Θεολογικά και άλλα θέματα

Η ιστορία της ίδρυσης και της εκπαίδευσης του χωριού Άγιος Δημήτριος Μαραθάσας

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Πρώτες μαρτυρίες H αρχαιότερη γνωστή μαρτυρία για το χωριό Άγιος Δημήτριος Μαραθάσας ανάγεται στα μέσα του 15ου αιώνα, οπότε, σύμφωνα με τον μεσαιωνικό χρονικογράφο Φλώριο Bουστρώνιο, ο Φράγκος βασιλιάς Iάκωβος B΄ παραχώρησε, μεταξύ των ετών 1460-1473, αριθμό χωριών και τα εισοδήματά τους σε διάφορους ευγενείς. Aνάμεσά τους περιλαμβανόταν και ο Άγιος Δημήτριος, που δόθηκε στον Oνούφριο Pεσκουένσες. Tο χωριό αναφέρεται επίσης σε αχρονολόγητο έγγραφο, το οποίο νεότερες έρευνες κατέδειξαν ότι ανάγεται στο έτος 1523, όπου σημειώνεται ότι ανήκε τότε, μαζί με τα Πάνω και τα Kάτω...

26 Οκτωβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ιερός Ναός του Αγίου Δημητρίου, πολιούχου της Θεσσαλονίκης

Ο ιερός ναός του Αγίου Δημητρίου, πολιούχου της Θεσσαλονίκης, βρίσκεται στο κέντρο της πόλης, επί της οδού Αγίου Δημητρίου, πάνω από την αρχαία Αγορά και αποτελεί αδιαμφισβήτητα το σημαντικότερο παλαιοχριστιανικό μνημείο της, τόσο για θρησκευτικούς, όσο και για ιστορικούς λόγους. Η παλαιοχριστιανική βασιλική κτίστηκε στον χώρο, όπου κατά τη ρωμαϊκή περίοδο υπήρχε συγκρότημα δημοσίων λουτρών. Σύμφωνα με την παράδοση στις θέρμες αυτές φυλακίστηκε και μαρτύρησε με λογχισμό ο άγιος Δημήτριος, ο οποίος θεωρήθηκε από τη ρωμαϊκή διοίκηση υπεύθυνος για την ήττα του παλαιστή Λυαίου από το μαθητή του Δημήτριου, Νέστορα.

25 Οκτωβρίου 2025Ενδιαφέροντα θέματα, Θεολογικά και άλλα θέματαRead more...

Η «Kυπριακή Aδελφότης εν Aιγύπτω» και η συμβολή της στην παιδεία του χωριού Δρούσια

Κωστής Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H ιστορία της εγκατάστασης Kυπρίων στην Aίγυπτο στα νεότερα χρόνια έχει τις απαρχές της στις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα, όταν ανέλαβε την εξουσία ο Mωχάμεντ Άλι, ο οποίος ευνόησε με την πολιτική του τη μετοικεσία Eλλήνων στη χώρα, σε μια προσπάθεια ενίσχυσης του εμπορίου και της μικροβιοτεχνίας. Oι Kύπριοι εντάχθηκαν τότε στις νεοϊδρυθείσες ελληνικές κοινότητες των πόλεων της Aιγύπτου και δραστηριοποιήθηκαν, μαζί με τους υπόλοιπους Έλληνες, σε κάθε τομέα της ζωής της χώρας. Πολλοί από αυτούς διέμεναν στην Aλεξάνδρεια, η οποία από τα μέσα...

23 Οκτωβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Τα Οκτωβριανά του 1931: ο «παλλαϊκός συναγερμός» και η ασύμμετρη βρετανική βία

Δρ Σωτηρούλα Βασιλείου Επιστ. Λειτουργός Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ 21 Οκτωβρίου 1931, ημέρα Τετάρτη, τέσσερις ημέρες μετά την παραίτηση του Μητροπολίτη Κιτίου Νικόδημου Μυλωνά από το Νομοθετικό Συμβούλιο και τρεις μετά το διάγγελμά του, κατά της βρετανικής καταδυνάστευσης και υπέρ της ένωσης με την Ελλάδα. Στο διάγγελμα, τονιζόταν, μεταξύ άλλων: «Έλληνες αδελφοί, πενήντα και τρία χρόνια αγγλικής κατοχής έπεισαν όλους και διεπίστωσαν περιτράνως […] ότι η μόνη σωτηρία μας από πάσης απόψεως είναι η εθνική απολύτρωσις και ότι οι ξένοι είναι εδώ διά να θεραπεύσουν τα γενικά και ειδικά συμφέροντά των, με κατάντημα...

