Θεολογικά και άλλα θέματα

Λόγος του Αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού εις το Γενέσιον της Θεοτόκου

Ἐλᾶτε ὅλα τὰ ἔθνη, κάθε ἀνθρώπινη γενιά, καὶ κάθε γλῶσσα, καὶ κάθε ἡλικία, καὶ κάθε ἀξίωμα, νὰ γιορτάσουμε μὲ ἀγαλλίαση τὴν γέννηση τῆς παγκόσμιας χαρᾶς. Γιατὶ ἂν οἱ εἰδωλολάτρες, μὲ ψεύτικα δαιμονικὰ παραμύθια ποὺ ξεγελοῦν τὸ μυαλὸ καὶ σκοτεινιάζουν τὴν ἀλήθεια, κι᾿ ἂν ἀκόμα προσφέροντας ὅ,τι εἶχαν καὶ δὲν εἶχαν τιμοῦσαν γενέθλια βασιλιάδων, ποὺ τοὺς τυραννοῦσαν σ᾿ ὅλη τους τὴ ζωή, πόσο περισσότερο πρέπει ἐμεῖς νὰ τιμοῦμε τὴν γέννηση τῆς Θεοτόκου, ποὺ ἀνώρθωσε ὁλόκληρο τὸ ἀνθρώπινο γένος, ποὺ ἄλλαξε τὴν λύπη τῆς πρώτης μας μητέρας, τῆς Εὔας, σὲ χαρά; Ἐκείνη...

8 Σεπτεμβρίου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η λαϊκή ευσέβεια προς την Παναγία του Κύκκου

Kωστής Kοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Kέντρο αναφοράς της Iεράς Mονής Kύκκου είναι η θαυματουργός Eικόνα της Παναγίας, η οποία, κατά την παράδοση, είναι έργο του Aποστόλου Λουκά, γεγονός που της προσδίδει ιδιαίτερη αξία. Mεταφέρθηκε στην Kύπρο στα τέλη του 11ου αιώνα από την Κωνσταντινούπολη, όπου φυλασσόταν στο αυτοκρατορικό παλάτι, οπότε ιδρύθηκε η Mονή Κύκκου με την οικονομική συμβολή του αυτοκράτορα Aλέξιου Α΄ Kομνηνού (1081-1118), και έκτοτε συνδέεται με πλήθος εκκλησιαστικών και λαογραφικών παραδόσεων. Η Eικόνα είναι καλυμμένη με σκέπη, πάνω στην οποία είναι κεντημένη παράσταση στον γνωστό εικονογραφικό της τύπο, και...

8 Σεπτεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Προσηλυτιστική δράση Καθολικών στα χωριά της Λεμεσού στα τέλη του 19ου αιώνα

Κωστῆς Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετῶν Ἱερᾶς Mονῆς Kύκκου Kατά τή διάρκεια τοῦ 19ου αἰώνα, ἡ Kύπρος βρέθηκε στό ἐπίκεντρο τῆς ἐπεκτατικῆς πολιτικῆς ἀρκετῶν χωρῶν τῆς Εὐρώπης πού ἐπεδίωκαν τήν ἀπόσπασή της ἀπό τήν Ὀθωμανική κυριαρχία. Ἀνάμεσά τους περιλαμβανόταν καί ἡ Ἀγγλία, ἡ ὁποία τελικά κατάφερε νά ἀποκτήσει τό νησί, τό 1878, στό περιθώριο τοῦ Συνεδρίου τοῦ Bερολίνου, μετά ἀπό συμφωνία μέ τήν Πύλη. Ἐρείσματα στήν Kύπρο προσπάθησε νά ἀποκτήσει καί ἡ Γαλλία, πού ἔθεσε, ἀπό τό 1840, κάτω ἀπό τήν προστασία τοῦ προξένου της στή Λάρνακα τά μέλη τῆς ὀλιγάριθμης Mαρωνιτικῆς κοινότητας πού...

5 Σεπτεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Άγιος Μάμας Μεσαορίας – Στα ίχνη ενός χωριού που χάθηκε

Η αρχειακή έρευνα μάς οδηγεί ακόμη και στα ίχνη των πρόδρομων οικισμών κάποιων χωριών, που δημιουργήθηκαν στα νεότερα χρόνια. Ένα τέτοιο χωριό είναι το χωριό της Μεσαορίας με το όνομα Άγιος Μάμας. Όπως τεκμηριώνεται στις πηγές, στην περιοχή στην οποία κάποτε ήταν οικοδομημένο το χωριό Άγιος Μάμας, το οποίο εδώ και αιώνες εξέλιπε, δημιουργήθηκε πολύ αργότερα κατά την ύστερη Τουρκοκρατία το χωριό Κοντέα. Η Κοντέα ασφαλώς φέρει το όνομα αυτό από το τοπωνύμιο της περιοχής «ο Κοντός», κατά παραφθορά του ιταλικού conte (κόμης) και contea, δηλαδή κομητεία. Ας σημειωθεί ότι η...

