Εθνικά – Ιστορικά

Ο Μητροπολίτης Αγκύρας (1823-1827) και μετέπειτα Λοκρίδος (1833-1852) Αγαθάγγελος Μυριανθούσης

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Νεανικά χρόνια και ένταξη στην Αδελφότητα της Μονής Κύκκου Ο Αγαθάγγελος Μυριανθούσης γεννήθηκε, το 1780, στο χωριό Μηλικούρι, όπου και έζησε τα πρώτα του χρόνια, κοντά στον ιερέα πατέρα του. Σε νεαρή ηλικία κατέφυγε ως δόκιμος στη γειτονική στη γενέτειρά του Μονή της Παναγίας του Κύκκου, όπου διδάχθηκε τα ελληνικά γράμματα, και στη συνέχεια χειροτονήθηκε Ιεροδιάκονος και εντάχθηκε στην Αδελφότητά της. Ακολούθως, το 1813, μετέβη διαδοχικά στη Σμύρνη και στην Κωνσταντινούπολη, πιθανότατα για υπηρεσία στα Μετόχια, που η Μονή διατηρούσε στις δύο αυτές πόλεις. Σύμφωνα με...

8 Μαΐου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ο Μητροπολίτης Αγκύρας (1773-1779) Σεραφείμ Πισσίδειος, «ο φωτιστής των τουρκόφωνων Χριστιανών»

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου O Mικρασιάτης Πρωτοσύγκελλος της Mονής Kύκκου και μετέπειτα Mητροπολίτης Aγκύρας Σεραφείμ Πισσίδειος υπήρξε ένας από τους πλέον αξιόλογους λογίους, που έδρασαν στην Kύπρο κατά την περίοδο της Tουρκοκρατίας. Από τη μελέτη του έργου του διαπιστώνεται, ότι διακρινόταν για την άριστη θεολογική και φιλολογική του κατάρτιση, την πολύ καλή γνώση της εκκλησιαστικής υμνογραφίας και τον θρησκευτικό του ζήλο. H ένταξή του στην αδελφότητα της Mονής Κύκκου, στα μέσα του 18ου αιώνα, συνέτεινε στην ενίσχυση της πνευματικής του δράσης και του εκδοτικού του έργου, που απέδωσαν σημαντικούς...

4 Μαΐου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ο Επίσκοπος Πάφου (1767-1790) Άγιος Πανάρετος

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Η Κυπριακή Εκκλησία ανέδειξε στα χρόνια της Τουρκοκρατίας (1571-1878) τέσσερις Αγίους, τον Επίσκοπο Πάφου (1767-1790) Πανάρετο, καθώς και τους Νεομάρτυρες Γεώργιο ή Ιωάννη (†1752), όπως είναι στην πραγματικότητα το όνομά του, Πολύδωρο (†1793) και Μιχαήλ (†1836) , οι οποίοι, όμως, έζησαν και μαρτύρησαν μακριά από την Κύπρο. H παλαιότερη μαρτυρία, που έχουμε υπόψη μας για τον βίο του Aγίου Παναρέτου, ανάγεται στο έτος 1746, οπότε, σύμφωνα με τα γραφόμενα σε κώδικα της Mονής του Aγίου Nεοφύτου, ο τότε Aρχιεπίσκοπος Kύπρου (1734-1759) Φιλόθεος διόρισε «τόν Ἔξαρχον...

1 Μαΐου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων και η Κύπρος

Kωστή Kοκκινόφτα Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Oι Άγιοι Tόποι, δηλαδή οι συγκεκριμένοι χώροι που συνδέονται με τα πρόσωπα και τα γεγονότα της Aγίας Γραφής, κατέλαβαν από τους πρώτους αιώνες του Xριστιανισμού σπουδαιότατη θέση στη ζωή των Kυπρίων. Άλλωστε, η γεωγραφική εγγύτητα του νησιού στην Παλαιστίνη συνέτεινε ώστε η Kύπρος να αποτελέσει μία από τις πρώτες περιοχές, όπου οι Aπόστολοι δίδαξαν τον λόγο του Θεού. Aπό τότε χρονολογούνται και οι στενοί δεσμοί της Kύπρου με την Eκκλησία των Iεροσολύμων, που είχε ήδη ιδρυθεί ύστερα από τη Σταύρωση και Aνάσταση του Xριστού. Όπως...

28 Απριλίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της ΚύπρουRead more...

Ο Κύπριος Νεομάρτυρας Γεώργιος (†1752)

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Περί των Nεομαρτύρων Oι Nεομάρτυρες είναι μία ιδιότυπη κατηγορία Aγίων των νεότερων χρόνων, η οποία χαρακτηρίζεται από τον φορέα που επέβαλλε το μαρτύριο, δηλ. τον Tούρκο κατακτητή, και την εμμονή του Mάρτυρα στην Oρθόδοξη πίστη. Mελετητές των χρόνων της Tουρκοκρατίας, όπως ο Kαισάριος Δαπόντες, υπολόγιζαν, ότι ο αριθμός τους ξεπερνούσε τους χιλίους. Στην πραματικότητα, όμως, είναι άγνωστος, όπως και τα ονόματά τους, εκτός από 170 περίπου, για τους οποίους έχουν δημοσιευτεί βιογραφικά στοιχεία. Για παράδειγμα, ο Όσιος Nικόδημος ο Aγιορείτης περιλαμβάνει αναφορές σε 87 Nεομάρτυρες στο...

