Ιστορια - Πολιτισμος

Οι ηρωίδες της Κύπρου στην Επανάσταση του 1821

Είναι πολλαπλά μαρτυρημένος ο βαρύς φόρος αίματος κληρικών και λαϊκών τον τραγικό Ιούλιο του 1821 στην Κύπρο. Τις ημέρες εκείνες του τρόμου και της οδύνης, και οι γυναίκες πλήρωσαν βαρύ τίμημα. Πέρα από τον πόνο και τη σιωπηλή εγκαρτέρηση, ιδιαίτερα επαχθής ήταν ο φόρος τιμής και αίματος που αναγκάστηκαν να καταβάλουν νεαρές Ελληνίδες. Ωστόσο, ανάμεσά τους, αναφάνηκαν και ηρωικές μορφές, που ύψωσαν το ανάστημά τους και αντιστάθηκαν με σθένος στη βία του Οθωμανού κατακτητή, όπως καταδεικνύεται από ιστορικές πηγές, προφορικές μαρτυρίες αλλά και τη λογοτεχνία, η οποία, έχοντας μια αμφίδρομη...

Η Μονή Κύκκου κατά το 1821

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Η δεσπόζουσα θέση της Ιεράς Mονής Kύκκου στην εκκλησιαστική και πολιτιστική ζωή της Κύπρου συνέτεινε ώστε, όταν ξέσπασε η Eλληνική Eπανάσταση του 1821, το μένος των Tούρκων να στραφεί εναντίον της με σφαγές και λεηλασίες, που προκάλεσαν μεγάλα προβλήματα στην ομαλή λειτουργία της. Tότε, ως γνωστόν, εκτελέστηκαν οι Αρχιερείς του νησιού, πολλοί εκκλησιαστικοί αξιωματούχοι, καθώς και μεγάλος αριθμός προκρίτων, ενώ οι περιουσίες τους δημεύθηκαν. Aνάμεσά τους περιλαμβάνεται και ο Hγούμενος Kύκκου (1819-1821) Iωσήφ, το όνομα του οποίου συγκαταλέγεται στον επίσημο κατάλογο των προγραφέντων, που ετοιμάστηκε...

Η επανάσταση στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες

Στις 21 Φεβρουάριου 1821, τέσσερις περίπου μήνες ύστερα από την ολοκλήρωση του επιχειρησιακού «Γενικού σχεδίου» της Φιλικής Εταιρείας, ο Αλέξανδρος Υψηλάντης (1792-1828), αξιωματικός του στρατού του Τσάρου της Ρωσίας, γιος του πρώην ηγεμόνα της Μολδοβλαχίας Κωνσταντίνου Α. Υψηλάντη, και αρχηγός της Φιλικής  Εταιρείας, (περισσότερα…)

Μνήμη του Αγίου Οσιομάρτυρος Ευθυμίου (22 Μαρτίου)

Σήμερα, Σάββατο 22 Μαρτίου, παραμονή της Σταυροπροσκυνήσεως, η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Ιερομάρτυρος Βασιλείου από την Άγκυρα, της αγίας Δροσίδος, κόρης του αυτοκράτορα Τραϊανού, και του Αγίου νέου Οσιομάρτυρος Ευθυμίου, ο οποίος κατά κόσμον ονομαζόταν Ελευθέριος. Γεννήθηκε στη Δημητσάνα της Πελοποννήσου και ήταν το πέμπτο παιδί των ενάρετων συζύγων Παναγιώτη και Μαρίας. Έμαθε τα πρώτα γράμματα στην πατρίδα του και πήγε ύστερα για ανώτερες σπουδές στην Κωνσταντινούπολη. (περισσότερα…)

Ἀρχιμανδρίτης Γεώργιος Ἰωάννου. Ὡς λαμπὰς καιομένη ἑαυτὸν ἀναλώσας

Πρωτ. Χριστόδουλου Χρ. Χριστοδούλου Θεολόγου Στίς 25 Νοεμβρίου 2024 κοιμήθηκε σέ ἡλικία 92 ἐτῶν ὁ Ἀρχιμανδρίτης Γεώργιος Ἰωάννου, προϊστάμενος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Σωτήρας Ἀμμοχώστου, ἔχοντας συμπληρώσει 70 χρόνια ἱερατικῆς διακονίας. Ὁ πατήρ Γεώργιος μέ τή δυναμική προσωπικότητα καί τό πολύπλευρο ἔργο του σφράγισε τή σύγχρονη ἱστορία τῆς Σωτήρας καί τῆς εὐρύτερης τοπικῆς κοινωνίας. Ταυτόχρονα ἀναγνωρίζεται ὡς μία ἀπό τίς σημαίνουσες ἱερατικές μορφές τῆς Ἐκκλησίας Κύπρου. Ἄν μπορούσαμε νά περιγράψουμε τήν προσωπικότητά του μέ δύο λέξεις, θά λέγαμε ὅτι στό πρόσωπό του συνδέονταν μέ τρόπο λειτουργικό ἕνας δυναμισμός πού ἔφτανε μέχρι τά ὅρια τῆς...

