Βυζαντινή τέχνη και μουσεία

Πρωτοχριστιανική Τέχνη της Κύπρου

Τα πρώτα αρχαιολογικά τεκμήρια χριστιανικής παρουσίας στην Κύπρο Περίγραμμα χρονικής περιόδου 33 - 324 Ο Χριστιανισμός φαίνεται να έφτασε στην Κύπρο πολύ γρήγορα γύρω στο 34-35 μ.Χ., αμέσως μετά τον λιθοβολισμό από τους Εβραίους, του πρωτομάρτυρα Στέφανου σύμφωνα με το χωρίο των Πράξεων 11, 19-20, που αναφέρει: «Οι χριστιανοί που είχαν διασκορπιστεί από τα Ιεροσόλυμα μετά το διωγμό που ακολούθησε το λιθοβολισμό του Στεφάνου έφτασαν ως τη Φοινίκη, την Κύπρο και την Αντιόχεια. Σε κανέναν δεν κήρυτταν για το Χριστό παρά μόνο στους Ιουδαίους». Σημειωτέον ότι στην Κύπρο υπήρχαν εγκατεστημένοι Εβραίοι...

5 Ιουνίου 2026Ιστορία της βυζαντινής τέχνηςRead more...

Θεόδουλος Καλλίνικος, Άρχων Πρωτοψάλτης της Εκκλησίας της Κύπρου (†10-5-2004)

Ο Θεόδουλος Καλλίνικος γεννήθηκε στο Λευκόνοικο Μεσαορίας στις 5 Μαΐου 1904. Πατέρας του ήταν ο Καλλίνικος και μητέρα του ήταν η Μαρικκού. Αποφοιτά από το εννεατάξιο σχολείο του χωριού του και μαθητής ακόμα ψάλλει κοντά στους ψάλτες του χωριού του. Αυτό στάθηκε αφορμή για να μελετήσει συστηματικά τη Βυζαντινή Μουσική. Ο πόθος του να γνωρίσει τη Βυζαντινή Μουσική δεν αφήνει ασυγκίνητους τους γονείς του. Έτσι την περίοδο 1919 – 1924 τον βρίσκουμε μαθητή στη Σχολή Βυζαντινής Μουσικής του τότε πρωτοψάλτη της Κύπρου Στυλιανού Χουρμουζίου. (περισσότερα…)

10 Μαΐου 2026Βυζαντινή μουσικήRead more...

Το Βυζαντινό Μουσείο Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ εορτάζει τη Διεθνή Ημέρα Μουσείων (Σάββατο, 16 Μαΐου 2026)

Το Ανακαινισμένο Βυζαντινό Μουσείο Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ συμμετέχει ενεργά στις εκδηλώσεις της Διεθνούς Ημέρας Μουσείων, στις 16 Μαΐου 2026, με πλούσιο και ποικίλο πρόγραμμα. (περισσότερα…)

6 Μαΐου 2026Βυζαντινή τέχνη και μουσεία, Διακονια, Ιδρύματα της Εκκλησίας της Κύπρου, Ιστορια - Πολιτισμος, Μουσεία, ΠολιτιστικάRead more...

Παλαιοχριστιανική Αρχιτεκτονική της Κύπρου

Περίγραμμα χρονικής περιόδου 324-648 Στα χρόνια του ρωμαίου αυτοκράτορα Διοκλητιανού (284-305) η Κύπρος είχε υπαχθεί στη Διοίκηση της Ανατολής με έδρα την Αντιόχεια της Συρίας, ενώ στην αναδιοργάνωση της αυτοκρατορίας που έγινε επί Ιουστινιανού (527-565) το 536 το νησί αποσπάστηκε από την πολιτική δικαιοδοσία της Αντιόχειας και απέκτησε τοπικό κυβερνήτη, ο οποίος ήταν υπόλογος στον αυτοκράτορα, ενισχύοντας έτσι περαιτέρω τους δεσμούς με την πρωτεύουσα. (περισσότερα…)

22 Απριλίου 2026Ιστορία της βυζαντινής τέχνηςRead more...

Κυριακή των Βαϊων Εσπέρας, Μεγάλη Δευτέρα Ορθρος (Άρχοντα Πρωτοψάλτη Θεόδουλου Καλλίνικου)

Η Α' πλευρά του Δίσκου "Μεγάλη Εβδομας" (KRP 1 EMI, άγνωστης ημερομηνίας). Επιμέλεια μ. Θεόδουλου Καλλίνικου (πρωτοψάλτη Καθεδρικού Ναού, Διευθυντή της Σχολής Βυζαντινής Μουσικής της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου). (περισσότερα…)

5 Απριλίου 2026Αρχιεπισκοπη, Βυζαντινή μουσική, Ιστορια - Πολιτισμος, Σχολή Βυζαντινής ΜουσικήςRead more...

