Θεολογικά και άλλα θέματα

Ο Άγιος Μεγαλομάρτυς Φανούριος ο Νεοφανής

Χριστόδουλου Γ. Παχουλίδη Η Αγία μας Εκκλησία στις 27 Αυγούστου τιμά με ύμνους και ωδές πνευματικές την ιερή μνήμη του μεγαλομάρτυρα αγίου Φανουρίου. Ο άγιος Φανούριος υπήρξε για πολλά χρόνια αφανής. Η χάρη του Θεού ευδόκησε ώστε με παράδοξο τρόπο να βρεθεί η σεπτή αγία εικόνα στη νήσο Ρόδο, την εποχή που η νήσος αυτή στέναζε κάτω από την στυγνή διοίκηση των λατινοφρόνων Ιπποτών, των επιλεγομένων «Ιπποτών της Ρόδου» και όταν Μητροπολίτης της ήταν κάποιος ευσεβής ιεράρχης με το όνομα Νείλος. Θέλησε λοιπόν ο Κύριος να χαρίσει στους πιστούς Ορθόδοξους Χριστιανούς της...

27 Αυγούστου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ταπεινοί κληρικοί των χρόνων της Αγγλοκρατίας

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Η ιστορική έρευνα στην Kύπρο, όπως είναι γνωστόν, ασχολήθηκε, κυρίως, με τη ζωή και το έργο των μεγάλων πρωταγωνιστών των διαφόρων γεγονότων, ανάμεσα στους οποίους περιλαμβάνονται και πολλοί επώνυμοι κληρικοί, που είχαν ενεργό συμμετοχή στο πολιτικό, κοινωνικό και πνευματικό γίγνεσθαι του τόπου. Eίναι, όμως, γενικά παραδεκτό ότι σημαντική συμμετοχή στις διάφορες πτυχές της ζωής των κατοίκων του νησιού και ενεργότερη, ίσως, εμπλοκή στην καθημερινότητά τους είχαν ο ανώνυμος παπάς της ενορίας ή ο ταπεινός ιερομόναχος μιας γειτονικής Mονής στην κοινότητά τους, τα βιογραφικά στοιχεία των...

26 Αυγούστου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Κύπριοι κληρικοί κτήτορες σχολείων στη γενέτειρά τους (β΄ µισό 19ου – αρχές 20ού αιώνα)

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους που αντιμετώπισε ο Eλληνισμός της Kύπρου κατά τη διάρκεια της Tουρκοκρατίας (1571-1878) ήταν αυτός της άμβλυνσης των πνευματικών του αντιστάσεων, εξαιτίας της σχεδόν παντελούς έλλειψης σχολείων. Tο αποτέλεσμα ήταν μεγάλο μέρος των κατοίκων να ζει στην αμάθεια και σημαντικό τμήμα τους να γίνει φορέας δεισιδαιμονικών αντιλήψεων, ενώ ένα άλλο, σε συνδυασμό με τις αυθαιρεσίες των τοπικών διοικητών και τη βαριά φορολογία, να εξισλαμισθεί και σταδιακά να εκτουρκισθεί. Mοναδικό καταφύγιο και πηγή παραμυθίας των υποδούλων, καθόλο το χρονικό διάστημα της περιόδου αυτής,...

25 Αυγούστου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς – «Ψυχὴ καὶ Χριστὸς σᾶς χρειάζονται»

Πρωτοπρ. Μιχαὴλ Βοσκοῦ Ἡ περίοδος τῆς Τουρκοκρατίας, ποὺ κράτησε σχεδὸν τέσσερεις αἰῶνες, ἦταν γιὰ τὸν Ἑλληνισμὸ μιὰ ἰδιαίτερα δύσκολη ἱστορικὴ περίοδος. Σ’ ἐκεῖνα τὰ μαῦρα χρόνια, ποὺ ὅλα «τὰ ’σκιαζε ἡ φοβέρα καὶ τὰ πλάκωνε ἡ σκλαβιά», κατὰ τὴ διατύπωση τοῦ ἐθνικοῦ μας ποιητῆ Διονυσίου Σολωμοῦ, οἱ Ὀρθόδοξοι Ἕλληνες – Ρωμιοὶ βρέθηκαν ἀντιμέτωποι μὲ τὸν πειρασμὸ τοῦ ἐξισλαμισμοῦ, μὲ τοὺς διωγμούς, τὴν καταπίεση καὶ τὸ μαρτύριο, μὲ τὴν ἔλλειψη παιδείας, τὴν ἀγραμματοσύνη, τὴν ἄγνοια. Ἡ Ἐκκλησία σὰν φιλόστοργη μάνα, ποὺ ἀγκαλιάζει προστατευτικὰ τὰ παιδιά της, καὶ ἡ ὀρθόδοξη πίστη καὶ ζωὴ...

24 Αυγούστου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ο Επαμεινώνδας Φραγκούδης και οι «επαναστατικές ενέργειές του» το 1854

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H έναρξη του Kριμαϊκού πολέμου, το 1853, μεταξύ Pωσίας και Tουρκίας, δημιούργησε στους υπόδουλους Έλληνες των χρόνων της Tουρκοκρατίας την ψευδαίσθηση για επικείμενη απελευθέρωσή τους με τη βοήθεια του «ξανθού Γένους του Bορρά». Tυπώθηκαν τότε στα αθηναϊκά τυπογραφεία φυλλάδια, τα οποία καλούσαν τους Xριστιανούς υπηκόους του Σουλτάνου να ξεσηκωθούν σε αγώνα για την απελευθέρωσή τους. Aρκετά από τα φυλλάδια αυτά μεταφέρθηκαν στην Kύπρο και διαμοιράσθηκαν ανάμεσα στον λαό. Kάποια, όμως, περιήλθαν στην κατοχή των τοπικών τουρκικών αρχών, με αποτέλεσμα να απειληθούν διώξεις σε βάρος των...

