Θεολογικά και άλλα θέματα

Ὁ σωστός τρόπος ὑπακοῆς

† Ἀρχιμ. Εὐσέβιου Βίττη Ποιός εἶναι ὁ σωστός τρόπος ὑπακοῆς; Ποιά εἶναι ἡ σωστή μορφή της; Ἡ ὑπακοή μπορεῖ νά εἶναι μόνο ἐξωτερική χωρίς ἐσωτερικό βάθος ἤ ἐσωτερική, μέ ἀναγκαῖες ὅμως τίς ἐξωτερικές ἐκδηλώσεις της. Ἡ ἐξωτερική ὑπακοή μοιάζει μέ τήν κοσμική πειθαρχία καί δέν ἀγγίζει τό ἐσωτερικό ἐκείνου πού τήν ἀσκεῖ ἔτσι. Μοιάζει μέ τήν πειθαρχία πού ἐπιβάλλουν οἱ ἀνθρώπινοι νόμοι, εἶναι δουλική καί κινεῖται ἀπό τόν φόβο τῆς τιμωρίας τοῦ Θεοῦ ἤ ἀπό ἄλλα ὄχι γνήσια ἐλατήρια. Ἡ αὐτοῦ τοῦ εἴδους ὑπακοή δέν προσιδιάζει σέ ἐλεύθερους ἀνθρώπους. Ὁ Κύριος...

19 Σεπτεμβρίου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η Αγιογραφική Σχολή της Μονής του Αγίου Ηρακλειδίου

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Εξέχουσα θέση στην ιστορία της αγιογραφικής τέχνης στην Κύπρο, κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, κατέχει η λεγόμενη Σχολή της Μονής του Αγίου Ηρακλειδίου, τα μέλη της οποίας, από τις αρχές του 18ου αιώνα έως και τις πρώτες δεκαετίες του 19ου, είχαν πλουσιότατη παραγωγή εικόνων και τοιχογραφιών, και επιχρύσωσαν και φιλοτέχνησαν αρκετά εικονοστάσια σε ναούς του νησιού. Aνάμεσά τους περιλαμβάνονται οι Mοναχοί Iωαννίκιος, Φιλάρετος, Λαυρέντιος, Nεκτάριος, Δοσίθεος, Φιλόθεος, Φιλάρετος ο νεότερος, Nικόδημος, Aυξέντιος, Iγνάτιος, Λαυρέντιος ο νεότερος, Λεόντιος και Χρύσανθος, με τους δύο τελευταίους να εξακολουθούν...

17 Σεπτεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

Σμύρνη 1922 – Αμμόχωστος 1974. «Χρειάζεται και να ντρέπονται μερικές συμπτώσεις» (Οδ. Ελύτης)

Δρος Σωτηρούλας Βασιλείου Στις 9 Σεπτεμβρίου 1922 (ν.η, 27 Αυγούστου με το π.η.) οι πρώτοι έφιπποι άτακτοι Τούρκοι, οι τσέτες, μπήκαν στη Σμύρνη, ακολουθούμενοι από τακτικά τουρκικά στρατεύματα. Ο Μητροπολίτης Σμύρνης Χρυσόστομος μαρτύρησε, αφού ο Νουρεντίν Πασάς τον παρέδωσε στον τουρκικό όχλο. Στις 13 Σεπτεμβρίου μετά από βιαιοπραγίες, σφαγές αμάχων, καταστροφές και λεηλασίες, το «fior di Levante» παραδόθηκε στις φλόγες. Σπαρακτικός απολογισμός, σε αριθμούς, έως την κατάσβεση της φωτιάς, στις 17 Σεπτεμβρίου, περίπου 50.000 νεκροί, 70.000 καμένες οικίες και καταστήματα και εκατοντάδες κατεστραμμένα άλλα κτίρια (εκκλησιές, νοσοκομεία, εμπορικά καταστήματα, φιλανθρωπικά ιδρύματα,...

