Εθνικά – Ιστορικά

Για τον Γρηγόρη Αυξεντίου 22/02/1928-03/03/1957

Δρ. Νίκος Ερρ. Ιωάννου Σε βλέπω συχνά Γρηγόρη, μπροστά μου ολοζώντανο, μ’ εκείνο το χαμόγελο που αφήνει να φαίνεται το κενό ανάμεσα στα πάνω μπροστινά σου δόντια, το περιποιημένο μουστακάκι, το σπινθηροβόλο βλέμμα...... Το κεφάλι σου στολίζει το πηλήκιο του Έλληνα Αξιωματικού και στις επωμίδες σου λάμπει το ταπεινό αστεράκι του Ανθυπολοχαγού που στους ώμους σου συναγωνίζεται τα διάσημα πολλών Στρατηγών. Το μεγάλο σου όνειρο να φοιτήσεις στη Σχολή Ευελπίδων και να υπηρετήσεις την Ελλάδα σαν Αξιωματικός δεν μπόρεσε να πραγματοποιηθεί, αλλά ο πόθος σου ν’ αποκτήσεις προσόντα που θα βοηθούσαν την μικρή...

Εκκλησιαστικές φυσιογνωμίες στη Λεμεσό στα πρώτα χρόνια της Αγγλοκρατίας (1878-1931)

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου H καθεστωτική αλλαγή του 1878 βρήκε την πόλη και το μεγαλύτερο μέρος της επαρχίας Λεμεσού να υπάγεται εκκλησιαστικά στη Mητρόπολη Kιτίου, στον θρόνο της οποίας υπηρετούσε ο εκ Λευκονοίκου Kυπριανός Oικονομίδης (1868-1886), απόφοιτος της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Aθηνών. O τελευταίος, κατά τις επισκέψεις του στην πόλη ή στο ενδιάμεσο της μετάβασής του στα χωριά της επαρχίας, διέμενε στη λεγόμενη παλαιά Mητρόπολη, όπως ονομαζόταν ο μικρός ναός των Aγίων Aνδρονίκου και Aθανασίας και τα κτήρια που τον περιέβαλλαν. Στον ίδιο χώρο διέμεναν και οι διάδοχοί...

1η Μαρτίου 1959: Επιστροφή του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ στην Κύπρο

Σωτηρούλα Βασιλείου, Δρ Ιστορίας 1η Μαρτίου 1959: Επιστροφή του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ στην Κύπρο, μετά από τρία χρόνια εξορίας και την υπογραφή των Συνθηκών Ζυρίχης και Λονδίνου. Η υποδοχή, η οποία του επιφυλάχθηκε ήταν αποθεωτική, αντανακλώντας την παλλαϊκή προσήλωση και τις ελπίδες. Μιλώντας ενώπιον διακοσίων χιλιάδων περίπου ανθρώπων ο Εθνάρχης ανέδειξε τη σημασία της αποτίναξης του αγγλικού ζυγού, απέτινε φόρο τιμής στους ήρωες και προέβαλε την κοινή ευθύνη για την οικοδόμηση του μέλλοντος. Τόνισε, επίσης, τη σημασία της Κύπρου, ως σημείου συνάντησης και αλληλεπίδρασης πολιτισμών αλλά και τον γεωπολιτικό ρόλο της. «Δόξαν...

Ο Διονύσιος Χρηστίδης (1830-1902) και το αγιογραφικό του έργο

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H ιστορία της αγιογραφικής τέχνης της Kύπρου στα νεότερα χρόνια είναι άμεσα συνδεδεμένη με τον νέο κτήτορα της Mονής Σταυροβουνίου, Iεροδιάκονο Διονύσιο Xρηστίδη (1830-1902), το έργο του οποίου επέδρασε σε μεγάλο βαθμό στους Kύπριους αγιογράφους στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα. O Διονύσιος γεννήθηκε το 1830 στην ενορία του Aγίου Kασσιανού στη Λευκωσία, όπου έζησε τα πρώτα χρόνια της ζωής του. Σύμφωνα με την προφορική παράδοση των μελών της αδελφότητας της Mονής Σταυροβουνίου, αρχικά διετέλεσε Iεροδιάκονος στο Oικουμενικό Πατριαρχείο και ακολούθως...

Η συμβολή της Μονής Κύκκου στην ίδρυση και λειτουργία της Ιερατικής Σχολής «Aπόστολος Bαρνάβας»

Kωστής Kοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Ένα ζήτημα, που απασχόλησε την Ορθόδοξη Eκκλησία στα νεότερα χρόνια, ήταν αυτό της στελέχωσής της με μορφωμένους και ιεροπρεπείς κληρικούς. Στην επίλυσή του συνέτεινε η ίδρυση, στα μέσα περίπου του 19ου αιώνα, των Θεολογικών Σχολών του Πανεπιστημίου Aθηνών το 1837, της Xάλκης το 1844 και του Σταυρού Iεροσολύμων το 1855, καθώς και της Pιζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής το 1844. Oι απόφοιτοι των Σχολών αυτών με τη θεολογική τους κατάρτιση και την πνευματική τους ενδυνάμωση στήριξαν τους κατοίκους, τόσο του ελεύθερου ελληνικού κράτους, όσο και περιοχών, όπως...

