Ιστορια - Πολιτισμος

Μνήμη του Αποστόλου Αριστοβούλου, Επισκόπου Βρετανίας (15 Μαρτίου)

Σήμερα, 15 Μαρτίου, η Ορθόδοξος Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αποστόλου Αριστοβούλου, επισκόπου Βρετανίας, του Μάρτυρος Αγαπίου και των συν αυτώ, και του Νεομάρτυρος Μανουήλ Κρητός του εν Χίω. (περισσότερα…)

«Χαῖρε ἡ τῆς βαρβάρου λυτρουμένη θρησκείας» (Ομιλία στη Β’ Στάση των Χαιρετισμών)

«Χαῖρε ἡ τῆς βαρβάρου λυτρουμένη θρησκείας» Oἱ Χαιρετισμοὶ εἶναι ἕνας ὕμνος πρὸς τὴν Παναγία. Ἀποτελεῖ ἐπανάληψι καὶ ἀνάλυσι τοῦ πρώτου ἐκείνου «χαῖρε» ποὺ εἶπε ὁ ἀρχάγγελος Γαβριὴλ στὴν Θεοτόκο τὴν ἡμέρα τοῦ Εὐαγγελισμοῦ: «Χαῖρε κεχαριτωμένη…» (Λουκ. 1, 28). Κάποτε ἡ Παναγία εἶπε κάποια λόγια πολὺ ἀπίστευτα: «Ἀπὸ τοῦ νῦν μακαριοῦσί με πᾶσαι αἱ γενεαί» (Λουκ 1,48). Ποιός θὰ μποροῦσε νὰ πιστέψει ὅτι μποροῦσαν νὰ βγοῦν ἀληθινά; Καὶ ὅμως! Στὰ 2000 χρόνια ποὺ ἀκολούθησαν δισεκατομμύρια γυναῖκες πέρασαν ἀπὸ τὴ γῆ, γυναῖκες ἔνδοξες, βασίλισσες καὶ αὐτοκράτειρες. Ποιός τὶς θυμᾶται; Ποιός τὶς ἐγκωμιάζει; Κανείς. Μόνο...

Τιμή-Χρέος στον ήρωα μαθητή Ευαγόρα Παλληκαρίδη

ΤΙΜΗ-ΧΡΕΟΣ ΣΤΟΝ ΗΡΩΑ ΜΑΘΗΤΗ ΕΥΑΓΟΡΑ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙΔΗ «-Παρόντες όλοι;» «-Κύριε, ο Ευαγόρας λείπει»! «Παρόντες», λέει ο Δάσκαλος, και με φωνή που τρέμει, αναφωνεί:«Σήκω, Ευαγόρα, να μας πεις Ελληνική Ιστορία», υπογραμμίζοντας, με νόημα, με μια μόνο μικρή φράση, τη συνεχή και αδιάλειπτη, την παντοτινή, την αιώνια παρουσία τού ιδεολόγου ήρωά μας Ευαγόρα Παλληκαρίδη, στις καρδιές όλων των Ελλήνων, όπως αυτή περίτρανα αναδείχθηκε, μέσα από την εθνική του δράση και προσφορά, μέσα από το φωτεινό του παράδειγμα. Και η ιστορικά προδιαγεγραμμένη απόφαση-απάντηση τού οραματιστή Ευαγόρα, υπήρξε σαφής και ξεκάθαρη, δίνοντας, με εθνική υπερηφάνεια, τα διαπιστευτήρια τής τετιμημένης...

Λευκωσία: Tα νερά, οι βρύσες και οι πηγές της

Στους Κύπριους χρονογράφους αλλά και στις φραγκικές και βενετικές πηγές απαντούν ειδήσεις για τα νερά της πρωτεύουσάς μας Λευκωσίας. Ενδιαφέροντα σχετικά στοιχεία για τα νερά της πόλης αναφέρει ο ιστορικός Στέφανος Lusignan, που έλκει την καταγωγή του από τον φραγκικό βασιλικό οίκο της δυναστείας των Lusignan, οι οποίοι κυριάρχησαν στην Κύπρο σχεδόν τρεις αιώνες. Παράλληλα, βενετικές πηγές μας έδωσαν στοιχεία για δύο υδροδοτήσεις από την πηγή η οποία ήταν γνωστή τότε ως Νερό του Φρουρίου ή της Οχύρωσης (Acqua della citadella), τις οποίες είχαν πραγματοποιήσει οι Βενετοί κατά τα έτη...

Ο εκ Σάμου διδάσκαλος Νικόλαος Στεργιογλίδης στην Ακανθού της Κύπρου (β´ μισό 19ου αι.)

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Οι απαρχές της ιστορίας της εκπαίδευσης στην κατεχόμενη σήμερα από τα τουρκικά στρατεύματα εισβολής της Κύπρου κωμόπολη Ακανθού ανάγονται στα μέσα του 19ου αιώνα, οπότε λειτούργησε σχολείο στην κοινότητα για τη μόρφωση των μικρών μαθητών. Μέχρι τότε, τόσο στην Ακανθού, όσο και στα υπόλοιπα χωριά του νησιού, όσοι επιθυμούσαν να μάθουν να γράφουν και να διαβάζουν αποτείνονταν σε κάποιον από τους ολιγογράμματους κατοίκους, συνήθως στον ιερέα, ο οποίος τους δίδασκε γραφή και ανάγνωση, καθώς και, εάν ήταν γνώστης, εκκλησιαστική μουσική. Ο χώρος διδασκαλίας δεν ήταν...

