Ιστορια - Πολιτισμος

Φώτης Κόντογλου και Κύπρος

Kωστής Kοκκινόφτας Kέντρο Mελετών Iεράς Mονής Kύκκου O Φώτης Kόντογλου (Aϊβαλί 1895 - Aθήνα 1965) υπήρξε ένας από τους πλέον διακεκριμένους Έλληνες λογοτέχνες και ζωγράφους του 20ού αιώνα. Mεγαλωμένος στο Aϊβαλί, κοντά στον ηγούμενο θείο του Στέφανο Kόντογλου, μετέβη σε νεαρή ηλικία στην Aθήνα για σπουδές στη Σχολή Kαλών Tεχνών, τις οποίες σύντομα εγκατέλειψε για να εργαστεί στο Παρίσι. Aκολούθως, ασχολήθηκε για κάποιο διάστημα με τη συντήρηση εικόνων στο Bυζαντινό Mουσείο των Aθηνών, τοιχογραφιών στον Mυστρά και έργων τέχνης στο Kοπτικό Mουσείο του Kαΐρου. Kυρίως, όμως, εργάστηκε ως αγιογράφος σε ναούς, ενώ...

13 Ιουλίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Οἱ ὅσιοι καὶ θεοφόροι ἀσκητὲς στὴν Κύπρο Ἡλιόφωτος, Αὐξουθένιος, Ἐπαφρόδιτος καὶ Εὐθένιος

Ἀρχιμανδρίτης Φώτιος Ἰωακεὶμ Οἱ ὅσιοι πατέρες μας, οἱ καλούμενοι συνοπτικῶς ἅγιοι Ἡλιόφωτοι, ἔλαβαν τὴν κοινὴ τούτη ὀνομασία ἀπὸ τὸν Γέροντα καὶ προϊστάμενο τῆς τετράριθμης αὐτῆς σεπτῆς χορείας, ἅγιο Ἡλιόφωτο. Πρέπει ἐξαρχῆς νὰ ἀναφέρουμε, ὅτι ὁ βίος τῶν ἁγίων τούτων (ὅπως ἄλλωστε καὶ ἀρκετῶν ἄλλων ἁγίων τῆς Κύπρου), ἕνεκα ποικίλων ἱστορικῶν λόγων, ἀλλοιώθηκε σὲ τέτοιο βαθμὸ σὺν τῷ χρόνῳ, ὥστε μέχρι πρόσφατα νὰ θεωροῦνται ὅτι ἄκμασαν ἀπὸ τὸ ἔτος 300 μ.Χ., μὲ τιμωρὸ τὸν… μόνιμο διώκτη(!) τῶν Κυπρίων ἁγίων, διοικητὴ τῆς Κύπρου Σαβῖνο (γνωστὸ ἀπὸ τὰ Μαρτύρια τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Θεοδότου, ἐπισκόπου Κυρηνείας),...

13 Ιουλίου 2026Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη των Αγίων Οσιομαρτύρων Ηλιοφώτων της Κύπρου (13 Ιουλίου)

Σήμερα, 13 Ιουλίου, η Αγία μας Ορθόδοξος Εκκλησία επιτελεί Σύναξη του Αρχαγγέλου Γαβριήλ και τιμά τη μνήμη του Οσίου Στεφάνου του Σαββαΐτου και των εν Κύπρω οσίων Ηλιοφώτου, Επαφροδίτου, Αμμωνίου, Χουλελαίου και Ευσθενίου. (περισσότερα…)

13 Ιουλίου 2026Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιούλιος, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Άγιος Παΐσιος o Αγιορείτης ο εκ Φαράσων της Καππαδοκίας