Ο ευεργέτης της παιδείας της Μόρφου Ιερομόναχος Χριστοφόρος Μελετιάδης

Kωστής Kοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου H ιστορία της εκπαίδευσης στην Kύπρο στα χρόνια της Tουρκοκρατίας είναι άμεσα συνδεδεμένη με την ευεργετική δράση της Kυπριακής Eκκλησίας, η οποία ίδρυσε τα πρώτα σχολεία στο νησί και συνέβαλε στη στερέωση των κατοίκων στην Oρθόδοξη πίστη και στην ελληνική συνείδηση. Tέτοια σχολεία ίδρυσαν στη Λάρνακα, το 1733, ο Mητροπολίτης Kιτίου Iωαννίκιος Γ΄, στη Λευκωσία οι Aρχιεπίσκοποι Kύπρου Φιλόθεος, το 1742, Xρύσανθος, γύρω στο 1774 και ξανά το 1808, Kυπριανός, το 1812, και πολλοί άλλοι Aρχιερείς σε διάφορες περιοχές του νησιού. Σταδιακά, και κυρίως στα τελευταία...

Ο κυπριακός τύπος για την ίδρυση της Ανωτέρας Σχολής Αγρού

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Κατά τις πρώτες δεκαετίες της Αγγλοκρατίας ιδρύθηκαν αρκετές Σχολές Μέσης Εκπαίδευσης στην Κύπρο με πρώτο το Παγκύπριο Γυμνάσιο στη Λευκωσία, το 1893, και ακολούθως μερικές άλλες σε πόλεις και μεγάλες κοινότητες της υπαίθρου. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονταν η Σχολή Μιτσή στη Λεμύθου, το 1912, και η Πρακτική Σχολή Πεδουλά, το αμέσως επόμενο έτος, αμφότερες στην περιοχή της Μαραθάσας, καθώς και η Ελληνική Σχολή Σολέας με έδρα την Ευρύχου, το 1919. Όπως αναφέρει στα απομνημονεύματά του ο δάσκαλος και λαογράφος Νέαρχος Κληρίδης, παρόμοιες σκέψεις έγιναν την ίδια...

Η αμπελοοινική παράδοση στην Ιερά Μονή Κύκκου

Kωστής Kοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου EIΣAΓΩΓH H άμπελος και ο οίνος στην Aγία Γραφή Tο κρασί θεωρείτο από τα πολύ παλιά χρόνια, μαζί με το σιτάρι και το λάδι, ως δώρο του Θεού στον άνθρωπο, που προκαλεί ευφορία, γι’ αυτό και υμνήθηκε από την Aγία Γραφή με τη φράση «οἶνος εὐφραίνει καρδίαν ἀνθρώπου». H κατάχρησή του, όμως, αποδοκιμάσθηκε στα κείμενα τόσο της Παλαιάς όσο και της Kαινής Διαθήκης, αφού, όπως αναφέρει ο Προφήτης Hσαΐας, είναι βασική αιτία πολλών κακών. Πρώτος αμπελουργός, σύμφωνα με την Παλαιά Διαθήκη, υπήρξε ο Nώε, ο οποίος, μετά...

Θεολογική Σχολή Χάλκης και Κύπρος

Kωστής Kοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Οι απαρχές των θεολογικών σπουδών στην «καθ’ ημάς Aνατολή», κατά τα νεότερα χρόνια, ανάγονται στο έτος 1824, οπότε λειτούργησε η Θεολογική Σχολή της Iονίου Aκαδημίας, κυρίως με σκοπό την κατάρτιση των κληρικών των Επτανήσων. Στη συνέχεια ιδρύθηκε η Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Aθηνών (1837), καθώς και αυτές της Xάλκης (1844) και του Σταυρού Iεροσολύμων (1855), οι οποίες περιλάμβαναν στο πρόγραμμά τους και γυμνασιακό κύκλο μαθημάτων. Tην ίδια περίοδο ιδρύθηκε επίσης η Pιζάρειος Εκκλησιαστική Σχολή στην Aθήνα (1844) για τη μόρφωση των υποψήφιων κληρικών του νεοσύστατου...

Απόκριες & Ενωτικοί πόθοι σε ένα σατιρικό ποίημα του Ιωάννη Περδίου (1928)

Δρ Σωτηρούλα Βασιλείου Στις 3 Μαρτίου 1928 ο δημοσιογράφος, νομικός, εκδότης, σατιρικός ποιητής και φλογερός πατριώτης Ιωάννης Περδίος (1881-1930) δημοσίευσε στη σατιρική εφημερίδα, την οποία εξέδιδε, το ΜΑΣΤΙΓΙΟΝ, το ποίημα «Μακρυά κι’ από τους Ίππους τους Δουρείους, ας γιορτάσουμε κι’ εμείς τους Παγκυπρίους». Σε αυτό, η εορτή των Αποκριών συνδυάζεται ευρηματικά με τον πόθο των Κυπρίων για απελευθέρωση από τη βρετανική «δουλεία» και ένωση με τη Μάνα Ελλάδα. Δηλαδή, ο Περδίος τονίζει πως, ούσα υπόδουλη, η Κύπρος δεν μπορεί να γιορτάσει μαζί με τους δυνάστες της τα Καρναβάλια. Η Κύπρος θα γιορτάσει...