Μνήμη του Οσίου Θεοφυλάκτου, επισκόπου Νικομηδείας (8 Μαρτίου)

Σήμερα, Σάββατο της Α΄ Εβδομάδας των Νηστειών, η Εκκλησία εορτάζει την ανάμνηση του δια κολλύβων θαύματος του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Θεοδώρου του Τήρωνος, επί Ιουλιανού του Παραβάτη, ο οποίος, ως ειδωλολάτρης αυτοκράτορας, ήταν αντίθετος στη νηστεία των χριστιανών. Γι’ αυτό, όταν πλησίαζαν οι ημέρες της νηστείας, διέταξε τον έπαρχο της Κωνσταντινούπολης, να εξαφανίσουν από την αγορά κάθε είδους τρόφιμα και να αφήσουν μόνο τα ειδωλόθυτα, ώστε να αναγκαστούν οι χριστιανοί να φάνε από αυτά. Τότε ο Άγιος Θεόδωρος παρουσιάστηκε, ως οπτασία, στον Πατριάρχη Ευδόξιο και του φανέρωσε το σχέδιο του Ιουλιανού,...

π. Σπυρίδωνος Παπαδόπουλου: Πάνω Αμίαντος. Ορυχείο – Κοινότητα, «Ταξίδι με το βαγόνι της μνήμης»

Kωστής Kοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Η μελέτη της τοπικής ιστορίας γνωρίζει στις μέρες μας αξιοσημείωτη ανάπτυξη, καρπός της οποίας υπήρξε η έκδοση δεκάδων σχετικών βιβλίων, που, ανάμεσα σε άλλα, συνδέονται με την αγωνιώδη προσπάθεια για να διασωθούν, μέσα σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο κόσμο, μνήμες και συνήθειες του παρελθόντος και να προβληθούν ως πρότυπα για το μέλλον. Πρόκειται για ένα τομέα, στον οποίο πρωτοπόρησαν, στα τελευταία χρόνια της Αγγλοκρατίας και στα πρώτα της Ανεξαρτησίας, παλαιοί δάσκαλοι, όπως οι Ξενοφών Φαρμακίδης, Νέαρχος Κληρίδης, Ιωάννης Κωνσταντινίδης, Αντώνιος Φραγκίσκου, Ματθαίος Κυριακούλης, Κώστας Σωτηρίου και...

Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων

Ένας από τους εκκλησιαστικούς λειτουργικούς κανόνες, που αναφέρονται στη Μεγάλη Σαρακοστή, είναι αυτός που αποκλείει την τέλεση της Θείας Λειτουργίας, κατά τη διάρκεια τής Μεγάλης Σαρακοστής (εκτός Σαββάτου και Κυριακής), με μόνη εξαίρεση τη γιορτή του Ευαγγελισμού (αν τύχει Δευτέρα μέχρι Παρασκευή). Η Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων τελείται κάθε Τετάρτη και Παρασκευή τής Μεγάλης Τεσσαρακοστής, τη γιορτή των Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων (εάν τύχει καθημερινή, εκτός Σαββάτου την περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής), εις μνήμη εορταζομένου Αγίου (που εμπίπτει μέσα στην Μεγάλη Τεσσαρακοστή), την παραμονή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, την Πέμπτη...

Η συμβολή του Νέαρχου Κληρίδη στην καταγραφή της λαϊκής παράδοσης

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου O Nέαρχος Kληρίδης συγκαταλέγεται ανάμεσα στους πρωτοπόρους συγγραφείς βιβλίων και μελετών, που αφορούν στους θρύλους και τις παραδόσεις της Κύπρου, και συνέβαλε όσο λίγοι στην καταγραφή και διάσωση του τοπικού λαϊκού πολιτισμού. Όπως σημειώνει στην αυτοβιογραφία του, που δημοσίευσε, το 1968, ένα χρόνο πριν από τον θάνατό του, το ενδιαφέρον του αυτό εκδηλώθηκε από τα πρώτα χρόνια του διορισμού του στο Αρρεναγωγείο της γενέτειράς του Aγρού, στα τέλη της δεκαετίας του 1910, όταν κάθε οικογένεια, με βάση τα θέσμια της εποχής, είχε αναλάβει με τη...

Ημέρα μνήμης του ήρωα της ΕΟΚΑ 1955-59 Γρηγόρη Αυξεντίου, του Σταυραετού του Μαχαιρά (3 Μαρτίου)

3 Μαρτίου 1957, ημέρα μνήμης του Ήρωα της ΕΟΚΑ Γρηγόρη Αυξεντίου. Ημέρα, κατά την οποία, οι πάνοπλοι Άγγλοι στρατιώτες, περικύκλωσαν το κρησφύγετο του Υπαρχηγού της ΕΟΚΑ και έριξαν μέσα σε αυτό βενζίνη και χειροβομβίδα, με αποτέλεσμα να πέσει μαχόμενος ο Σταυραετός του Μαχαιρά.  (περισσότερα…)