Ιστορια - Πολιτισμος

Πανηγυρικός Λόγος για την 25η Μαρτίου 1821 του κ. Γιώργου Κολοκασίδη (25 Μαρτίου 2026)

Γεωργίου Κολοκασίδη Κύριε Πρόεδρε, Μακαριότατε, κυρία Πρόεδρε της Βουλής, κύριε Πρέσβη της Ελλάδος, αξιότιμοι επίσημοι, Ελληνίδες, Έλληνες   Σήμερα γιορτάζουμε. Όλοι. Η ιεραρχία της πολιτείας είναι εδώ. Η ιεραρχία της εκκλησίας επίσης. Kαι η κοινωνία η ίδια όμως είναι παρούσα. Γιατί γιορτάζουμε όμως με τέτοια σύμπνοια ένα γεγονός που έγινε πριν από 205 χρόνια; Είναι γεγονός ότι η χρονική απόσταση ευνοεί κάποτε την αμφισβήτηση. Στο πλαίσιο αυτό επιχειρείται τα τελευταία χρόνια η απομείωση της Ελληνικής Επανάστασης. Δεν υπήρξε η σεπτή ευλογία του επαναστατικού λάβαρου από τον Παλαιών Πατρών Γερμανό στην Αγία Λαύρα. Δεν υπήρξε ως...

Ο Ακάθιστος Υμνος και η πολιορκία της Κωνσταντινούπολης από τους Αβάρους

Πώς συνδέεται η ιστορία της Κωνσταντινούπολης με τη Παναγία - Ο Ακάθιστος Υμνος στη χάρη της και από πού πήρε το όνομά του. Ο Ακάθιστος Υμνος ψάλλεται σήμερα στις Ορθόδοξες χριστιανικές εκκλησίες – όπως κάθε χρόνο ακριβώς δύο εβδομάδες πριν τη Μεγάλη Παρασκευή – συνοψίζοντας τους ψαλμούς των τεσσάρων ακολουθιών των Χαιρετισμών στην Παναγία. Πρόκειται για το σύνολο των στίχων που απαγγέλθηκαν στις ακολουθίες των τεσσάρων προηγουμένων Παρασκευών, αρχής γενομένης από την πρώτη Παρασκευή της Σαρακοστής μεταξύ των οποίων και το κοντάκιο: «Τη Υπερμάχω Στρατηγώ». Ολος ο ύμνος αποτελείται από 24 στροφές (οίκους) και περιέχει συνολικά 72...

Ὁ Κανόνας τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου

Χρήστου Πεττεμερίδη Θεολόγου – Φιλολόγου Τὸ Σάββατο τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου (Ε΄ ἑβδομάδα τῶν Νηστειῶν) ἀναγινώσκονται ὅλες οἱ Στάσεις τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου, ποὺ σήμερα ὀνομάζουμε καὶ Χαιρετισμοὺς τῆς Θεοτόκου.[1] Τὴν ἀνάγνωση τῶν Στάσεων πλαισιώνει ὁ Κανόνας τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου, ὁ ὁποῖος ψάλλεται καὶ τὶς Παρασκευὲς τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ὁπόταν ἀναγινώσκεται τμηματικὰ ὁ Ἀκάθιστος καθὼς καὶ στὸν Ὄρθρο τοῦ Ἀκαθίστου, τὸ Σάββατο τῆς Ε΄ ἑβδομάδος τῶν Νηστειῶν. Σύμφωνα μὲ τὶς πηγὲς ὁ κανόνας ἀποδίδεται στὸν  Ἰωσὴφ  τὸν Ξένο ἢ Ὑμνογράφο. Ὁ Κανόνας τοῦ Ἀκαθίστου, ὅπως καὶ ἐν γένει τὸ ὑμνολογικὸ εἶδος τοῦ...

ΑΚΑΘΙΣΤΟΣ ΥΜΝΟΣ: 1400 χρόνια ἀπό τό θαῦμα τῆς διάσωσης τῆς Κωνσταντινούπολης ἀπό τή Θεοτόκο. Ἀπεικονίσεις του στήν Κύπρο

Χριστόδουλου Χατζηχριστοδούλου, Βυζαντινολόγου Στίς 7 Αὐγούστου τοῦ  626, γράφεται μία ἀπό τίς πιό δραματικές καί καθοριστικές σελίδες τῆς βυζαντινῆς ἱστορίας: τά στρατεύματα τῶν Ἀβάρων καί τῶν Σλάβων ἐγκαταλείπουν ἄδοξα τήν πολιορκία τῆς Κωνσταντινούπολης, ἀνοίγοντας τόν δρόμο γιά τήν ἐπιβίωση τῆς Βυζαντινῆς Αὐτοκρατορίας καί τή μακρόχρονη κυριαρχία της στή Μεσόγειο. (περισσότερα…)

Πέμπτη του Μεγάλου Κανόνος: «Ψυχή μου, Ψυχή μου, ανάστα, τί καθεύδεις; …»