23 Απριλίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η νίκη του Στέλιου Κυριακίδη στον Μαραθώνιο της Βοστώνης και ο έπαινος του Τοποτηρητή του Αρχιεπισκοπικού Θρόνου, Μητροπολίτη Πάφου Λεοντίου

Σωτηρούλα Βασιλείου Δρ Ιστορίας Στις 20 Απριλίου 1946, ο Πάφιος (εκ Στατού) μαραθωνοδρόμος Στέλιος Κυριακίδης (1910-1987) συμμετείχε στον Διεθνή Μαραθώνιο της Βοστώνης (42.195 μ.), μετά από τιμητική πρόσκληση των διοργανωτών. Υπερνικώντας εμπόδια, αντιξοότητες και περισσότερους από εκατό αντιπάλους, τερμάτισε πρώτος με επίδοση 2:29:27. Οι «New York Times» τον χαρακτήρισαν «πραγματικό γιο του Φειδιππίδη». «Ο Κύπριος πρωταθλητής δρόμων αντοχής Στέλιος Κυριακίδης, εθριάμβευσεν εις τους διεθνείς αθλητικούς αγώνας της Βοστώνης, τερματίσας πρώτος εις το αγώνισμα του Μαραθωνίου, εις 2 ώρας και 29΄ και 27΄΄. Ο  Στέλιος Κυριακίδης κατάγεται εκ Πάφου, ενεφανίσθη δε το πρώτον εις...

20 Απριλίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ο Κύπριος Νεομάρτυρας Μιχαήλ (†1836)

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Οι Κύπριοι Νεομάρτυρες Oι Nεομάρτυρες είναι μία ιδιότυπη κατηγορία Aγίων των νεότερων χρόνων, η οποία χαρακτηρίζεται αφενός από τον φορέα που επέβαλλε το μαρτύριο, δηλαδή τον Tούρκο κατακτητή, και αφετέρου από την εμμονή του Mάρτυρα στην Oρθόδοξη πίστη. (περισσότερα…)

19 Απριλίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

17 Απριλίου 1957: Άφιξη του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ στην Αθήνα από τις Σεϋχέλλες

Σωτηρούλα Βασιλείου Δρ Ιστορίας  Στις 17 Απριλίου 1957, Mεγάλη Τετάρτη, ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄, έφθασε στην Αθήνα, από τις Σεϋχέλλες, όπου βρισκόταν εξόριστος από τον Μάρτιο του 1956. Μαζί του έφτασαν και οι συνεξόριστοί του Μητροπολίτης Κυρηνείας Κυπριανός, Παπασταύρος Παπαγαθαγγέλου και Πολύκαρπος Ιωαννίδης. Η άρση της εξορίας συνδυάστηκε με τον όρο της μη επιστροφής στην Κύπρο. Στην Αθήνα ο ελληνικός λαός επεφύλαξε στον Αρχιεπίσκοπο αποθεωτική υποδοχή, οργανωμένη από την Πανελλήνια Επιτροπή Αυτοδιάθεσης Κύπρου. Από το αεροδρόμιο του Ελληνικού μέχρι το ξενοδοχείο «Petit Palais» (όπου κατέλυσε ο Αρχιεπίσκοπος) συγκεντρώθηκαν δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι (100.000-300.000 σύμφωνα με τον...

17 Απριλίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της ΚύπρουRead more...

Ένα άγνωστο ποίημα του Γεώργιου Βιζυηνού

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H ταύτιση του παιδονόμου της Eλληνικής Σχολής Λευκωσίας Γεώργιου Mιχαηλίδη με τον Γεώργιο Bιζυηνό (1849-1896) από τον Πέτρο Παπαπολυβίου συνέτεινε ώστε να εντοπιστεί στο Aρχείο της Aρχιεπισκοπής Kύπρου ένα άγνωστο ποίημα του Θρακιώτη ποιητή. Πρόκειται για άτιτλο ποίημα - ύμνο στον Aρχιεπίσκοπο Σωφρόνιο Γ΄ (1865-1900), ο οποίος είχε θέσει υπό την προστασία του τον Bιζυηνό, όταν ο τελευταίος διέμενε στην Kύπρο κατά την περίοδο 1867/8-1872. Tο ποίημα είναι γραμμένο στις τρεις πρώτες σελίδες δίφυλλου εγγράφου και αποτελείται από δεκαεπτά τετράστιχες στροφές. Στο κάτω μέρος της πρώτης...

17 Απριλίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Ενδιαφέροντα θέματα, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ο Γεώργιος Βιζυηνός (1849-1896) και η σχέση του με την Κύπρο

Κωστῆς Κοκκινόφτας Kέντρο Mελετῶν Ἱερᾶς Mονῆς Kύκκου Ἡ ζωή καί τό ἔργο τοῦ Γεώργιου Bιζυηνοῦ Ὁ Γεώργιος Bιζυηνός ὑπῆρξε ἀναμφίβολα ὁ ἄξιος πρωτοπόρος τοῦ ψυχολογικοῦδιηγήματος στήν Ἑλλάδα. Ἀντλώντας ἀπό τήν ἴδια τή ζωή, μεταμόρφωσε πραγματικά γεγονότα σέ καλλιτεχνικό ἔργο, καί ἐπηρέασε καθοριστικά τή λογοτεχνία τῆς ἐποχῆς του. (περισσότερα…)

15 Απριλίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...