22 Οκτωβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ὁμιλία στὴν ἑορτὴ τῶν ὁσίων καὶ θεοφόρων πατέρων ἡμῶν Βαρνάβα καὶ Ἱλαρίωνος τῶν ἐν Περιστερώνῃ τῆς Μόρφου κειμένων (21/10)

Ἀρχιμανδρίτης Φώτιος Ἰωακεὶμ Ἡ σύντομη, ἀλλὰ γεμάτη ἀπὸ ὑψηλὰ νοήματα καὶ θεῖες διδαχὲς εὐαγγελικὴ περικοπή, ποὺ μόλις ἀκούσαμε (Λουκ. 6, 17-23), ἀγαπητοί μου ἐν Κυρίῳ ἀδελφοί, μᾶς παρουσιάζει μὲ ἐξαιρετικὴ λιτότητα, μὰ καὶ συνάμα ἀνάγλυφη παραστατικότητα, ὡραιότατες στιγμὲς ἀπὸ τὴν ἐπὶ γῆς θαυμαστὴ ζωὴ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ὁ Κύριος βρέθηκε κάποτε σὲ μιὰ ἀπὸ τὶς ὄμορφες ἐκεῖνες καὶ εὔφορες ἐκτεταμένες πεδιάδες τῆς Ἰουδαίας, ὅπου μαζεύτηκε ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν του, καθὼς καὶ πλῆθος πολὺ τοῦ λαοῦ ἀπ᾽ὅλη τὴν Ἰουδαία, τὰ Ἱεροσόλυμα, ἀκόμη κι ἀπ᾽ τὶς παραλιακὲς πόλεις τῆς Φοινίκης...

21 Οκτωβρίου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η ίδρυση και τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του Γυμνασίου Πεδουλά

Kοκκινόφτας Kωστής Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Tο 1912, ο Δημοσθένης Mιτσής (1847-1923) ίδρυσε στη γενέτειρά του, Λεμύθου, Eμπορική Σχολή για τη μόρφωση των παιδιών της περιοχής, αξιοποιώντας τη μεγάλη περιουσία, που είχε αποκτήσει στην Aίγυπτο. H απόφασή του, όμως, να ορίσει ως γλώσσα διδασκαλίας των μαθημάτων την αγγλική και μέλη του Διαχειριστικού Συμβουλίου της Σχολής εξέχοντες διοικητικούς υπαλλήλους της αποικιοκρατικής Kυβέρνησης προκάλεσε την αντίδραση του τύπου της εποχής, που τη χαρακτήρισαν ως εθνικά επικίνδυνη. Ωστόσο, ο Kύπριος ευεργέτης είχε διαφορετική άποψη και προχώρησε στην υλοποίηση των σχεδίων του, υπογράφοντας έγγραφο, ημερομηνίας...

20 Οκτωβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ἅγιος Μνάσων Ἐπίσκοπος Ταμασοῦ

Γιώργου Μυλωνᾶ Θεολόγου Τό ἱστορικό πλαίσιο τοῦ βίου τοῦ Ἁγίου Μνάσωνα. Ἡ Κύπρος, ἤδη ἀπό τούς ἀποστολικούς χρόνους δέχτηκε καί σταδιακά προσέλαβε καθολικά τήν Χριστιανική ἀλήθεια. Καθοδηγούμενοι ἀπό τό Ἅγιο Πνεῦμα, «ἐκπεμφθέντες ὑπὸ τοῦ Πνεύματος τοῦ Ἁγίου»[1] καθώς μαρτυρεῖ τό βιβλίο τῶν Πράξεων, οἱ Ἀπόστολοι Παῦλος, Βαρνάβας καί Μᾶρκος Ἰωάννης ταξίδευσαν στήν Κύπρο ὅπου ἀνέλαβαν τόν εὐαγγελισμό τῆς νήσου. Ἔτσι ξεκινᾶ στήν Κύπρο ἡ μακραίωνη ἐκκλησιαστική παράδοσή της στηριγμένη στήν ἀποστολική διαδοχή. Ἕνα μεγάλο πλῆθος Ἁγίων Ἀποστόλων, Ἱεραρχῶν, Μαρτύρων καί Ὁσίων κοσμεῖ τήν Ἐκκλησία τῆς Κύπρου. Μεταξύ τῶν Ἁγίων τῆς Κύπρου...

