου Aθηνών το 1837, της Xάλκης το 1844 και του Σταυρού Iεροσολύμων το 1855, καθώς και της Pιζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής το 1844. Oι απόφοιτοι των Σχολών αυτών με τη θεολογική τους κατάρτιση και την πνευματική τους ενδυνάμωση στήριξαν τους κατοίκους, τόσο του ελεύθερου ελληνικού κράτους, όσο και περιοχών, όπως...

Ο Χαρταετός

Ήθελα φέτος να φτιάξω ένα χαρταετό. Θα μου πεις απόφαση χρειάζεται! Ναι, έχεις δίκαιο. Έτσι μιαν καλήν ημέραν μάζεψα καλάμια, σπάγκο, χαρτί και άρχισα την κατασκευή. Η αλήθεια είναι, άλλο να τον αγοράζεις κι άλλο να τον φτιάχνεις. Τέχνη κι αυτή πολύ μεγάλη. (περισσότερα…)

Περί Νηστείας

Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Κύπρου κ.κ. Γεωργίου Ἡ νηστεία εἶναι ἱερός θεσμός πού ἀπαντᾶται συχνά στό ἐκκλησιαστικό ἡμερολόγιο τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Συναντᾶται, μέ διάφορες μορφές καί διαφορετική συχνότητα, τόσο στίς ἄλλες χριστιανικές ὁμολογίες, ὅσο καί σέ ἄλλες θρησκεῖες. Στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ὡστόσο, παρά τήν ἱερότητά του, ὁ θεσμός εἶναι πολλές φορές παρεξηγημένος, τόσο ἀπό αὐτούς πού νηστεύουν, ὅσο καί ἀπό αὐτούς πού δέν νηστεύουν. Αὐτοί πού δέν νηστεύουν θεωροῦν τόν θεσμό τῆς νηστείας ἀνωφελῆ καί ἀχρείαστο. Αὐτοί ἔχουν λύσει τό πρόβλημα, ἀφοῦ κατάργησαν τή νηστεία. Τό σημεῖο μέχρι τοῦ ὁποίου ἔχει καταργηθεῖ ἡ νηστεία μποροῦμε...

Ο ευεργέτης της παιδείας της Μόρφου Ιερομόναχος Χριστοφόρος Μελετιάδης

Kωστής Kοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου H ιστορία της εκπαίδευσης στην Kύπρο στα χρόνια της Tουρκοκρατίας είναι άμεσα συνδεδεμένη με την ευεργετική δράση της Kυπριακής Eκκλησίας, η οποία ίδρυσε τα πρώτα σχολεία στο νησί και συνέβαλε στη στερέωση των κατοίκων στην Oρθόδοξη πίστη και στην ελληνική συνείδηση. Tέτοια σχολεία ίδρυσαν στη Λάρνακα, το 1733, ο Mητροπολίτης Kιτίου Iωαννίκιος Γ΄, στη Λευκωσία οι Aρχιεπίσκοποι Kύπρου Φιλόθεος, το 1742, Xρύσανθος, γύρω στο 1774 και ξανά το 1808, Kυπριανός, το 1812, και πολλοί άλλοι Aρχιερείς σε διάφορες περιοχές του νησιού. Σταδιακά, και κυρίως στα τελευταία...