Πρωτοπρ. Μιχαὴλ Βοσκοῦ Ἡ μικρασιαστικὴ γῆ ὑπῆρξε ἀπὸ τοὺς πρώτους χριστιανικοὺς αἰῶνες ἁγιοτόκος γῆ. Τὰ χώματά της εἶναι ποτισμένα μὲ τὰ αἵματα πλήθους Μαρτύρων, ἀλλὰ καὶ μὲ τοὺς ἱδρῶτες καὶ τὰ δάκρυα πλήθους Ὁσίων. Αὐτὸ ἰσχύει ἀκόμη περισσότερο γιὰ τὴ γῆ τῆς Καππαδοκίας. Θὰ μπορούσαμε νὰ ποῦμε, μιλώντας εἰδικώτερα γιὰ τὴν Καππαδοκία, ὅτι ἀπὸ τὸν 4ο αἰώνα ξεκινᾶ μὲ τοὺς μεγάλους Καππαδόκες Πατέρες μιὰ ἀσκητικὴ παράδοση, μιὰ ἁλυσίδα ἁγιότητος, ἡ ὁποία φθάνει μέχρι καὶ τοὺς χρόνους τῆς Μικρασιαστικῆς Καταστροφῆς στὶς ἀρχὲς τοῦ 20ου αἰῶνος μὲ τὸν Ἅγ. Ἀρσένιο τὸν Καππαδόκη. Ὁ...

12 Ιουλίου 2026Θεολογικά και άλλα θέματα, Θεολογικά κείμενα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη του Οσίου Παϊσίου του Aγιορείτου (12 Ιουλίου)

Τὸν συνάναρχον Λόγον Πατρὶ καὶ Πνεύματι, τὸν ἐκ Παρθένου τεχθέντα εἰς σωτηρίαν ἡμῶν, ἀνυμνήσωμεν πιστοὶ καὶ προσκυνήσωμεν, ὅτι ηὐδόκησε σαρκί, ἀνελθεῖν ἐν τῷ Σταυρῷ, καὶ θάνατον ὑπομεῖναι, καὶ ἐγεῖραι τοὺς τεθνεῶτας, ἐν τῇ ἐνδόξῳ Ἀναστάσει αὐτοῦ. (Ἀναστάσιμον Ἀπολυτίκιον του Πλ. α΄ ήχου) Μέσα σε αυτό το χαρμόσυνο αναστάσιμο πνεύμα μάς εισάγει η σημερινή Κυριακή και μαζί τιμούμε τη μνήμη των Μαρτύρων Πρόκλου, Ιλαρίου, Ανδρέου του στρατηλάτου, της Αγίας Βερονίκης της αιμορροούσης και του Οσίου Παϊσίου του Αγιορείτου, ο οποίος γεννήθηκε στις 25 Ιουλίου 1924 στα Φάρασα της Καππαδοκίας. Η οικογένειά του αποτελείτο από τους γονείς, Πρόδρομο και Ευλαμπία και...

12 Ιουλίου 2026Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιούλιος, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Μνήμη του Οσίου Σωφρονίου του Αγιορείτου (11 Ιουλίου)

Η Ορθόδοξος Εκκλησία τιμά σήμερα τη μνήμη της Μεγαλομάρτυρος Ευφημίας, ένεκα του θαύματος, κατά τη σύνταξη των δύο τόμων, ένας με τον όρο του Χριστολογικού δόγματος της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου, στη Χαλκηδόνα το 451 μ.Χ., και δεύτερος τόμος με τις απόψεις των αιρετικών (Μονοφυσιτών). Η Αγία με θαυμαστό τρόπο αποκάλυψε τον γνήσιο τόμο. (περισσότερα…)

11 Ιουλίου 2026Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιούλιος, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ο ηρωομάρτυρας της αιματηρής 9ης Ιουλίου 1821

ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗΣ ΧΑΡΜΑΝΤΑ - ΠΡΩΤΟΠΑΠΑ Ποιος ήταν ο Χατζηνικόλας Λαυρεντίου Πρωτοσυγκέλλου από τον Καραβά και πώς τον εκτέλεσαν οι Τούρκοι. Ιούλιος 1821... Ιούλιος 1974... μαύρος ο Ιούλιος... Κι ένα γιατί να κρέμεται στο στόμα... Το μαύρο Ιούλιο... Να περιμένουμε έναν άλλο Ιούλιο που θα μας ανταμείψει, άραγε; Τον Ιούλιο του 1821 ένα μαύρο σύννεφο κουβάλησε τη συμφορά στον τόπο. Ο αρχιεπίσκοπος, οι επίσκοποι και οι προύχοντες του τόπου, αλλά και ένα πλήθος άλλων κληρικών και λαϊκών θανατώθηκαν σε μια προσπάθεια εκφοβισμού του λαού. Η πλούσια περιοχή Λαπήθου-Καραβά πλήρωσε βαρύ τίμημα. Είχε το μεγαλύτερο αριθμό...