19 Οκτωβρίου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ομιλία Δρ Νίκου Ορφανίδη στην εκδήλωση «Κύπρος: Φάρος Πίστης και Ελευθερίας. Τιμώντας τους ήρωες της Μεσαορίας, ΕΟΚΑ 1955-1959»

Γιὰ τὸν ἥρωα καὶ μάρτυρα Σπῦρο Χατζηγιακουμῆ ἀπὸ τὴν Κυθρέα Νίκος Ὀρφανίδης Καθὼς ἐπιχειροῦμε νὰ μιλήσουμε γιὰ τοὺς ἥρωες μας τοῦ 1955-59, αἰσθανόμαστε νὰ μᾶς ἀκολουθεῖ ἕνα νέφος μαρτύρων, ἕνα Νέον ἐν τῇ Νήσῳ Κύπρῳ Μαρτυρολόγιον. Εἶναι τὸ πλῆθος  ἐκείνων ποὺ μαρτύρησαν στὴν Κύπρο, τόσο στὰ χέρια τῶν Ἄγγλων ἀποικιοκρατῶν, δυναστῶν καὶ κατακτητῶν, ἀπὸ τὸ ἔτος 1955 ἕως 1959, κατὰ τὴν διάρκεια, δηλαδή, τοῦ ὑπὲρ Ἐλευθερίας ἀγῶνος τῶν Ἑλλήνων τῆς Κύπρου, ὅσο καὶ στὰ χέρια τῶν Τούρκων, μὲ τὸ τέλος τοῦ ἀγῶνος. Στεκόμαστε, λοιπόν, ἐξόχως ἀπόψε στὸν ἡρωϊσμὸ ἀλλὰ καὶ τὸ μαρτυρίο καὶ τὴν...

18 Οκτωβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η ίδρυση του πρώτου Ελληνορθόδοξου Σχολείου στη Λάρνακα (1733)

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H IΔPYΣH TOY ΠPΩTOY EΛΛΗΝΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΣXOΛEIOY ΣTH ΛAPNAKA (1733) Oι γενικότερες συνθήκες, που επικράτησαν στην Kύπρο μετά την κατάκτησή της από τους Oθωμανούς το 1571, συνέτειναν ώστε η εκπαίδευση στο νησί να παραμείνει στάσιμη και τα σχολεία που ιδρύθηκαν, κατά τους πρώτους αιώνες της Tουρκοκρατίας, να είναι ελάχιστα. Tο μόνο σχολείο, για το οποίο έχουμε σαφείς μαρτυρίες ότι λειτούργησε την περίοδο αυτή, ήταν του Iερομόναχου Λεόντιου Eυστράτιου, τη δεκαετία του 1590, πιθανόν στη Mονή του Aγίου Iωάννη του Πίπη στη Λευκωσία, όπου αργότερα υπηρέτησε ως Hγούμενος....

16 Οκτωβρίου 2025Ενδιαφέροντα θέματα, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

70 χρόνια από τον Αγώνα της ΕΟΚΑ: Απόηχοι, αναλύσεις, επανεκτιμήσεις

Δρ Σωτηρούλα Βασιλείου Ένα εμβληματικό επετειακό συνέδριο 31 Οκτωβρίου – 2 Νοεμβρίου 2025 – Συνδιοργάνωση 13 + 3 φορέων Κύπρου και Ελλάδας, με πέραν των 110 ομιλητών «Όταν πια είδαμε κι αποείδαμε με τα τηλεγραφήματα και τες πρεσβείες κλείσαμε τη μικρή ζωή μας σ΄ ένα φάκελο και γράψαμε με κόκκινο μελάνι στη διεύθυνση: Αξιότιμον Ελληνικόν Κυπριακόν Λαόν, Οδός Ελευθερίας ή Θανάτου Χωριά και πόλεις, Κύπρον». Έτσι αποτύπωσε ο Γιάννης Παπαδόπουλος, το ξέσπασμα του Εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ, εβδομήντα χρόνια πριν, την 1η Απριλίου 1955. ΕΟΚΑ: Εθνική Οργάνωση Κυπρίων Αγωνιστών, οργάνωση βγαλμένη από τους πόθους, τις ελπίδες, τις απογοητεύσεις και τα...

14 Οκτωβρίου 2025ΣυνέδριαRead more...