ΑΚΑΘΙΣΤΟΣ ΥΜΝΟΣ: 1400 χρόνια ἀπό τό θαῦμα τῆς διάσωσης τῆς Κωνσταντινούπολης ἀπό τή Θεοτόκο. Ἀπεικονίσεις του στήν Κύπρο

Χριστόδουλου Χατζηχριστοδούλου, Βυζαντινολόγου Στίς 7 Αὐγούστου τοῦ  626, γράφεται μία ἀπό τίς πιό δραματικές καί καθοριστικές σελίδες τῆς βυζαντινῆς ἱστορίας: τά στρατεύματα τῶν Ἀβάρων καί τῶν Σλάβων ἐγκαταλείπουν ἄδοξα τήν πολιορκία τῆς Κωνσταντινούπολης, ἀνοίγοντας τόν δρόμο γιά τήν ἐπιβίωση τῆς Βυζαντινῆς Αὐτοκρατορίας καί τή μακρόχρονη κυριαρχία της στή Μεσόγειο. (περισσότερα…)

26 Μαρτίου 2026Βυζαντινή τέχνη και μουσεία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της βυζαντινής τέχνηςRead more...

Η γυναικεία ενδυμασία της περιόδου της Φραγκοκρατίας

Η γυναικεία ενδυμασία της περιόδου της Φραγκοκρατίας* Ιωάννα Μπίθα «…η κόραις οπού είπαμεν, της Ρόδου η κουρτέσαις / μιαν είχασι την φορεσιάν, Φράγκισσαις και Ρωμέσαις …», έτσι χαρακτηρίζει ο Εμμανουήλ Γεωργιλλάς, ροδίτης στιχουργός του τέλους του 15ου αιώνα, μέσα στη λαίλαπα του μεγάλου λοιμού, τις συντοπίτισσές του. (περισσότερα…)

17 Μαρτίου 2026Βυζαντινή τέχνη και μουσεία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της βυζαντινής τέχνηςRead more...

Ο Άγιος Νεόφυτος στην τέχνη της Κύπρου

Δρ. Χριστόδουλου Α. Χατζηχριστοδούλου Βυζαντινολόγου Ἡ καθιέρωση τοῦ Ἐγκλείστου μοναχοῦ Νεοφύτου ὡς Ἁγίου στή συνείδηση τῆς Ἐκκλησίας Κύπρου εἶναι γεγονός, ὅπως καί οἱ καθιερώσεις τῶν δύο τουλάχιστον ἐτήσιων ἑορτῶν του, κατά τήν 24η Ἰανουαρίου καί τήν 28ην Σεπτεμβρίου (ὁ Ἅγιος κοιμήθηκε στίς 12 Ἀπριλίου 1219). Ὅπως συμβαίνει καί σέ περιπτώσεις ἄλλων τοπικῶν Ἁγίων τό κύριο, συχνά μοναδικό κέντρο λατρείας τους, ἐντοπίζεται στόν χῶρο ἄσκησης ἤ καί ταφῆς τους, φαινόμενο σύνηθες στόν βυζαντινό καί μεταβυζαντινό κόσμο. Μέ τό ἴδιο σκεπτικό θά μποροῦσε νά ἑρμηνευτεῖ καί ἡ ἀπεικόνιση τοῦ ἁγίου Νεοφύτου σέ τοιχογραφίες, φορητές εἰκόνες...

23 Ιανουαρίου 2026Βυζαντινή τέχνη και μουσεία, Ιστορια - Πολιτισμος, Ιστορία της βυζαντινής τέχνης, ΜνημείαRead more...

Η Εικόνα των Αγίων Θεοφανείων

Τα Άγια Θεοφάνεια είναι μία από τις μεγαλύτερες εορτές της Χριστιανοσύνης. Εορτάζεται το γεγονός της Βαπτίσεως του Κυρίου στα Ιορδάνια νάματα και ταυτόχρονα φανερώνεται η Τριαδική Θεότητα στον κόσμο. Η σπουδαιότητα της εορτής φαίνεται από τις ιστορικές μαρτυρίες που αναφέρουν ότι μετά το Πάσχα, η εορτή των Θεοφανίων είναι η αρχαιότερη χριστιανική εορτή. Το γεγονός της Βαπτίσεως έχει τεράστια θεολογική σημασία. Ο αγιογράφος κατάφερε να αποτυπώσει με τα χρώματα αυτό το πλούσιο σε νοήματα γεγονός. (περισσότερα…)

4 Ιανουαρίου 2026Η τέχνη της ΑγιογραφίαςRead more...

Μουσικά Κύπρια Μηναία (Τόμοι Η΄, Θ΄ και Ι΄)

Κυκλοφόρησαν πρόσφατα άλλοι τρεις τόμοι της σειράς ΜΟΥΣΙΚΑ ΚΥΠΡΙΑ ΜΗΝΑΙΑ από τον Ανδρέα Βαρνάβα. Πρόκειται για τους Τόμους Η΄, Θ΄ και Ι΄ οι οποίοι καλύπτουν τις ακολουθίες του Εσπερινού και του Όρθρου των Κυπρίων Μηναίων για τους μήνες Οκτώβριο, Νοέμβριο και Δεκέμβριο, αντιστοίχως. (περισσότερα…)

20 Δεκεμβρίου 2025Βυζαντινή μουσική, Βυζαντινή τέχνη και μουσείαRead more...