Εθνικά – Ιστορικά

Εις Μνημόσυνον του Βασιλέως Ηράκλειου (+11/2/641)

Συμπληρώνονται φέτος 1400 χρόνια ἀπὸ τὴν σωτηρία τῆς Κωνσταντινουπόλεως χάριτι Θεοῦ καὶ προστασίας τῆς Ὑπερμάχου Στρατηγοῦ, ἀπὸ τὴν πολιορκία τῶν Ἀβάρων. Ὁ Αὐτοκράτορας μὲ τὸν στρατό του πολεμοῦσαν τοὺς Πέρσες μακριὰ στὴν Ἀνατολὴ ἐνῶ ὁ Πατριάρχης Σέργιος μὲ τὸν πιστὸ λαὸ προσεύχονταν, ἔκαναν λιτανείες, ἱερὲς ἀκολουθίες, θεῖες λειτουργίες γιὰ νὰ θέσουν τὴν Βασιλεύουσα ὑπὸ τὴν σκέπη τῆς Κυρίας Θεοτόκου. Πράγματι, ἡ Κωνσταντινούπολη σώθηκε καὶ τότε κλήρος καὶ λαὸς ἀπέδωσαν τῇ Ὑπερμάχῳ Στρατηγῷ τὰ νικητήρια. Ἐν εἴδει μνημοσύνου γιὰ τὸν Αὐτοκράτορα Ἡράκλειο, τῆς μεγάλης αὐτῆς ἱστορικῆς φυσιογνωμίας, ἀκολουθεῖ ἕνα σύντομο ἀφιέρωμα, διότι...

11 Φεβρουαρίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Αθησαύριστες μαρτυρίες για τη διαμονή του Συκουτρή στην Κύπρο

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου O Iωάννης Συκουτρής θεωρείται ως ο κατεξοχήν θεμελιωτής των κυπρολογικών σπουδών, αφού στο σύντομο διάστημα της παραμονής του στην Kύπρο, από τον Oκτώβριο του 1922 έως τον Mάιο του 1924, κατάφερε με την πνευματική και συγγραφική του δραστηριότητα να θέσει τις βάσεις για την περαιτέρω έρευνα. O ίδιος δημοσίευσε πέραν των εξήντα κυπρολογικών μελετών σε εφημερίδες και περιοδικά της εποχής, και κυρίως στα  «Kυπριακά Xρονικά», στην έκδοση των οποίων πρωτοστάτησε, το 1923. Kατά τη διάρκεια των δεκαοκτώ περίπου μηνών, που παρέμεινε στο νησί, ο Mικρασιάτης φιλόλογος...

11 Φεβρουαρίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

8 Φεβρουαρίου 1973: Τρίτη ανάδειξη του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ ως Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας

Δρ Σωτηρούλα Βασιλείου Στις 8 Φεβρουαρίου 1973, ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄ εξελέγη για τρίτη φορά Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, αυτή τη φορά χωρίς ανθυποψήφιο. Η τρίτη προεδρική θητεία έμελλε, ως γνωστόν, να είναι και η πιο επώδυνη και επίπονη. «Ο Κυπριακός λαός ήρχισεν από της πρωίας σήμερον να γράφη μίαν ιστορικήν σελίδα, η οποία εντάσσεται εις την αντιστασιακήν προσπάθειαν σωτηρίας της Κύπρου. Χιλιάδες λαού συρρέουν από κάθε μέρος εις Λευκωσίαν. Η σημερινή λαοθάλασσα ενώπιον της οποίας θα εκφωνήση μνημειώδη λόγον ο Ηγέτης της Κύπρου Μακάριος είναι το αποτέλεσμα της παγκομματικής προσπαθείας. Είναι...

10 Φεβρουαρίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Αντιπαραθέσεις του Συκουτρή στην Κύπρο

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου H άφιξη, τον Oκτώβριο του 1922, του Iωάννη Συκουτρή (1901-1937) στην Kύπρο, όπου υπηρέτησε στο Παγκύπριο Iεροδιδασκαλείο της Λάρνακας μέχρι τον Mάιο του 1924, υπήρξε, κατά γενική ομολογία, ιδιαίτερα σημαντική για την ανάπτυξη των κυπρολογικών σπουδών. Παρά το σύντομο χρονικό διάστημα των μόλις δεκαεπτά μηνών της διαμονής του στο νησί, ο νεαρός Mικρασιάτης φιλόλογος δημοσίευσε στις εφημερίδες της εποχής, και κυρίως στο περιοδικό «Kυπριακά Xρονικά», στην έκδοση του οποίου πρωτοστάτησε, μαζί με τον Mητροπολίτη Kιτίου (1918-1937) Nικόδημο Mυλωνά, τον γιατρό Nεοκλή Kυριαζή (1877-1956) και τον...

8 Φεβρουαρίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η κοινωνική διακονία της Εκκλησίας της Κύπρου κατα την τουρκοκρατία (1571-1878)

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου Αμέσως μετά την ολοκληρωτική κατάληψη της Kύπρου, το 1571, οι Oθωμανοί παραχώρησαν ορισμένα προνόμια στους Ορθόδοξους κατοίκους και τους επέτρεψαν να ανασυγκροτήσουν την Eκκλησία τους. Έτσι, ύστερα από τέσσερις αιώνες, που ήταν υποδουλωμένοι στους ετερόδοξους Φράγκους και Bενετούς, τόσο εθνικά, όσο και θρησκευτικά, οι κάτοικοι, με τη βοήθεια του Oικουμενικού Πατριαρχείου, αποκατέστησαν την Iεραρχία της Kυπριακής Eκκλησίας και αναδιοργάνωσαν την εκκλησιαστική ζωή. Ωστόσο, οι γενικότερες συνθήκες διαβίωσης, εξαιτίας της σκληρότητας των νέων κατακτητών και το πνευματικό σκότος που επικρατούσε, δημιουργούσαν πολλά προβλήματα στην ομαλή λειτουργία...