15 Σεπτεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ο Διονύσιος Χρηστίδης και η επανίδρυση της Μονής Σταυροβουνίου το 1889

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H νεότερη ιστορία της Mονής Σταυροβουνίου είναι άμεσα συνδεδεμένη με τον νέο κτήτορά της, Iεροδιάκονο Διονύσιο Xρηστίδη (1830-1902), γνωστό αγιογράφο και ασκητή, ο οποίος εγκαταβίωσε σε αυτή στα τέλη του 19ου αιώνα και έθεσε τις βάσεις για τη μετέπειτα ακμή και πνευματική της ακτινοβολία. Προηγουμένως η Mονή είχε παραμείνει εγκαταλελειμμένη για κάποιο χρονικό διάστημα, πιθανότατα εξαιτίας των επιπτώσεων που είχαν στην Kύπρο τα τραγικά γεγονότα του 1821, οπότε σχεδόν όλα τα μοναστήρια του νησιού λεηλατήθηκαν από τους κατακτητές και απογυμνώθηκαν από την κινητή και ακίνητη...

14 Σεπτεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ο Σταυρός ως μέσον αγιασμού και μεταμόρφωσης του κόσμου

Διά του σταυρού ο Χριστός αγίασε το σώμα του —κρίκο σύνδεσης με τον κόσμο. Απέκρουσε τους πειρασμούς που του έστελνε ο κόσμος, να γευθεί δηλαδή τις ηδονές, ικανοποιώντας υπέρμετρα τις ανάγκες του ή αποφεύγοντας τον πόνο και το θάνατο. Αν, κατά τον ίδιο τρόπο, απωθήσουμε τους πειρασμούς της αμαρτίας και υπομείνουμε καρτερικά τις οδύνες του θανάτου, η αγιότητα μπορεί να απλωθεί από το σώμα Του σε όλα τα σώματα και σε όλο τον κόσμο. Η ορθόδοξη Εκκλησία δεν λέει πως διά του σταυρού ο Χριστός εξήλθε της δημιουργίας, αλλά πως την...

14 Σεπτεμβρίου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμεναRead more...

Ο Μητροπολίτης Κιτίου (1918-1937) Νικόδημος Μυλωνάς και «η κατάστασις του λαού»

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Ο κατά κόσμον Νεόφυτος, όπως ήταν το λαϊκό όνομα του Νικόδημου Μυλωνά, γεννήθηκε το 1889 στο χωριό Λιμνιά της επαρχίας Αμμοχώστου, όπου και έμαθε τα πρώτα του γράμματα. Σε ηλικία μόλις δεκατριών χρόνων, το 1902, μετέβη στο μοναστήρι του Αγίου Παντελεήμονα, όπου τότε ήταν η έδρα της Μητρόπολης Κυρηνείας, και τέθηκε κάτω από την προστασία του μητροπολίτη Κυρηνείας (1895-1916) και μετέπειτα αρχιεπισκόπου Κύπρου (1916-1933) Κυρίλλου Γ´, εξαδέλφου της μητέρας του. Ο φιλοπρόοδος Κύριλλος, διαπιστώνοντας τη φιλομάθεια και τη δυναμικότητα του νεαρού Νεοφύτου, ανέλαβε τις δαπάνες...

13 Σεπτεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

Παρέμβαση Εκκλησιαστική. Τεύχος 62 (Σεπτέμβριος – Δεκέμβριος 2025)

Διαβάστε το περιοδικό Παρέμβαση Εκκλησιαστική με αφιέρωμα «Ο Τίμιος και Ζωοποιός Σταυρός». Το περιοδικό περιλαμβάνει κείμενα των: Αρχιεπισκόπου Κύπρου κ.κ. Γεωργίου Επισκόπου Καρπασίας κ. Χριστοφόρου Επισκόπου Νεαπόλεως κ. Πορφυρίου Επισκόπου Μεσαορίας κ. Γρηγορίου +Αρχιμ. Ευσέβιου Βίττη +Αρχιμ. Γεωργίου Καψάνη Πρωτ. Μιχαήλ Βοσκού Πρωτ. Κωνσταντίνου Λ. Κωνσταντίνου Διακόνου Μιχαήλ Νικολάου Νίκου Ορφανίδη Κωστή Κοκκινόφτα Νίκης Τρακοσιή Γιάννη Αντωνιάδη Σάββα Παρή(επιμέλεια) Σωτηρούλας Βασιλείου Χρήστου Χατζημιχαήλ Ελένης Αναστασίου Μάριου Θρασυβούλου  

12 Σεπτεμβρίου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - Πολιτισμος, Περιοδικό «Παρέμβαση Εκκλησιαστική»Read more...

