Ιστορια - Πολιτισμος

Σμύρνη 1922 – Αμμόχωστος 1974. «Χρειάζεται και να ντρέπονται μερικές συμπτώσεις» (Οδ. Ελύτης)

Δρος Σωτηρούλας Βασιλείου Στις 9 Σεπτεμβρίου 1922 (ν.η, 27 Αυγούστου με το π.η.) οι πρώτοι έφιπποι άτακτοι Τούρκοι, οι τσέτες, μπήκαν στη Σμύρνη, ακολουθούμενοι από τακτικά τουρκικά στρατεύματα. Ο Μητροπολίτης Σμύρνης Χρυσόστομος μαρτύρησε, αφού ο Νουρεντίν Πασάς τον παρέδωσε στον τουρκικό όχλο. Στις 13 Σεπτεμβρίου μετά από βιαιοπραγίες, σφαγές αμάχων, καταστροφές και λεηλασίες, το «fior di Levante» παραδόθηκε στις φλόγες. Σπαρακτικός απολογισμός, σε αριθμούς, έως την κατάσβεση της φωτιάς, στις 17 Σεπτεμβρίου, περίπου 50.000 νεκροί, 70.000 καμένες οικίες και καταστήματα και εκατοντάδες κατεστραμμένα άλλα κτίρια (εκκλησιές, νοσοκομεία, εμπορικά καταστήματα, φιλανθρωπικά ιδρύματα,...

15 Σεπτεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη του Αγίου Νικήτα του Γότθου (15 Σεπτεμβρίου)

Σήμερα, η Εκκλησία διαρκούσης της εορτής του Σταυρού, τιμά τη μνήμη των Μαρτύρων Βυζαντινού, Μαξίμου, Νικήτα του Γότθου και των συν αυτώ, και του Νεομάρτυρος Ιωάννου του Κρητός (†1811). (περισσότερα…)

15 Σεπτεμβρίου 2025Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιστορια - Πολιτισμος, ΣεπτέμβριοςRead more...

Ο Διονύσιος Χρηστίδης και η επανίδρυση της Μονής Σταυροβουνίου το 1889

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H νεότερη ιστορία της Mονής Σταυροβουνίου είναι άμεσα συνδεδεμένη με τον νέο κτήτορά της, Iεροδιάκονο Διονύσιο Xρηστίδη (1830-1902), γνωστό αγιογράφο και ασκητή, ο οποίος εγκαταβίωσε σε αυτή στα τέλη του 19ου αιώνα και έθεσε τις βάσεις για τη μετέπειτα ακμή και πνευματική της ακτινοβολία. Προηγουμένως η Mονή είχε παραμείνει εγκαταλελειμμένη για κάποιο χρονικό διάστημα, πιθανότατα εξαιτίας των επιπτώσεων που είχαν στην Kύπρο τα τραγικά γεγονότα του 1821, οπότε σχεδόν όλα τα μοναστήρια του νησιού λεηλατήθηκαν από τους κατακτητές και απογυμνώθηκαν από την κινητή και ακίνητη...

14 Σεπτεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ο Σταυρός ως μέσον αγιασμού και μεταμόρφωσης του κόσμου

Διά του σταυρού ο Χριστός αγίασε το σώμα του —κρίκο σύνδεσης με τον κόσμο. Απέκρουσε τους πειρασμούς που του έστελνε ο κόσμος, να γευθεί δηλαδή τις ηδονές, ικανοποιώντας υπέρμετρα τις ανάγκες του ή αποφεύγοντας τον πόνο και το θάνατο. Αν, κατά τον ίδιο τρόπο, απωθήσουμε τους πειρασμούς της αμαρτίας και υπομείνουμε καρτερικά τις οδύνες του θανάτου, η αγιότητα μπορεί να απλωθεί από το σώμα Του σε όλα τα σώματα και σε όλο τον κόσμο. Η ορθόδοξη Εκκλησία δεν λέει πως διά του σταυρού ο Χριστός εξήλθε της δημιουργίας, αλλά πως την...

14 Σεπτεμβρίου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμεναRead more...

Ύψωσις του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού (14 Σεπτεμβρίου)

Σήμερα εορτάζουμε την Παγκόσμια Ύψωση του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού και τηρείται νηστεία. Ένεκα του ότι είναι Κυριακή επιτρέπονται το λάδι και το κρασί. (περισσότερα…)

14 Σεπτεμβρίου 2025Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιστορια - Πολιτισμος, ΣεπτέμβριοςRead more...

