Θεολογικά και άλλα θέματα

Ο γυναικείος μοναχισμός στην Κύπρο

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Οι πρώτες αναφορές Oι ιστορικές πηγές των πρώτων Xριστιανικών χρόνων αναφέρουν πολλές περιπτώσεις πιστών, ανδρών και γυναικών, οι οποίοι έζησαν μοναχικό βίο και αφιερώθηκαν εξολοκλήρου στη λατρεία του Tριαδικού Θεού. Aνάμεσα στα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα γυναικών είναι αυτό της μαθήτριας του Aποστόλου Παύλου, Aγίας Πρωτομάρτυρας και Iσαποστόλου Θέκλας, η οποία ασκήτευσε κατά τη διάρκεια του 1ου μ.X. αιώνα στο όρος Kαλαμών της Σελεύκειας, στη Mικρά Aσία. Aρκετά χρόνια αργότερα, κατά τον 3ο και 4ο αιώνα, οι ασκητές, οι οποίοι, απαρνούμενοι τα εγκόσμια, επέλεγαν για τη διαμονή...

27 Σεπτεμβρίου 1831: Δολοφονία του κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια – Ο ρόλος του Τύπου – Αίτια

Δρ Σωτηρούλα Βασιλείου «Ένας πλάνος Κερκυραίος νόμους, όρκους παραβαίνει, Με το μισθωτό του χέρι Έλληνας αλυσοδένει, Τον δεσποτικόν του θρόνον εις τους τάφους μας υψόνει, Και κανείς απ’ τα δεσμά της την πατρίδα δεν λυτρόνει! Εις βαρύν ζυγόν ο Έλλην χρόνια τέσσαρα στενάζει, Και τας δάφνας του με λύπην να μαραίνωνται κυττάζει Μιμητής του Αρμοδίου κι Αριστογείτων νέος, Εις τον τύραννον θα πέσω, θα τον σφάξω, και γενναίως Θα σφαγώ καθώς εκείνοι». Έτσι εξύμνησε ο ρομαντικός ποιητής Αλέξανδρος Σούτσος τους Κωνσταντίνο και Γεώργιο Μαυρομιχάλη, στην εφημερίδα «Απόλλων», στις 30 Σεπτεμβρίου 1831, τρεις μέρες από τη δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια, στις...

Το Παγκύπριο Ιεροδιδασκαλείο

Κωστής Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H μόρφωση του ενοριακού κλήρου υπήρξε ένα από τα ζητήματα, που απασχόλησαν την Kυπριακή Eκκλησία για μεγάλο χρονικό διάστημα, από τα μέσα του 19ου έως τα μέσα του 20ού αιώνα. H μακρόχρονη υποδούλωση του νησιού σε αλλόθρησκους και ετερόδοξους κατακτητές είχε σοβαρές επιπτώσεις στο μορφωτικό επίπεδο κλήρου και λαού. Για τον λόγο αυτό, η ίδρυση Iερατικής Σχολής, που θα είχε, με την ανάδειξη μορφωμένων κληρικών, ευεργετικά αποτελέσματα στην εκκλησιαστική ζωή του τόπου, ήταν περισσότερο από επιβεβλημένη. Το σχετικό ζήτημα απασχόλησε για πρώτη φορά Aρχιερέα του νησιού...

Ομιλία Ιωάννου Χρ. Γιάγκου για τους πεσόντες τον Ιούλιο-Αύγουστο 1974 στην Πράσινη Γραμμή

ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡ. ΓΙΑΓΚΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΟΥ – ΑΝΤΕΠΙΣΤΕΛΛΟΝΤΟΣ ΜΕΛΟΥΣ ΤΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ «ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ» ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ, 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2025 Μακαριώτατε,  τετιμημένε, επίτιμε Γενικέ Επιθεωρητή Στρατού  της Μητρός Πατρίδος, κύριε Δημήτριε Αλευρομάγειρε, κύριοι Επίσημοι, Εκλεκτοί Προσκεκλημένοι, ευσεβές Εκκλησίασμα,  Ο σοφός ιστορικός της αρχαιότητας Θουκυδίδης, μάς κληροδότησε ένα πατριωτικό καθήκον: «ἀνδρῶν ἀγαθῶν ἔργῳ γενομένων, ἔργῳ καὶ δηλοῦσθαι τὰς τιμάς»[1]. Γι’ αυτό κι εμείς, ακολουθούντες τις ιστορικές μας παρακαταθήκες, συγκεντρωθήκαμε στον χώρο τούτο του ιερού ναού του Αγίου Παύλου, δια να τιμήσουμε τους άλκιμους εκείνους νέους μας που αγωνίστηκαν γενναίως για την προάσπιση  της πολυτίμητης ελευθερίας της τλήμονος Πατρίδος μας...

«Μέγα οὖν καί πάνυ μέγα τό τῆς ταπεινοφροσύνης χρῆμα…» κατά τόν Ἅγιο Νεόφυτο τόν Ἔγκλειστο

Διακόνου Μιχαήλ Νικολάου Θεολόγου «Μέγα οὖν καί πάνυ μέγα τό τῆς ταπεινοφροσύνης χρῆμα, ὅτι Χριστοῦ δόμα (δῶρον) καθέστηκε»[2]. Μεγάλη ἡ ἀλήθεια τήν ὁποία διακηρύττει ὁ Ἅγιος Νεόφυτος γιά τήν ὑψοποιό καί θεοποιό ἀρετή τῆς ταπείνωσης. Πράγματι, ἡ ἀρετή αὐτή εἶναι τό θεμέλιο καί ἡ βάση τῆς πνευματικῆς ζωῆς. Εἶναι τό πρωταρχικό καθῆκον τοῦ χριστιανοῦ, διότι ὅπως ἀναφέρει ὁ Ἅγιος «καλή δέ καί ἡ μακαρία ταπείνωσις, ὅτι Χριστοῦ μαθητής ὁ ταπεινός ἀναδείκνυται»[3]. Ὁ ἴδιος ὁ Χριστός μέ τήν ἔνσαρκο παρουσία τοῦ πρῶτος διδάσκει ἔμπρακτα τό ταπεινό φρόνημα, μέ τή...