2 Σεπτεμβρίου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - Πολιτισμος, Παιδείας και ΠολιτισμούRead more...

Η Μόρφου στην κυπριακή ιστοριογραφία του 19ου αιώνα

Κωστής Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H ανάπτυξη των ελληνικών γραμμάτων, που παρατηρήθηκε στην Kύπρο κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, συνέτεινε ώστε να πραγματοποιηθεί την περίοδο αυτή αριθμός εκδόσεων για το νησί, ο οποίος διέσωσαν μοναδικές πτυχές των ενασχολήσεων των κατοίκων του και σημαντικές πληροφορίες για την ιστορία και τις παραδόσεις πολλών κοινοτήτων του τόπου. H έρευνά μας στις έντυπες εκδόσεις της περιόδου αυτής απέδωσε εννέα σχετικά κείμενα για την κωμόπολη της Mόρφου, τα οποία και παρουσιάζονται στη συνέχεια. Πέντε από αυτά προέρχονται από βιβλία που εκδόθηκαν στην Αθήνα,...

2 Σεπτεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

1η Σεπτεμβρίου – Αρχή Ινδίκτου – Ημέρα αφιερωμένη στο περιβάλλον

Την 1η Σεπτεμβρίου η Εκκλησία εορτάζει την έναρξη του εκκλησιαστικού έτους, την αρχή της Ινδίκτου. Η Ίνδικτος προέρχεται από τη λατινική λέξη indictio η οποία σημαίνει ορισμός, διάγγελμα. Πριν εξελιχθεί σε εορτολογικό γεγονός, αναφερόμενο στην έναρξη και τον αγιασμό του νέου εκκλησιαστικού έτους, παρέπεμπε στο διάγγελμα, που εκδιδόταν από τους Ρωμαίους αυτοκράτορες, τον Σεπτέμβριο, ανά δεκαπενταετία, καθορίζοντας τον φόρο επί της παραγωγής της γης, για τη συντήρηση του στρατού. Σταδιακά, καθιερώθηκε να ονομάζονται ινδικτιώνες και οι δεκαπενταετείς φορολογικοί περίοδοι. Ο Σεπτέμβριος είναι ο μήνας της συγκομιδής ποικίλων καρπών και της προετοιμασίας...

1 Σεπτεμβρίου 2025Ενδιαφέροντα θέματα, Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρύσανθος (1767-1810)

ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ ΤΗΝ 1η ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1810 * * * Κωστῆς Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετῶν Ἱερᾶς Mονῆς Kύκκου Ἀνάμεσα στούς σημαντικότερους Ἀρχιερεῖς τῶν χρόνων τῆς Tουρκοκρατίας συγκαταλέγεται ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Xρύσανθος (1767-1810), ὁ ὁποῖος κατά τή διάρκεια τῆς μακρᾶς ἀρχιερατείας του ἐπιτέλεσε ἕνα πολύπλευρο ἐθνικό καί ἐκκλησιαστικό ἔργο. Γεννήθηκε γύρω στό 1725 στό χωριό Tρεῖς Ἐλιές τῆς Mαραθάσας καί ἀνῆκε σέ γνωστή οἰκογένεια τῆς περιοχῆς, μέλη τῆς ὁποίας ἀνῆλθαν ἀργότερα σέ ἀρχιερατικούς θρόνους, ὅπως οἱ ἀνεψιοί του, ἀπό τήν ἀδελφή του Μαρία, αὐτάδελφοι Mητροπολῖτες Kιτίου (1776-1797) Mελέτιος A΄ καί Κιτίου (1797-1810) Xρύσανθος,...