Ο Μητροπολίτης Κιτίου (1918-1937) Νικόδημος Μυλωνάς και «η κατάστασις του λαού»

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Ο κατά κόσμον Νεόφυτος, όπως ήταν το λαϊκό όνομα του Νικόδημου Μυλωνά, γεννήθηκε το 1889 στο χωριό Λιμνιά της επαρχίας Αμμοχώστου, όπου και έμαθε τα πρώτα του γράμματα. Σε ηλικία μόλις δεκατριών χρόνων, το 1902, μετέβη στο μοναστήρι του Αγίου Παντελεήμονα, όπου τότε ήταν η έδρα της Μητρόπολης Κυρηνείας, και τέθηκε κάτω από την προστασία του μητροπολίτη Κυρηνείας (1895-1916) και μετέπειτα αρχιεπισκόπου Κύπρου (1916-1933) Κυρίλλου Γ´, εξαδέλφου της μητέρας του. Ο φιλοπρόοδος Κύριλλος, διαπιστώνοντας τη φιλομάθεια και τη δυναμικότητα του νεαρού Νεοφύτου, ανέλαβε τις δαπάνες...

13 Σεπτεμβρίου 2025Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

Μνήμη του Αγίου Ιερομάρτυρος Κορνηλίου (13 Σεπτεμβρίου)

Σήμερα, η Εκκλησία εορτάζει τα Προεόρτια της Παγκοσμίου Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού και τα Εγκαίνια του Ναού Της του Χριστού Αναστάσεως, το 336 μ.Χ. (περισσότερα…)

13 Σεπτεμβρίου 2025Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιστορια - Πολιτισμος, ΣεπτέμβριοςRead more...

Παρέμβαση Εκκλησιαστική. Τεύχος 62 (Σεπτέμβριος – Δεκέμβριος 2025)

Διαβάστε το περιοδικό Παρέμβαση Εκκλησιαστική με αφιέρωμα «Ο Τίμιος και Ζωοποιός Σταυρός». Το περιοδικό περιλαμβάνει κείμενα των: Αρχιεπισκόπου Κύπρου κ.κ. Γεωργίου Επισκόπου Καρπασίας κ. Χριστοφόρου Επισκόπου Νεαπόλεως κ. Πορφυρίου Επισκόπου Μεσαορίας κ. Γρηγορίου +Αρχιμ. Ευσέβιου Βίττη +Αρχιμ. Γεωργίου Καψάνη Πρωτ. Μιχαήλ Βοσκού Πρωτ. Κωνσταντίνου Λ. Κωνσταντίνου Διακόνου Μιχαήλ Νικολάου Νίκου Ορφανίδη Κωστή Κοκκινόφτα Νίκης Τρακοσιή Γιάννη Αντωνιάδη Σάββα Παρή(επιμέλεια) Σωτηρούλας Βασιλείου Χρήστου Χατζημιχαήλ Ελένης Αναστασίου Μάριου Θρασυβούλου  

12 Σεπτεμβρίου 2025Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - Πολιτισμος, Περιοδικό «Παρέμβαση Εκκλησιαστική»Read more...

Μνήμη του Αγίου Ιερομάρτυρος Αυτονόμου (12 Σεπτεμβρίου)

Σήμερα η Εκκλησία εορτάζει την απόδοση του Γενεσίου της Θεοτόκου και τιμά τη μνήμη των Ιερομαρτύρων Αυτονόμου  (†313) και Κουρνούτου Ικονίου, των Μαρτύρων Θεοδούλου, Θεοδώρου Αλεξανδρείας, Ιουλιανού, Μακεδονίου, Τατιανού και Ωκεανού, καθώς και του Οσίου Κορνούτου που ασκήτεψε στην Κύπρο. (περισσότερα…)

12 Σεπτεμβρίου 2025Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιστορια - Πολιτισμος, ΣεπτέμβριοςRead more...

Μνήμη της Οσίας Θεοδώρας της εν Αλεξανδρεία (11 Σεπτεμβρίου)

Σήμερα η Εκκλησία τιμά τη μνήμη των Μαρτύρων Δημητρίου φιλοσόφου, της συζύγου του Ευανθίας, του υιού τους Δημητριανού και των Οσίων Ευφροσύνου  του μαγείρου († θ΄ αι.), Θεοδούλου και Θεοδώρας η οποία καταγόταν από την Αλεξάνδρεια (†491). (περισσότερα…)

11 Σεπτεμβρίου 2025Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιστορια - Πολιτισμος, ΣεπτέμβριοςRead more...