Ιστορια - Πολιτισμος

Μνήμη του Αγίου Αμβροσίου, επισκόπου Μεδιολάνων (7 Δεκεμβρίου)

Σήμερα, η Εκκλησία μέσα στη χαρά της αναστάσεως τιμά τη μνήμη του Αγίου Αμβροσίου, επισκόπου Μεδιολάνων και του Μάρτυρος Αθηνοδώρου. Ο Αμβρόσιος υπήρξε διακεκριμένος Ρωμαίος πολίτης και μέλος της Συγκλήτου. Γεννήθηκε το 340 μ.Χ. Σπούδασε ρητορική, φιλοσοφία και νομικά. Τη θεολογία τη σπούδασε πλησίον του Μεγάλου Αθανασίου, ο οποίος βρέθηκε εξόριστος στα Τρέβιρα της Γαλλίας, ένεκα του σταθερού ορθόδοξου φρονήματός του. Στα Μεδιόλανα (το σημερινό Μιλάνο) ο Αμβρόσιος διέπρεψε ως δικαστής. (περισσότερα…)

7 Δεκεμβρίου 2025Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Δεκέμβριος, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Στον Άγιο Νικόλαο της Στέγης

Νίκου Ορφανίδη Φιλολόγου – Λογοτέχνη Γυρίζω συχνὰ στὸν Ἅγιο Νικόλαο τῆς Στέγης, στὴν Κακοπετριά. Τότε ποὺ πήγαμε γιὰ πρώτη φορὰ κατασκήνωση. Στὴν κατασκήνωση τῶν κατηχητικῶν τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς. Ἦταν ἡ πρώτη φορὰ ποὺ φεύγαμε μὲ τὸν ἀδελφό μου ἀπὸ τὸ σπίτι, πήγαμε μὲ τὸν πατέρα μας καὶ ἀγοράσαμε μιὰ βαλίτσα καὶ γιὰ τοὺς δυό μας. Γιὰ μένα καὶ τὸν δίδυμο ἀδελφό μου, τὸν Λουκᾶ. Ὅλα ἦταν ἀκριβὰ τότε. Αὐτὴ τὴ βαλίτσα τὴν ἔχω μέχρι σήμερα. Μιὰ βαλίτσα τῆς ἐποχῆς, μὲ ξύλινο σκελετὸ καὶ πράσινο χαρτόνι, μ’ αὐτὴν πήγαμε μετὰ στὴν Ἀθήνα, νὰ...

6 Δεκεμβρίου 2025Ενδιαφέροντα θέματα, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη του Αγίου Νικολάου, Αρχιεπισκόπου Μύρων της Λυκίας, του θαυματουργού (6 Δεκεμβρίου)

Σήμερα, η Εκκλησία τιμά τη μνήμη τον Αγίου Νικολάου, αρχιεπισκόπου Μύρων της Λυκίας, του θαυματουργού. Πανηγυρίζουν οι μονές Αγίου Νικολάου της Στέγης στην Κακοπετριά, των Γάτων στο Ακρωτήρι, στην Ορούντα. Επίσης και στην Αγία Μονή των Αγίων Ευτυχίου και Νικολάου στην Πάφο. Πανηγυρίζουν, επίσης, ο καθεδρικός ναός του Αγίου Νικολάου Αμμοχώστου, και αρκετές ενορίες στη Λευκωσία, τη Λεμεσό και σε όλη την Κύπρο, μεταξύ αυτών οι κατεχόμενες κοινότητες του Αγίου Νικολάου Λευκονοίκου, της Βατιλής, του Νέου Χωρίου Κυθρέας, του Τραχωνίου Κυθρέας, του Ξερού, του Συριανοχωρίου και της Πεντάγειας. Ο Νικόλαος διακόνησε επί των...

6 Δεκεμβρίου 2025Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Δεκέμβριος, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ἐκκλησιαστικοί θησαυροί ἀπό τή μονή τοῦ Ἁγίου Νικολάου τῆς Στέγης καί τό μετόχι της, Παναγία ἡ Ἀποθεριώτισσα, στήν Κακοπετριά

Χριστόδουλου Χατζηχριστοδούλου Βυζαντινολόγου Στά νότια της Κακοπετριᾶς στήν ὀρεινή, δύσβατη δασώδη τοποθεσία Ἀποθέρι ἤ Ἀποθέρκα[1], βρισκόταν τό παλαιό μετόχι τῆς Παναγίας τῆς Ἀποθεριώτισσας, μετόχι τῆς Μονῆς τοῦ Ἁγίου Νικολάου τῆς Στέγης. Τό μετόχι φαίνεται ὅτι καταστράφηκε κατά τόν 18ο αἰώνα, ἐποχή κατά τήν ὁποία ἡ κυρίωνυμος μονή δέν εἶχε μοναχούς, ὁπόταν οἱ εὐσεβεῖς κάτοικοι τῆς Κακοπετριᾶς μετέφεραν γιά προστασία στόν κεντρικό ναό τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος στήν Κακοπετριά ἐκκλησιαστικά βιβλία τῆς μονῆς τοῦ Ἁγίου Νικολάου καί ἱερά κειμήλια τῆς Ἀποθεριώτισσας. Στά κειμήλια αὐτά περιλαμβάνονται ἡ θαυματουργός ἐφέστιος εἰκόνα τῆς Παναγίας καί...

5 Δεκεμβρίου 2025Ενδιαφέροντα θέματα, Θεολογικά και άλλα θέματαRead more...