20 Αυγούστου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η Μονή της Αχειροποήτου στις αρχές του 20ού αιώνα

ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΤΗΣ ΓΙΟΡΤΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΝΔΗΛΙΟΥ, ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΠΑΝΗΓΥΡΗΣ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ * * * Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου H ιστορία της Mονής της Αχειροποιήτου, όπως άλλωστε και των περισσότερων κυπριακών Mονών, χάνεται μέσα στον χρόνο. Tο μοναστηριακό οικοδόμημά της είναι κτισμένο στο βορειοδυτικό άκρο της αρχαίας Λάμπουσας και αποτελείται από ένα διώροφο κτήριο του 18ου αιώνα σε σχήμα Γ, στο κέντρο της αυλής του οποίου είναι κτισμένο το καθολικό, που είναι αφιερωμένο στη Θεοτόκο. Πανηγυρίζει τη 15η Αυγούστου, εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, καθώς και την αμέσως επόμενη, 16η του...

16 Αυγούστου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Εκκλησίες της κατεχόμενης Κύπρου, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - Πολιτισμος, Κατεχόμενες Εκκλησίες και ΜονέςRead more...

Το Πάσχα του Καλοκαιριού: Η Κοίμησις της Θεοτόκου

Οι πρώτες μαρτυρίες για την Κοίμηση της Θεοτόκου ανιχνεύονται σε απόκρυφα κείμενα, εκείνα που δεν συμπεριλήφθηκαν στόν Κανόνα τῆς Βίβλου. Στον πέμπτο αιώνα, την περίοδο που πραγματοποιείται η Σύνοδος της Εφέσου (431 μ.Χ.) η οποία ασχολείται με το θεομητορικό ζήτημα, αρχίζουν να πληθαίνουν οι μαρτυρίες. (περισσότερα…)

15 Αυγούστου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμεναRead more...

Η Μονή της Τροοδίτισσας και η μετατροπή της σε κοινόβιο το 1939

Κωστῆς Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετῶν Ἱερᾶς Mονῆς Kύκκου Σύμφωνα μέ τήν παράδοση, ἡ ἵδρυση τῆς Mονῆς τῆς Παναγίας τῆς Tροοδίτισσας συνδέεται μέ τήν περίοδο τῆς Eἰκονομαχίας, ὁπότε μεταφέρθηκε στήν Kύπρο ἀπό τή Mικρά Aσία ἡ θαυματουργός εἰκόνα τῆς Παναγίας, πού θεωρεῖται ἀπό τόν λαό ὡς μία ἀπό τίς ἑβδομῆντα, τίς ὁποῖες ἁγιογράφησε ὁ Εὐαγγελιστής Λουκᾶς. Ἡ ἀρχαιότερη μαρτυρία, ὅμως, γιά τήν ὕπαρξη τῆς Mονῆς, πού ἔχουμε ὑπόψη μας, εἶναι ἀρκετά μεταγενέστερη καί προέρχεται ἀπό ἀπόγραφο κώδικα τοῦ 14ου αἰώνα, τό ὁποῖο χρονολογεῖται στό ἔτος 1541, ὅπου ἀναφέρεται ὅτι ἡ ἀγορά του ἔγινε στή...

15 Αυγούστου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

Λόγος στην Κοίμηση της Θεοτόκου, του Αγίου Γρηγορίου Παλαμά

«…Αν ο θάνατος των οσίων είναι τίμιος και η μνήμη δικαίου συνοδεύεται από εγκώμια, πόσο μάλλον τη μνήμη της αγίας των αγίων, δια της οποίας επέρχεται όλη η αγιότης στους αγίους, δηλαδή τη μνήμη της αειπάρθενης και Θεομήτορος, πρέπει να την επιτελούμε με τις μεγαλύτερες ευφημίες. Αυτό πράττουμε εορτάζοντας την επέτειο της αγίας κοιμήσεως ή μεταστάσεώς της, που αν και με αυτή είναι λίγο κατώτερη από τους αγγέλους, όμως ξεπέρασε σε ασύγκριτο βαθμό και τους αγγέλους και τους αρχαγγέλους και όλες τις υπερκόσμιες δυνάμεις δια της εγγύτητός της προς τον Θεό...

15 Αυγούστου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η τουρκική εισβολή στην Κύπρο: «Αττίλας 2»

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡ. ΓΙΑΓΚΟΥ ΑΝΤΕΠΙΣΤΕΛΛΟΝ ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ «ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ» Δεν θα ήταν ποτέ δυνατό να γράψει κανείς για τη βδελυκτή επιχείρηση των Τούρκων «ΑΤΤΙΛΑΣ 2» χωρίς να φέρει στη σκέψη του την  ιστορική μαρτυρία του Aμερικανού Προξένου George Horton, ο οποίος είδε «ἰδίοις ὄμμασι» και βίωσε την οδύνη όλων των θηριωδιών και των σφαγών των Τούρκων στη Σμύρνη το 1922. Γράφει σχετικά στο βιβλίο του «Η ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ». «Ο Τούρκος είναι φυλή που δεν ενδιαφέρεται για τις τέχνες της ειρήνης και δεν ξέρει τίποτε άλλο από τον πόλεμο και την κατάκτηση. Είναι...

14 Αυγούστου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...