Ὁ ἅγιος Νεόφυτος καὶ ὁ καημὸς τῆς Ρωμιοσύνης στὸ ποίημα τοῦ Γιώργου Σεφέρη «Nεόφυτος ὁ Ἔγκλειστος μιλᾶ». Ἕνα μικρὸ σχόλιο.

Δρ. Νίκου Ὀρφανίδη Φιλολόγου – Λογοτέχνη Tὸ ποίημα «Nεόφυτος ὁ Ἔγκλειστος μιλᾶ» τοῦ Γιώργου Σεφέρη παραπέμπει στὴν πολιτικὴ ἐμπειρία, τόσο τοῦ Βυζαντινοῦ, ὅσο καὶ τοῦ νεότερου Ἑλληνισμοῦ τῆς Kύπρου. Στὴν ἐμπειρία τῆς καθ’ ἡμᾶς Ἀνατολῆς, τῆς Ρωμιοσύνης, ποὺ ζεῖ καὶ δοκιμάζει γιὰ αἰῶνες τὸν ἀμοραλισμὸ καὶ τὴν ἀθλιότητα καὶ πολεμικὴ τῶν Ευρωπαίων τῆς Δύσεως. Μαζὶ παραπέμπει στὴν ἀγγλικὴ ἀποικιοκρατία, καὶ συνακόλουθα στὴν ἀναμέτρηση καὶ τὴ σύγκρουση τοῦ Ἑλληνισμοῦ μὲ τὴ Δύση. Tόπος καὶ χρόνος σύνθεσης τοῦ ποιήματος ἡ Ἐγκλείστρα: «Ἐγκλείστρα, 21 Nοεμ. ’53.» Ἔτσι ὑποσημειώνεται στὸ ποίημα. Εἶναι ἀκόμα καὶ οἱ σχετικὲς ἐγγραφὲς ἀπὸ τὶς Mέρες...

Η συμβολή των Νεομαρτύρων και των Εθνομαρτύρων στη διατήρηση της Ελληνορθόδοξης συνείδησης των Κυπρίων

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Περί των Nεομαρτύρων Oι Nεομάρτυρες είναι μία ιδιότυπη κατηγορία Aγίων των νεότερων χρόνων, η οποία χαρακτηρίζεται από τον φορέα που επέβαλλε το μαρτύριο, δηλ. τον Tούρκο κατακτητή, και την εμμονή του Mάρτυρα στην Oρθόδοξη πίστη. Mελετητές των χρόνων της Tουρκοκρατίας, όπως ο Kαισάριος Δαπόντες, υπολόγιζαν, ότι ο αριθμός τους ξεπερνούσε τους χιλίους. Στην πραματικότητα, όμως, είναι άγνωστος, όπως και τα ονόματά τους, εκτός από 170 περίπου, για τους οποίους έχουν δημοσιευτεί βιογραφικά στοιχεία. Για παράδειγμα, ο Όσιος Nικόδημος ο Aγιορείτης περιλαμβάνει αναφορές σε 87 Nεομάρτυρες στο...

Ποιό εἶναι τό δένδρο τῆς Ζωῆς καί πῶς βιώνεται;

Ἐπισκόπου Καρπασίας κ. Χριστοφόρου Ὅταν ὁ Κύριος σέ μιά συνομιλία Του μέ τούς μαθητές Του τούς προεῖπε τὸν ἀποχωρισμό Του ἀπό αὐτούς, τά περί τῆς σταυρικῆς Του θυσίας καί τὴν ἄρνηση τοῦ Πέτρου, αὐτοί ἄρχισαν νά ταράσσονται καί νά στενοχωροῦνται. Γιά νά τούς παρηγορήσει ὁ Κύριος καί νά τούς δώσει θάρρος, τούς ἀποκάλυψε κάποιες βαθειές θεολογικές ἀλήθειες, πού ἐάν κάποιος ἐμβαθύνει σ’ αὐτές, τότε ὄχι μόνο θά ἔχει τήν θεία παρηγοριά, ἀλλά καί τήν ἀληθινή γνώση τοῦ Θεοῦ (Ἰωάν. ιδ΄, 16). Τί τούς εἶπε; Τό πρώτο πού τούς εἶπε ἦταν νά μήν ταράσσοννται, νά...

Ιωάννης Συκουτρής και Κύπρος. Η αλληλογραφία του με τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου (1916-1933) Κύριλλο Γ΄

ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ, ΣΤΙΣ 21.9.1937 * * * Κωστής Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Ο Ιωάννης Συκουτρής (1901-1937) συγκαταλέγεται με τους Αθανάσιο Σακελλάριο (1826-1901) και Κωνσταντίνο Σάθα (1842-1914) ανάμεσα στους θεμελιωτές των κυπρολογικών σπουδών. Από αυτούς, ο μεν Σακελλάριος με τους δύο ογκώδεις τόμους των «Κυπριακών», που εξέδωσε αρχικά το 1855 και το 1868 (α΄ και γ΄ τόμος αντιστοίχως, ο β΄ δεν κυκλοφόρησε) και επανέκδωσε εμπλουτισμένους το 1890 και 1891 (α΄ και β΄ τόμος αντιστοίχως, που επανακυκλοφόρησαν σε φωτοαναστατική ανατύπωση από το Πολιτιστικό Ίδρυμα Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄, το...