Μνήμη του Οσίου Σάββα του ηγιασμένου (5 Δεκεμβρίου)

Σήμερα η Εκκλησία τιμά τη μνήμη ενός από τους μεγαλύτερους εκφραστές του μοναχισμού, τον Όσιο Σάββα τον ηγιασμένο, καθώς και τον μάρτυρα Διογένη. Πανηγυρίζει ο ναός του Αγίου Σάββα στην εντός των τειχών Λευκωσία, και ο περικαλλής ναός στον Ύψωνα Λεμεσού. (περισσότερα…)

5 Δεκεμβρίου 2025Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Δεκέμβριος, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η τιμή προς την Αγία Βαρβάρα στην Κύπρο

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου H Aγία Bαρβάρα, σύμφωνα με μελετητή του βίου της, είναι «μία τῶν δημοφιλεστέρων Ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας, κατέχουσα ἰδιαιτέραν θέσιν ἐν τῇ συνειδήσει τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ». Tο νεαρό της ηλικίας της, η ωραιότητα και η πνευματική της καλλιέργεια, το θάρρος που επέδειξε ενώπιον του ειδωλολάτρη πατέρα της και των χριστιανομάχων αρχών της εποχής (3ος αι.) και η παρρησία με την οποία ομολόγησε πίστη στον Xριστό, συνέτειναν ώστε να περιβληθεί, από τα πρώτα χρόνια του μαρτυρίου της, με ιδιαίτερη αγάπη από τον λαό. Eκκλησίες και μοναστήρια αφιερώθηκαν...

4 Δεκεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Βαρβάρας (4 Δεκεμβρίου)

Τη μνήμη της Μεγαλομάρτυρος Βαρβάρας προστάτιδας του Πυροβολικού της Εθνικής Φρουράς και των οσίων Ιωάννου του Δαμασκηνού και Κασσιανού του Κυπρίου τιμά σήμερα η Εκκλησία. Η Αγία Βαρβάρα έζησε τον 3ο αιώνα μ.Χ. Διακρινόταν για την ευφυΐα και τη σωφροσύνη της, καθώς και για το ανάστημα και την ομορφιά της. Ο πατέρας της ήταν εκ των πλουσιοτέρων της Ηλιουπόλεως της Αιγύπτου. (περισσότερα…)

4 Δεκεμβρίου 2025Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Δεκέμβριος, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη του Οσίου Θεοδούλου του Κυπρίου, του διά Χριστόν Σαλού (3 Δεκεμβρίου)

Σήμερα η Εκκλησία τιμά τη μνήμη των Προφήτου Σοφονίου, Οσίου Θεοδούλου, Νεομάρτυρος Αγγελή και Οσίου Θεοδούλου του διά Χριστόν Σαλού του Κυπρίου. Ο Προφήτης Σοφονίας έζησε τον 7ο αιώνα π.Χ. Το όνομά του σημαίνει «ὁ Θεός προστατεύει». Στο βιβλίο του, στην Παλαιά Διαθήκη, απειλεί τους Ιουδαίους, που παρέκκλιναν και προλέγει την καταστροφή πόλεων και χωριών. Ελέγχει την Ιερουσαλήμ για τη διαφθορά, αν και την ονομάζει «επιφανή πόλη», γιατί από αυτή θα λυτρωθεί το ανθρώπινο γένος, με την ενανθρώπηση του Σωτήρος Χριστού. (περισσότερα…)

3 Δεκεμβρίου 2025Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Δεκέμβριος, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η ιστορία της παραγωγής και της εμπορίας του λευκαρίτικου κεντήματος

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Ο μύθος και η ιστορία Η κεντητική υπήρξε μια από τις σημαντικότερες παραδοσιακές τέχνες των γυναικών της Κύπρου και αποτέλεσε τη βασική απασχόλησή τους στα Λεύκαρα, όπου υπήρξε πηγή πλούτου στα νεότερα χρόνια. Η τοπική παράδοση υποστηρίζει, ότι τα ποικίλα σχέδια του λευκαρίτικου κεντήματος υπέστησαν την επίδραση της βενετικής κεντητικής, η οποία εισήχθη στο νησί μαζί με τους νέους κατακτητές κατά την περίοδο της Βενετοκρατίας (1489-1571). Είναι αξιοσημείωτο ότι την παράδοση αυτή διέσωσαν αρθρογράφοι στον κυπριακό τύπο των αρχών του 20ού αιώνα, όπως για παράδειγμα σε...

2 Δεκεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη του Οσίου Πορφυρίου του Καυσοκαλυβίτου (2 Δεκεμβρίου)

Σήμερα η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Προφήτου Αββακούμ, της μάρτυρος Μυρόπης, του Οσίου Αββακούμ του εν τω όρει της Καλαμιθάσης στην ορεινή Λευκωσία, καθώς και του Οσίου Πορφυρίου του Καυσοκαλυβίτου, του οποίου η αγιότητα διακηρύχθηκε το 2013. Ο Προφήτης Αββακούμ προέβλεψε, σύμφωνα με το βιβλίο του, στα 49 της Π. Διαθήκης, την απελευθέρωση των συμπολιτών του από την αιχμαλωσία στη Βαβυλώνα και προείδε τη δόξα του Θεού, η οποία αποκαλύφθηκε στον κόσμο δια του Υιού και Λόγου του Θεού. (περισσότερα…)

2 Δεκεμβρίου 2025Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Δεκέμβριος, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...