                                                                                                    Χριστόδουλου Γ. Παχουλίδη Την Πέμπτη, της 5ης εβδομάδας της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, η αγία μας Εκκλησία όρισε να ψάλλεται στους ιερούς ναούς μας, η ακολουθία του Μεγάλου Κανόνος. Για λόγους ευκολίας των πιστών, που οι περισσότεροι στις ημέρες μας εργάζονται το πρωί της Πέμπτης, η ακολουθία αυτή ψάλλεται το εσπέρας της προηγούμενης (Τετάρτη). Ο Μεγάλος Κανόνας είναι ο μεγαλύτερος Κανόνας της Εκκλησίας μας. Αποτελείται από 250 τροπάρια και 11 ειρμούς, όπως λέγονται οι πρώτοι ύμνοι κάθε ομάδας τροπαρίων. Την ημέρα που ψάλλεται ο Μεγάλος Κανόνας, στα δικά του τροπάρια προστίθενται και άλλα,...

Σύναξη του Αρχαγγέλου Γαβριήλ (26 Μαρτίου)

Ενώ η εορτή του Ευαγγελισμού ολοκληρώθηκε αυθημερόν χθες, σήμερα 26 Μαρτίου, τελείται σύναξη των πιστών, για να τιμήσουν τον Αρχάγγελο Γαβριήλ. (περισσότερα…)

Κύπριοι Αγωνιστές στην Ελληνική Επανάσταση

Κωστής Κοκκινόφτας Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου Kύπριοι Φιλικοί και Iερολοχίτες Τα τελευταία χρόνια η μελέτη της συμβολής των Kυπρίων στον Aγώνα του 1821 αναθερμάνθηκε με την έκδοση πολύτιμου αρχειακού υλικού, που αφορά, ανάμεσα σε άλλα, και στη συμμετοχή τους στις μεγάλες πολεμικές συγκρούσεις της εποχής. (περισσότερα…)

Τά κατά τόν εὐαγγελισμό τῆς ἁγίας Παρθένου Μαρίας γεγονότα

Σταύρου Τσουλούπα, Θεολόγου Ὁ Εὐαγγελισμός τῆς Υπεραγίας Θεοτόκου συνιστᾶ κορυφαῖο γεγονός τῆς Θείας Οἰκονομίας καί θεμελιώδη ἄξονα τῆς Χριστολογικῆς καί Σωτηριολογικῆς διδασκαλίας τῆς Ἐκκλησίας, καθώς σηματοδοτεῖ τήν ἔναρξη τῆς Ἐνανθρωπήσεως τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ καί Πατρός. Ἡ Παναγία, ὡς σκεῦος ἐκλογῆς καί πρόσωπο τῆς ἀπόλυτης ὑπακοῆς, ἀναδεικνύεται τό κατεξοχήν ὄργανο τῆς θείας συγκαταβάσεως καί τῆς φανερώσεως τοῦ Μυστηρίου τοῦ Χριστοῦ, ἀποκαλύπτοντας ταυτόχρονα τό πρότυπο τῆς ἀνθρώπινης συνεργίας στό ἔργο τῆς Θείας Οἰκονομίας, καθώς καί τήν κλήση κάθε ἀνθρώπου νά μετέχει ἐνεργά στή σωτηρία διά τῆς χάριτος καί τῆς ὑπακοῆς στό...

Ο Ευαγγελισμός της Υπεραγίας Θεοτόκου (25 Μαρτίου)

Σήμερα, 25η Μαρτίου, εορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Σήμερα ανακεφαλαιώνεται και αποκαλύπτεται το απ’ αιώνος Μυστήριο της σάρκωσης του Υιού του Θεού. Με την άσπορη σύλληψη της Παρθένου Μαρίας, εκπληρώνεται η υπόσχεση του Θεού Πατέρα προς τους πρωτοπλάστους, και στους Δικαίους της Παλαιάς Διαθήκης. Θα έστελνε τον Υιό Του, για να συντρίψει το κράτος του διαβόλου και να επαναφέρει τον εκπεσόντα άνθρωπο στον Παράδεισο. (περισσότερα…)

Κυπριανός, Νικόλαος και Θεόφιλος Θησέως: Θυσίες κατά την Ελληνική Επανάσταση, διεκδικήσεις και απεικονίσεις

Σωτηρούλα Βασιλείου, Δρ Ιστορίας Α.Π.Θ. Ένας από τους 23.500 περίπου φακέλους του Αρχείου Αγωνιστών, στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδας, φέρει την ένδειξη «Νικόλαος και Θεόφιλος Θησεύς – Κύπρος» και περιλαμβάνει μία τρισέλιδη αίτηση και οκτώ πιστοποιητικά. Την αίτηση υπέβαλαν οι Ελπίς και Ελευθερία Θησέως, υπογράφοντας ως ορφανές θυγατέρες του μ. Ν. Θησέως. Μάλλον, όμως, ήταν κόρες του Κυπριανού Θησέως, ο οποίος είχε εκδημήσει στα τέλη της δεκαετίας του 1830, με συνέπεια την ανάληψη της κηδεμονίας από τον Νικόλαο. Τρεις φλογεροί Κύπριοι αγωνιστές Ο Κυπριανός, ο Νικόλαος και ο Θεόφιλος Θησέως ήταν γιοί του...