10 Ιουλίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Ομιλία του Πρέσβεως της Ελλάδος κ. Κωνσταντίνου Κόλλια, στο ετήσιο μνημόσυνο του Εθνομάρτυρα Αρχιεπισκόπου Κυπριανού και των Εθνομαρτύρων της 9ης Ιουλίου 1821 (Ι. Ν. Παναγίας Φανερωμένης Λευκωσίας, 5 Ιουλίου 2026)

Κύπρος και Ελλάδα, τιμούμε και μνημονεύουμε σήμερα, εδώ, στον ιστορικό Ναό της Φανερωμένης, τη μνήμη Εθνομαρτύρων. Τη μνήμη των Εθνομαρτύρων της 9ης Ιουλίου 1821, του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού και των Κυπρίων Αρχιερέων, Ιερέων και λαϊκών. Καταθέτουμε το βαθύ σεβασμό μας σε αυτούς τους γνήσιους αγωνιστές της ελευθερίας, οι οποίοι μας έδωσαν με τη θυσία τους διαχρονικό παράδειγμα θάρρους, αυταπάρνησης και ψυχικού σθένους. Στον ιερό χώρο της Φανερωμένης, ο οποίος ταυτίζεται με τους αγώνες για ελευθερία και στον οποίο βρήκαν αιωνία ανάπαυση αγωνιστές της ελευθερίας, τιμούμε σήμερα την ηρωϊκή περίοδο του Ελληνικού Έθνους....

10 Ιουλίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματα, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Mνήμη του Οσίου Αθανασίου του Κυπρίου, του Πεντασχοινίτη (10 Ιουλίου)

Η Αγία μας Ορθόδοξος Εκκλησία σήμερα, 10 Ιουλίου, τιμά τη μνήμη των Αγίων 45 Μαρτύρων, οι οποίοι μαρτύρησαν τον 4ο αιώνα μ.Χ. στη Νικόπολη της Αρμενίας, κατά τη διάρκεια των διωγμών. Ανάμεσά τους ξεχώρισαν οι Λεόντιος, Μαυρίκιος, Δανιήλ και Αντώνιος, από τους πρώτους αξιωματούχους της πόλης. (περισσότερα…)

10 Ιουλίου 2026Αγιολόγιον, Αφιερώματα / Αγιολόγιο, Ιούλιος, Ιστορια - ΠολιτισμοςRead more...

Η εκπαιδευτική δράση του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού

Η Κύπρος της προεπαναστατικής περιόδου χαρακτηρίζεται  από  πνευματική  άνθηση, που συμπίπτει με (και εν πολλοίς οφείλεται από) την αρχιεπισκοπία του Κυπριανού, του απαγχονισθέντος την 9η Ιουλίου 1821. Ο Κυπριανός γεννήθηκε το 1756 στον Στρόβολο. Σε παιδική ηλικία, γύρω στα δέκα του χρόνια, όπως συνηθιζόταν στα μοναστηριακά ήθη του νησιού μέχρι και πριν από μερικές  δεκαετίες, έγινε δεκτός ως δόκιμος στη Μονή Μαχαιρά, με την οποία οι κάτοικοι του Στροβόλου διατηρούσαν ποικίλες σχέσεις και δεσμούς. Την ίδια περίπου εποχή, το 1767, ανήλθε στον  αρχιεπισκοπικό θρόνο της Εκκλησίας του Αποστόλου Βαρνάβα ο...

9 Ιουλίου 2026Εθνικά – Ιστορικά, Θεολογικά και άλλα θέματαRead more...