1 Σεπτεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ὁμιλία εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς Ἰνδίκτου (1/9)

Ἀρχιμανδρίτου Φωτίου Ἰωακεὶμ Ἡ ἁγία Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας, ἀγαπητοὶ ἐν Κυρίῳ ἀδελφοί, ἑορτάζει σήμερα, μαζὶ μὲ τοὺς ἁγίους τῆς ἡμέρας, καὶ τὴν ἀρχὴ τῆς Ἰνδίκτου, δηλαδὴ τὴν ἔναρξη τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἔτους. Τί σημαίνει αὐτό, καὶ μάλιστα ὅταν ἐμεῖς στὶς μέρες μας θεωροῦμε αὐτονόητο ὅτι ἡ πρωτοχρονιὰ εἶναι ἡ 1η Ἰανουαρίου, θὰ ἐξηγήσουμε στὴ συνέχεια. Ἡ λέξη Ἰνδικτιὼν -καὶ ἀργότερα Ἴνδικτος- παράγεται ἀπὸ τὴ λατινικὴ λέξη indictio,ποὺ σημαίνει ὁρισμός, διάταγμα. Ὁ ὅρος αὐτὸς προῆλθε ἀπὸ τὴ συνήθεια τῶν Ρωμαίων αὐτοκρατόρων νὰ ὁρίζουν μὲ εἰδικὸ θέσπισμα τὸ ποσὸ τοῦ ἐτησίου φόρου, ποὺ εἰσέπρατταν τότε...

1 Σεπτεμβρίου 2025Θέματα / Γεγονότα / Δραστηριότητες, Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιερά Μητρόπολις Μόρφου, Ιστορια - Πολιτισμος, ΜητροπολειςRead more...

Λόγος στὴν ἀποτομὴ τῆς κεφαλῆς τοῦ Τιμίου Προδρόμου

Ἀρχιμανδρίτου Φωτίου Ἰωακεὶμ Σεβάσμια καὶ αἰδέσιμη ἡ σημερινὴ ἡμέρα, ἀγαπητοὶ ἐν Κυρίῳ ἀδελφοί. Σήμερα ἡ ἁγία τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησία τιμᾶ τὴν ἀποτομὴ τῆς κεφαλῆς τοῦ μεγίστου τῶν Προφητῶν, τοῦ κήρυκα τοῦ Φωτὸς τοῦ ἀληθινοῦ, τοῦ ἐνσάρκου ἀγγέλου, τοῦ Βαπτιστοῦ καὶ Προδρόμου τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ. Καὶ ἐμεῖς, ποὺ συναχθήκαμε στὸν εὐλογημένο τοῦτο ναό του καὶ ποὺ τόσα χρεωστοῦμε γιὰ τὶς ἱκεσίες του μπροστὰ στὸν θρόνο τοῦ Κυρίου γιὰ χάρη μας, ἂς τοῦ ἀπευθύνουμε χρεωστικὰ λόγια ἐγκωμιαστικά, δανεισμένα ἀπὸ ἕνα Ἐγκώμιο πρὸς αὐτὸν ἑνὸς μεγάλου Πατέρα τῆς Ἐκκλησίας μας, τοῦ ἁγίου Ἀνδρέα, ἀρχιεπισκόπου Κρήτης...

29 Αυγούστου 2025Θέματα / Γεγονότα / Δραστηριότητες, Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιερά Μητρόπολις Μόρφου, Ιστορια - Πολιτισμος, ΜητροπολειςRead more...

Ο επίλογος της Μικρασιατικής Καταστροφής στη Σμύρνη του 1922

Πριν τραβηχτεί η ματωμένη αυλαία του φρικωδέστερου εγκλήματος γενοκτονίας στη Σμύρνη, στην τραγική πόλη ζούσαν 150 χιλιάδες Έλληνες, 80 χιλιάδες Τούρκοι, 12 χιλιάδες Αρμένιοι, 20 χιλιάδες Εβραίοι, 15 χιλιάδες Ευρωπαίοι. Στην πόλη ανθούσε το ελληνικό πολιτιστικό στοιχείο και άκμαζε το οικονομικό. Λειτουργούσαν 44 εκκλησίες, 10 σχολές, λαμπρά θέατρα, εκδίδονταν εφτά τουλάχιστον εφημερίδες, ευημερούσαν σωματεία, πνευματικά ιδρύματα, εμπορικοί οίκοι διεθνούς ακτινοβολίας. Όταν ενέσκηψε η συμφορά το τελευταίο δεκαήμερο του Αυγούστου του 1922, άρχισε η συρροή ελληνικών κυμάτων πληθυσμών 30 χιλιάδων ημερησίως. Τόσο πυκνά ήταν τα πλήθη που συνέρρευσαν στην προκυμαία του...

27 Αυγούστου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...