Η άλωση της Λευκωσίας από τους Οθωμανούς Τούρκους (Σεπτέμβριος 1570)

Δρ Σωτηρούλα Βασιλείου Στις 9 Σεπτεμβρίου 1570, μετά από πολιορκία πενήντα ημερών, η Λευκωσία βρισκόταν, πια, στο έλεος των Οθωμανών, οι οποίοι έσφαζαν, ατίμαζαν και λεηλατούσαν. Η βοήθεια, η οποία αναμενόταν από τη Βενετία δεν έφτασε. Άλλωστε, η «Γαληνοτάτη» ήταν πολύ μακριά, περισσότερο από δύο χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Στην ιστορία της Κύπρου, στη μακρά διάρκεια, η μετάβαση από τη Βενετοκρατία στην Τουρκοκρατία καταγράφεται ως μια αλλαγή κυριαρχίας, αλλά θύματα δεν ήταν μόνο οι Λατίνοι. Ο πέλεκυς των σφαγών, των βιασμών, των λεηλασιών, και των εξανδραποδισμών έπεσε επί της κεφαλής όλων, Λατίνων και...

10 Σεπτεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η Γ’ Οικουμενική Σύνοδος του 431 στην Έφεσο και το Αυτοκέφαλο της Εκκλησίας της Κύπρου

Εις μνημόσυνον του π. Παναγιώτη Θεοδώρου, Θεολόγου Γράφουμε, αγαπητοί μας αναγνώστες, με αφορμή τα 1594 χρόνια από τη σύγκληση της Γ’ Οικουμενικής Συνόδου στην Έφεσο και της επικύρωσης του Αυτοκεφάλου της Εκκλησίας της Κύπρου από την εν λόγω Οικουμενική Σύνοδο. Τον 5ο αιώνα, λοιπόν, διαφάνηκε η αίρεση του Νεστορίου, Πατριάρχη Κωνταντινουπόλεως. Η διαπίστωση της κακοδοξίας του Νεστορίου σημειώθηκε όταν ο νομικός Ευσέβιος, εντόπισε στα λεγόμενα του Αναστασίου (συγκέλου του Νεστορίου), αιρετικές δοξασίες, οι οποίες αφορούσαν στο πρόσωπο της Θεοτόκου. Ο Αναστάσιος δεν αποδεχόταν τον όρο «Θεοτόκος» και αντ’ αυτού, παρόντος του Νεστορίου, εισηγείτο...

9 Σεπτεμβρίου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

«Δεν θα μεταβάλωμεν την διένεξίν μας μετά των Άγγλων εις διένεξιν μετά των Τούρκων με διαιτητάς τους Άγγλους». Τα Σεπτεμβριανά (1955) και η αντίδραση του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄

Δρ Σωτηρούλα Βασιλείου Το βράδυ της 6ης προς 7η Σεπτεμβρίου 1955, ενώ η Τριμερής Διάσκεψη του Λονδίνου έβαινε προς ναυάγιο, οι Έλληνες της Κωνσταντινούπολης αλλά και της Σμύρνης βρέθηκαν στο έλεος «στιφών εξάλλων Τούρκων». Αφορμή για το ανθελληνικό πογκρόμ αποτέλεσε προβοκατόρικη έκρηξη, στις 6 Σεπτεμβρίου, στο Τουρκικό Προξενείο της Θεσσαλονίκης, στο φερόμενο ως σπίτι του Κεμάλ Ατατούρκ. Μόνο στην Κωνσταντινούπολη κατά τη διάρκεια «της οργανωμένης επιδρομής βαρβάρων» περισσότερες από εβδομήντα εκκλησίες βανδαλίστηκαν και περίπου 3.500 οικίες και 4.500 επιχειρήσεις λεηλατήθηκαν. Εκατοντάδες Έλληνες και Ελληνίδες τραυματίστηκαν, δεκάδες (ή, ενδεχομένως, εκατοντάδες) γυναίκες βιάστηκαν και...

8 Σεπτεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...