Θεολογικά και άλλα θέματα

Εξισλαμισμοί και επανεκχριστιανισμοί στα Πάνω Λεύκαρα

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Η ύπαρξη Λινοβαμβάκων στην Κύπρο, δηλαδή ατόμων τα οποία δήλωναν επισήμως ότι είναι Μουσουλμάνοι, αλλά εν κρυπτώ ζούσαν ως Χριστιανοί, μαρτυρείται σε αρκετά χωριά του νησιού, όπου γίνεται λόγος για επανεκχριστιανισμό τους στα τέλη της Τουρκοκρατίας και στα πρώτα χρόνια της Aγγλοκρατίας . Για παράδειγμα, στην επαρχία Λάρνακας αναφέρεται ότι τα μέλη δύο οικογενειών Λινοβαμβάκων από τη Χοιροκοιτία δήλωσαν επισήμως, το 1885, ότι ανήκουν στην Ορθόδοξη Εκκλησία και αναγνωρίστηκαν από τις Αρχές με τα χριστιανικά τους ονόματα. Το ίδιο συνέβη, το 1888, με μια οικογένεια...

Το Μετόχιο της Ιεράς Μονής Κύκκου Αρχάγγελος Μιχαήλ Λακατάμειας: Ιστορία και Πολιτιστική δραστηριότητα

Κωστής Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Η ίδρυση της Μονής Η ιστορία της ίδρυσης της Μονής του Αρχαγγέλου Μιχαήλ Λακατάμειας χάνεται μέσα στον χρόνο, όπως, άλλωστε, και των περισσότερων κυπριακών Μονών. Από ό,τι έχουμε υπόψη, η αρχαιότερη μαρτυρία για τη λειτουργία της ανάγεται στο έτος 1547 και προέρχεται από τον Ιερομόναχο Aντώνιο, ο οποίος, μαζί με έναν άλλον ανώνυμο γραφέα, αντέγραψε σε χειρόγραφο, «ἐν τῇ Μονῇ τοῦ Ταξιάρχου Μιχαήλ εἰς χωρίον λεγόμενον Λακατάμια», θεολογικά, ρητορικά και αστρονομικά κείμενα. Σε μεταγενέστερο χρόνο το χειρόγραφο αυτό αφιερώθηκε στη Mονή του Aγίου Σάββα στην Παλαιστίνη,...

Η Θεολογική Σχολή του Σταυρού και η Κύπρος

Kωστή Kοκκινόφτα Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Οι απαρχές των θεολογικών σπουδών στην Ελλάδα στα νεότερα χρόνια ανάγονται στο έτος 1837, οπότε ιδρύθηκε η Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Aθηνών. Την ίδια περίοδο ιδρύθηκαν επίσης δύο Σχολές με εξειδικευμένο πρόγραμμα θεολογικών μαθημάτων: η Θεολογική Σχολή της Xάλκης (1844), και η Θεολογική Σχολή του Σταυρού Iεροσολύμων (1855), καθώς και μία Ιερατική Σχολή, η Pιζάρειος (1844). Oι Σχολές αυτές προσέφεραν πολύτιμες υπηρεσίες στην Oρθόδοξη Eκκλησία και στην ελληνική παιδεία και συνέβαλαν με τους αποφοίτους τους στη μεταλαμπάδευση των ελληνικών γραμμάτων και στη διδασκαλία της χριστιανικής...

Τι μας εμποδίζει να γνωρίσουμε τον Θεό (Οσίου Σιλουανού του Αθωνίτου)

Η απιστία προέρχεται από την υπερηφάνεια. Ο υπερήφανος ισχυρίζεται πως θα γνωρίσει τα πάντα με το νου του και την επιστήμη, αλλά η γνώση του Θεού παραμένει ανέφικτη γι’ αυτόν, γιατί ο Θεός γνωρίζεται μόνο με αποκάλυψη του Αγίου Πνεύματος. Ο Κύριος αποκαλύπτεται στις ταπεινές ψυχές. Σ’ αυτές δείχνει τα έργα Του, που είναι ακατάληπτα για το νου μας. Με τον φυσικό μας νου μπορούμε να γνωρίσουμε μόνο τα γήινα πράγματα, κι αυτά μερικώς, ενώ ο Θεός και όλα τα ουράνια γνωρίζονται με το Άγιο Πνεύμα. Μερικοί μοχθούν σ’ όλη τους τη...

3 Νοεμβρίου 1940: Όταν οι σημαίες της Ελλάδας και της Μεγάλης Βρετανίας κυμάτισαν μαζί και οι Βρετανοί αξιωματούχοι δεήθηκαν υπέρ της «ποθητής ελευθερίας» των Κυπρίων

Σωτηρούλα Βασιλείου, Δρ Ιστορίας Στις 28 Οκτωβρίου 1940, η έναρξη του ελληνοϊταλικού πολέμου προκάλεσε και στην Κύπρο παλλαϊκό συναγερμό, ανάλογο των εθνικών πόθων και των προκλήσεων. Ο κόσμος είχε αλλάξει. Για τους Έλληνες Κύπριους, το σεφερικό «μεσημέρι» δεν σήμαινε μόνο τη νίκη της Ελλάδας αλλά και την ένωση μαζί της. Αυτό ακριβώς το όραμα πάσχισε να προωθήσει και ο Τοποτηρητής του Αρχιεπισκοπικού Θρόνου Μητροπολίτης Πάφου Λεόντιος, προκρίνοντας τη συμπόρευση με τους Βρετανούς, οι οποίοι πολεμούσαν –όπως και η Ελλάδα– κατά του Άξονα, με λάβαρο αξίες και ιδανικά, τα οποία, στην...