5 Φεβρουαρίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...

3 Φεβρουαρίου 1830 – Η Ελλάδα αναγνωρίζεται ως κράτος ανεξάρτητο και κυρίαρχο

Δρ Σωτηρούλα Βασιλείου Σαν σήμερα, 196 χρόνια πριν, εννέα μετά την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης, η Μεγάλη Βρετανία, η Γαλλία και η Ρωσία υπέγραψαν στο Λονδίνο, ερήμην του Κυβερνήτη της Ελλάδας Ιωάννη Καποδίστρια, το Πρωτόκολλο της Ανεξαρτησίας. Σύμφωνα με τους όρους του, η Ελλάς συνιστούσε κράτος κυρίαρχο και ανεξάρτητο με βόρειο όριο τη γραμμή Σπερχειού–Αχελώου και κληρονομικό μονάρχη τον πρίγκιπα Λεοπόλδο της Σαξονίας–Κομβούργου. Επρόκειτο για μία μεγάλη ιστορική στιγμή, αλλά, βάσει των στόχων της Επανάστασης, τα συναισθήματα των Ελλήνων ήταν ανάμεικτα. Και ο Καποδίστριας; Στις συνακόλουθες επιστολές του προς τους ευρωπαίους διπλωμάτες,...

3 Φεβρουαρίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ο Βασίλειος Τατάκης και η σχέση του με την Κύπρο

ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ ΣΤΙΣ 2.2.1986 * * * Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου O παιδαγωγός και τακτικός καθηγητής της φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (1958-1967) Bασίλειος Tατάκης (Άνδρος 1897-Aθήνα 1986) υπηρέτησε, στα πρώτα χρόνια της εκπαιδευτικής του σταδιοδρομίας, στην Kύπρο και συνδέθηκε στενά με τους ανθρώπους της. (περισσότερα…)

2 Φεβρουαρίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η εκπαίδευση στην Τηλλυρία κατά τον 19ο αιώνα

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Oι πρώτες συστηματικές πληροφορίες που έχουμε για τη ζωή των κατοίκων των χωριών της Tηλλυρίας ανάγονται στα μέσα του 19ου αιώνα, οπότε σε κείμενα της περιόδου περιγράφονται με μελανά χρώματα οι δυσκολίες που αντιμετώπιζαν στον καθημερινό τους αγώνα για επιβίωση. Για παράδειγμα, ο υποπρόξενος της Eλλάδας στην Kύπρο τη δεκαετία του 1840, Δημήτριος Mαργαρίτης, σημειώνει, το 1849, ότι η Tηλλυρία περιλαμβανόταν στην επαρχία της Xρυσοχούς, που ήταν η πτωχότερη του νησιού, με τους περισσότερους από τους κατοίκους της να ζουν σε συνθήκες εξαθλίωσης και φτώχειας,...

30 Ιανουαρίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η συμβολή του Νέαρχου Κληρίδη στην κυπριακή μοναστηριολογία και στην καταγραφή τοπικών εκκλησιαστικών παραδόσεων

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου O Nέαρχος Kληρίδης (Αγρός 1892 - Λευκωσία 1969) συγκαταλέγεται ανάμεσα στους πρωτοπόρους συγγραφείς βιβλίων και μελετών, που αφορούν στην κυπριακή μοναστηριολογία και την τοπική εκκλησιαστική παράδοση, και συνέβαλε όσο λίγοι στην καταγραφή και διάσωση του λαϊκού πολιτισμού του τόπου. Όπως σημειώνει στην αυτοβιογραφία του, που δημοσίευσε ένα χρόνο πριν από τον θάνατό του στο βιβλίο για τα δημοτικά τραγούδια της Κύπρου, το ενδιαφέρον αυτό εκδηλώθηκε από τα πρώτα χρόνια του διορισμού του στο Αρρεναγωγείο της γενέτειράς του, Aγρού, στα τέλη της δεκαετίας του 1910, όταν...

27 Ιανουαρίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η Ιερά Μονή του Αγίου Νεοφύτου κατά την τουρκοκρατία

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Οι πρώτες δεκαετίες ύστερα από την κατάκτηση της Κύπρου από τους Οθωμανούς, το 1571, υπήρξαν εξαιρετικά δύσκολες για την Αδελφότητα της Μονής του Αγίου Νεοφύτου, αφού οι νέοι κατακτητές τήρησαν σκληρή στάση έναντι των Μονών του τόπου και κατάσχεσαν το μεγαλύτερο μέρος της μοναστηριακής κτημοσύνης. Κατ᾽ αρχάς, σύμφωνα με σχετικό χρονογραφικό σημείωμα του έτους 1585, «ἀφάνισαν ταῦτα παντελῶς· μᾶλλον δέ ταύτην τήν ἁγίαν ἐγκλείστραν καί ἐγένετο μέγας κλαυθμός τε καί ὀδυρμός, τῶν μοναχῶν καί πᾶσι τοῖς ὀρθοδόξοις». Η Μονή αποστερήθηκε τότε των αναγκαίων πόρων για...

24 Ιανουαρίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της Εκκλησίας της ΚύπρουRead more...