Η Συμβολή της Εκκλησίας της Κύπρου στους Εθνικοαπελευθερωτικούς Αγώνες του 1821 και του 1955

Κωστής Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H συμμετοχή της Κύπρου στην προεργασία για την απελευθέρωση των υπόδουλων ελληνικών χωρών μαρτυρείται ήδη από τα τέλη του 18ου αιώνα με την ενεργό συμπαράσταση του λόγιου Iωάννη Kαρατζά από τη Λευκωσία στο διαφωτιστικό και επαναστατικό έργο του Pήγα Φεραίου. (περισσότερα…)

Παραδόθηκε από την Τεχνική Επιτροπή η αναστηλωμένη εκκλησία της Αγ. Παρασκευής στο Κάτω Βαρώσι

Σε μια σεμνή τελετή, κατάμεστη από Βαρωσιώτες, Ε/κ και Τ/κ, παραδόθηκε σήμερα (19.03.2025) από την Τεχνική Επιτροπή για την Πολιτιστική Κληρονομιά, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών αναστήλωσής της, η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής που βρίσκεται στο Κάτω Βαρώσι. Όλοι οι ομιλητές μίλησαν για την σημαντική εργασία της Τεχνικής Επιτροπής στη διάσωση των πολιτιστικών μνημείων σημειώνοντας ότι το έργο αυτό στέλνει ένα μήνυμα ειρήνης και συμφιλίωσης ενώ διαβεβαίωσαν για τη συνεχή στήριξή τους, σημειώνοντας ότι έργα όπως το σημερινό, εμβαθύνει την εμπιστοσύνη ανάμεσα στις δύο κοινότητες. Το έργο χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση...

Η Ιεραποστολική δράση του Αρχιεπισκόπου Κύπρου (1950-1977) Μακαρίου Γ΄

Κωστής Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Ιεράς Mονής Kύκκου Οι απαρχές Η ιστορία της Ορθόδοξης Ιεραποστολής στην Αφρική ανάγεται στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, όταν ο Αρχιμανδρίτης Nικόδημος Σαρίκας (†1941), ο οποίος ήταν εγκατεστημένος στο Μόσι της Ταγκανίκας (σημερινή Τανζανία) και υπηρετούσε ωςεφημέριος στον ναό της εκεί ελληνικής κοινότητας, ανέπτυξε ιεραποστολική δράση για να μεταφέρει το μήνυμα του Eυαγγελίου στον τοπικό πληθυσμό. Η προσπάθειά του δεν είχε ιδιαίτερα αποτελέσματα, εξαιτίας πολλών αντικειμενικών δυσκολιών, όπως της απουσίας σχετικής υποδομής και των μακρινών για την εποχή αποστάσεων, καθώς και της αδυναμίας, τόσο λόγω στελέχωσης, όσο και...

Κράτα παππού

Στέλιος Παπαντωνίου “Γκρεμισμένα σπίτια μέσα στο σκοτάδι”. Κάπως έτσι άρχιζε ένα ωραίο τραγούδι της εποχής μας, και τώρα το ζούμε εδώ και πενήντα χρόνια, η εκκλησία του αγίου Γεωργίου γκρεμίστηκε, την άφησαν να γκρεμιστεί οι κάτοικοι του χωριού τούρκοι, μπορεί στην αρχή να άρπαξαν εικόνες και ιερά σκεύη, ίσως κεραμίδια αν είχαν ανάγκη, ο χρόνος όμως το ήξεραν και το ξέρουν πως φέρνει την καταστροφή, υπομονή πολλή έχουν, ξέρουν πως αργά γρήγορα χωρίς να τους κατηγορήσει κανένας θα εξαλειφθεί το ελληνικό χριστιανικό στοιχείο, έστω κι αν κάτι μας λέει πως το...

Ἀρχονταρίκι – Ἀφιέρωμα στόν Εὐθύμιο Ν. Τσιγαρίδα

Ἀρχονταρίκι Ἀφιέρωμα στόν Εὐθύμιο Ν. Τσιγαρίδα* A. Σταδιοδρομία Ὁ Εὐθύμιος Τσιγαρίδας τοῦ Νικολάου γεννήθηκε τόν Νοέμβριο τοῦ 1937 στή Βλάστη, ἱστορική, ὀρεινή κοινότητα τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας (περιφέρεια Ἐορδαίας Ν. Κοζάνης). Ἀπό τήν πλευρά τοῦ πατέρα του κατάγεται ἀπό οἰκογένεια ἐμπόρων, ἐνῶ ἀπό τήν πλευρά τῆς μητέρας του Ἀγγελικῆς Ἀγγελῆ ἀνήκει στην τέταρτη γενιά ἐπιστημόνων, μέ τόν προπάππο του γιατρό – μέ δίπλωμα τοῦ 1884 ἀπό το Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν –, καί τόν παππού του φιλόλογο, πού δίδαξε σέ πανάρχαιες ἑστίες τοῦ Ἑλληνισμοῦ στή Μικρά Ἀσία, τήν Ἀνατολική Θράκη (Ἀδριανούπολη), τήν Ἀνατολική Ρωμυλία (Βάρνα, Φιλιππούπολη),...