Ο Άγιος Γεώργιος στη λαϊκή παράδοση της Kύπρου

Kωστής Kοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Ο Άγιος Γεώργιος θεωρείται ο προστάτης Άγιος των κατοίκων πολλών χωριών της Κύπρου, οι οποίοι στα παλαιότερα χρόνια συνήθιζαν να τον επικαλούνται με τη φράση: «Άη Γιώρκη τζαι βοήθα μου». Στα περισσότερα από αυτά υπάρχει εκκλησία αφιερωμένη στη χάρη του, αφού όπως διαπιστώνουμε από ανεπίσημη καταγραφή, που έγινε το 1946, 315 ναοί σε σύνολο 1621, που υπήρχαν τότε στο νησί, τιμώνταν στο όνομά του. Προηγείτο σε αριθμό ναών μόνο η Θεοτόκος, σύμβολο για τους Xριστιανούς της αγιότητας, της αγνότητας και της μητρικής αγάπης, με 382...

Tα ελληνικά Γράμματα στον Καραβά

Kωστής Kοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου H ιστορία των ελληνικών γραμμάτων στον Kαραβά έχει τις απαρχές της στα μέσα του 19ου αιώνα, οπότε, μετά την έκδοση των μεταρρυθμιστικών διαταγμάτων Xάττι Σιερίφ (1839) και Xάττι Xουμαγιούν (1856), ιδρύθηκαν, με πρωτοβουλία της Kυπριακής Eκκλησίας, αρκετά σχολεία στις πόλεις και στα χωριά του νησιού. Tην περίοδο αυτή λειτούργησε και το πρώτο σχολείο στον Kαραβά με ενέργειες του φιλόμουσου Mητροπολίτη Kυρηνείας (1852-1862) Mελετίου A΄, ο οποίος πρωτοστάτησε στην ίδρυση και διάφορων άλλων σχολείων στην εκκλησιαστική του περιφέρεια, όπως στην Eυρύχου, στη Mόρφου και αλλού. Προηγουμένως...

Αφιέρωμα του Δρος Απόστολου Κουρουπάκη και της «Καθημερινής» (26.10.2025) στο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο, «70 Χρόνια από τον Αγώνα της ΕΟΚΑ: Απόηχοι, αναλύσεις, επανεκτιμήσεις» (31 Οκτωβρίου-2 Νοεμβρίου 2025)

Για κανένα θέμα δεν εξαντλείται η ανάγκη για έρευνα Το τριήμερο συνέδριο για τον Αγώνα της ΕΟΚΑ στοχεύει στην ανάδειξη πτυχών δεν έχουν διερευνηθεί ικανοποιητικά μέχρι σήμερα Ένα μεγάλο συνέδριο διοργανώνεται το τριήμερο 31 Οκτωβρίου και 1-2 Νοεμβρίου, με αφορμή τα 70 χρόνια από την έναρξη του Απελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ. Ο αριθμός των συνδιοργανωτών και των συνεργαζόμενων φορέων δείχνει πως αυτή η επιστημονική συνάντηση είναι ανοικτή σε νέες αναγνώσεις, και επανακαταθέσεις και σε έναν έντιμο επιστημονικό διάλογο. Αυτό λένε άλλωστε στη συνέντευξή τους και τα μέλη της οργανωτικής επιτροπής που μίλησαν...

Αιχμαλωσίες

Δρ Σωτηρούλα Βασιλείου «Μετά από 738 ημέρες αιχμαλωσίας στη Γάζα, οι τελευταίοι 20 Ισραηλινοί όμηροι της Χαμάς απελευθερώθηκαν, επιστρέφοντας βαθιά αλλαγμένοι στην αγκαλιά των οικογενειών τους. Οι εικόνες των επανενώσεων σηματοδότησαν το τέλος μιας εφιαλτικής περιόδου που ξεκίνησε στις 7 Οκτωβρίου 2023, με την αιματηρή επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ, μια επίθεση που άφησε πίσω της πάνω από 1.200 νεκρούς και 251 απαχθέντες» (philenews, 13.10.2025). H είδηση της απελευθέρωσης των τελευταίων επιζήσαντων ομήρων συμπλέκεται με άλλες: «Επιζών της σφαγής της Χαμάς αυτοκτόνησε δύο χρόνια μετά: ‘Δεν μπορώ να υποφέρω άλλο’, το σπαρακτικό μήνυμά...

Ὁμιλία εἰς τὴν μνήμην τοῦ ἁγίου ἐνδόξου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου

Αρχιμανδρίτου Φωτίου Ιωακείμ Ἀγαπητοὶ ἐν Κυρίῳ ἀδελφοί, ἀπευθυνόμενος κάποτε ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς πρὸς τοὺς μαθητές Του, σύμφωνα μὲ μία περικοπὴ ἀπὸ τὸ κατὰ Ἰωάννην Εὐαγγέλιο (Ἰω. 15, 17-27, 16, 1-2), μαζὶ μὲ τὴν ὑψηλὴ ἠθικὴ διδασκαλία του, θαυμαστὰ συναρμοσμένη μὲ ἀποκάλυψη θείων δογμάτων τῆς Πίστης μας, τοὺς ὁμίλησε προφητικὰ καὶ γιὰ τὸ μέλλον τους. Καὶ οἱ λόγοι καὶ οἱ προφητικὲς αὐτὲς ρήσεις τοῦ Κυρίου, ἔχουν ταυτόχρονα μία διαχρονικὴ ἰσχὺ καὶ ἐνέργεια. Ἐκεῖ λοιπὸν προφητεύει ὁ Δεσπότης στοὺς μαθητές Του, ὅτι οἱ ἄνθρωποι, στὸν βαθμὸ ποὺ πίστευσαν στὴ διδασκαλία Του, θὰ πιστεύσουν...